(6183 S. K. m. 24, 27, 28, 29, 30)
Dava: Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı Hazine vekili, davalı borçlu Şirket ve davalı şirket yönetim kurulu üyesi M. aleyhine icra takibi yaptıklarını, borcu karşılayacak mal bulunamadığını ileri sürerek davalı M.'nın dava konusu taşınmazını davalı Y.'a onun da davalı N.'ye satışına ilişkin tasarrufların iptalini talep etmiştir.
Davalı borçlu Şirket vekili ile davalı G. vekili davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalılar usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmalara gelmemiş ve davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, taşınmazın satışı sırasında borçlu Şirket'in vergi borcunun bulunmadığı ve davalılar açısından davanın kanıtlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun'un 24 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
Tasarrufun iptali davalarının dinlenebilmesi için borcun, iptali istenen tasarruftan önce doğması dava önkoşulu olup mahkemece res'en araştırılmalıdır. Dava koşulu gerçekleşmediği takdirde işin esası hakkında hüküm kurulamaz. Somut olayda mahkemece tasarrufun yapıldığı tarihte davalı
Şirket'in borcunun bulunmadığı gerekçesi de eklenerek davanın reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Davacı Hazine'nin takibine dayanak olan raporlar, davalı borçlunun 2005-2006 yılları arasında gerçekleştiği faaliyetlere ilişkindir. Vergiyi doğuran olaylar da bu dönemde gerçekleşmiş ve nitekim inceleme raporları gereğince verginin tarh ve tahakkuku aşamalarına geçilmiştir. Hazine işbu davayı da tahsil edemediği vergilerden dolayı açmıştır. Bu durumda takip konusu olan borçların, iptali istenen tasarruflardan önce doğduğu hususu açıktır. Bu nedenle dikkat edilecek husus tasarruf tarihinden önce doğmuş bir vergi borcunun olup olmadığı iken yazılı şekilde ihtiyati haciz işleminden önce borçlu Şirket'in tahakkuk etmiş bir vergi borcunun olmadığı yönündeki gerekçe ile davanın reddi doğru değildir.
Davacının yaptığı takiplerdeki ödeme emirlerine karşı açılan davalardan bir kısmının davalı borçlu aleyhine sonuçlandığı ve derecattan geçerek kesinleştiği bir kısmının ise lehe sonuçlandığı ancak karar düzeltme aşamasının belli olmadığı dosya içindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. O halde ayakta olan takipler yönünden dahi davaya devam edilip karar verilmesi mümkün iken makul bir süre beklendiği gerekçesiyle davanın kesinleşmiş takipler açısından dahi reddi yanlıştır.
Tasarrufun iptaline ilişkin ön şartların mevcut olduğu kabul edildiğinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun'un 24 ve devamı maddelerinde yazılı, taşınmazların satış bedelleri ile mahkemece oluşturulacak bilirkişilerin verdiği rapora göre tasarruf tarihindeki gerçek değerleri arasında fark olup olmadığı, tasarrufun tarafları arasında akrabalık, arkadaşlık, ticari ilişki gibi borçlunun mal kaçırma kastını 3. kişinin bildiği ya da bilebilecek durumda olduğunu gösterir bir yakınlığın bulunup bulunmadığı kısaca Kanun'un 27, 28, 29 ve 30. maddeleri kapsamında iptal nedenleri irdelenerek bir karar verilmesi yerine eksik inceleme ile hüküm tesisi de isabetli değildir.
Açıklanan nedenlerle eksik hususların ikmali ile gerektiğinde davacıdan hangi raporlara ve hangi takiplere dayalı dava açtıkları da açıklattırılarak, iptal koşullarının irdelenmesi neticesinde hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi yerine eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 12.11.2013 tarihinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy