(6100 S. K. m. 353) (2004 S. K. m. 105, 143, 277)
Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davalı ... vekili ve davalı ...’in istinaf başvurularının kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı vekili, davalı borçlu ... ile aralarındaki ilişkinin 07/07/2015 düzenlenme tarihli, 84.000,00 TL bedelli bonodan kaynaklandığını, bononun vadesi gelmesine rağmen davalı borçlu tarafından ödenmediğini, bunun üzerine davalı borçlu hakkında ... İcra Müdürlüğü'nün 2016/11578 sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalı ... bononun vadesi gelmeden 09/07/2017 tarihinde, alacaklıdan mal kaçırmak kastı ile üzerinde bulunan ... ili ... ilçesi, Meşrutiyet Mah. 1305 ada 19 parselde kayıtlı zemin katta yer alan 5 nolu depolu dükkanı diğer davalı ve eşi olan ...'e 10.000,00 TL gibi düşük bir rakamla sattığını, davalının pasif kayıtları incelendiğinde aynı taşınmaza ilişkin birden çok satışın yapıldığının belli olduğunu, borçlunun borcunu ödeme hali itibariyle aciz hali içerisinde bulunduğunu beyan edip ... ili, ... ilçesi, Meşrutiyet mahallesi, 1305 ada, 19 parselde yer alan zemin 5 nolu depolu dükkan vasıflı taşınmazın tasarruf işleminin ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2016/11578 sayılı icra takibi konusu alacak ve eklentileri karşılar şekilde iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..., davayı kabul etmediğini, davacıya 34.000,00 TL borcu kaldığını ancak senedin 84.000,00 TL olarak doldurulduğunu, senet üzerinde inceleme yapılarak kendisinin doldurup doldurmadığının tespit edilmesini, işlerinin yolunda gitmemesi ve evliliğinin bitmesi sonucu borcunu ödeyemediğini beyan ederek haksız olarak açılan davanın reddini istemiştir.
Davalı ..., 09/07/2015 tarihinde ...'den tapuda satış yolu ile bir dükkan ve bir daireyi hem hisse oranı hem de çekmiş olduğu kredi karşılığında devraldığını, takip konusu senedin borçlu ... tarafından doldurulmadığını, davalı ... ile boşandığını ve herhangi bir bağlantısı kalmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davalı ... vekili ve davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, ... Bölge Adliye Mahkemesi’nce davalıların istinaf istemlerinin kabulü ile ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15/09/2017 tarih, 2017/165 E- 2017/189 K sayılı ilamının 353/1-b.2 maddesi uyarınca düzeltilmesine, esasa ilişkin yeni hüküm tesisine, buna göre davanın kabulü ile dava konusu ... ili, ... ilçesi, Meşrutiyet mahallesi, 1305 ada, 19 parselde yer alan 5 nolu bağımsız bölümün davalı ... tarafından 09/07/2015 tarihli ve 14903 yevmiye sayılı resmi senetle davalı ...'a devrine ilişkin tasarruf işleminin iptaline, davacıya ... 3. İcra Müdürlüğünün 2016/11578 sayılı icra dosyasındaki asıl alacak ve fer'ileriyle sınırlı olarak dava konusu satışı yapılan taşınmaz üzerinde cebri icra yetkisi verilmesine ve harç üzerinde düzeltme yapılarak takibe konu alacak miktarı olan 85.323,00 TL üzerinden alınmasına karar verilmiş; Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı ... vekilinin aşağıda yazılı bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, İİK.nun 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkin olup, bu tür davalar elinde kat'i (İİK.nun 143.md) yada geçici (İİK.nun 105.md) aciz belgesi bulunan alacaklılar tarafından açılabilir. Bu husus davanın görülebilme koşulu olup mahkemece re'sen kendiliğinden gözönüne alınması gerekir. Aciz belgesinin dava açılmadan dava açıldıktan sonra veya temyiz aşamasından ve hatta hükmün Yargıtay'ca onanmasından veya bozulmasından sonra bile sunulma olanağı vardır.
Somut olayda, davacı alacaklı, ... 3. İcra Müdürlüğünün 2016/11578 sayılı dosyasından takip yapmışsa da borçlunun adresinde yapılmış bir haciz (İ.İ.K. 105. md.) olmadığı gibi aciz belgesinin (İ.İ.K. 143 md.) alınmadığı da anlaşılmaktadır. Ayrıca Mahkeme tarafından aldırılan 18/07/2017 tarihli bilirkişi raporu ile mevcut takipler, takip borçları dikkate alınarak borçlunun aciz halinin varlığı tespit edilmişse de bu durumun kabulü mümkün değildir. O halde mahkemece, davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA; Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK’nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ...'a geri verilmesine 12/02/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)