(2004 S. K. m. 277)
Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davaların kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... Petrol Ürünleri Ltd Şti. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR
Asıl davada davacı vekili, müvekkili davacının davalılardan ... Fonksiyonel Gıda İçecek ve Turizm Yatırımları Tic. İth.İhr.Ltd.Şti.'den 16/02/2013 tarihli 105.067,67 TL bedelli 066043 nolu ve 18/02/2013 tarihli 7.080,00 TL bedelli 066044 nolu irsaliyeli faturalara dayalı olarak ... İcra Müdürlüğü'nün 2013/454e sayılı dosyası nedeni ile alacağının bulunduğunu, takibin kesinleştiğini, borçlu davalı şirketin ticaret sicil Müdürlüğü'nce bildirilen adresine hacze gidildiğini, ancak borçlu şirketin adresten taşındığını, bu adreste diğer davalı ... Petrol Ürünleri Turizm İçecek Dayanıklı Tük. Mad. İnş.San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin faaliyet gösterdiğinin tespit edildiğini, araç kaydı üzerine konulan hacizler ve yapılan diğer işlemler ile takip
dosyalarına para isabet etmesi ve davalıdan tahsilat yapılmasının olanaksız olduğunu, Marmaris Tapu Sicil Müdürlüğü'nde haricen yapılan araştırmalar neticesinde davalı ... Fonksiyonel Gıda İçecek ve Turizm Yatırımları Tic.İth.İhr.Ltd.Şti.'ne ait Muğla ili Marmaris ilçesi Beldibi köyü Gökbel mevkii 544 parsel 20/260 arsa paylı dubleks ev niteliğindeki taşınmazın diğer davalı ....'ye 05/04/2013 tarihinde 145.000,00 TL bedelle satıldığının tespit edildiğini, davalı ... Fonksiyonel Gıda İçecek ve Turizm Yatırımları Tic. İth.İhr.Ltd.Şti.'nin ortaklarının İbrahim ve Ender Gölcük isimli şahıslar olduklarını, borçlu davalının dava konusu taşınmazı devrettiği diğer davalı ....'nin ortaklarının ise İbrahim Gölcük, ... ve ... isimli şahıslar olduğunu, borçlu ... Ltd.Şti. ile yeni kurulan ... Ltd.Şti.'nin aynı adreste faaliyet gösterdiğini beyan ederek davalılar arasında yapılan tasarrufun İ.İ.K.'nun 277 maddesi ve devamı maddeleri uyarınca iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada ise davacı vekili, ... İcra Müdürlüğünün 2014/89 sayılı takip dosyası ile davalı borçlu ... Fonksiyonel Gıda Ltd.Şti'nin davacı müvekkiline toplam 328.520.44 TL borcunun bulunduğunu, borç sebebinin cari hesaba dayanılarak düzenlenen 5 adet çeke dayandığını, aynı taşınmazın yine aynı davalılar arasında tasarruf edildiğinden bahisle İ.İ.K.'nun 277 maddesi ve devamı maddeleri uyarınca iptalini, iş bu dosyanın ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/15 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Petrol Ürünleri Ltd Şti. vekili, davacının elinde tasarrufun iptali davası ikame edilmesinin ön şartı olan aciz belgesinin bulunmadığını, salt şirket ortaklarından birinin her iki şirkette ortak olması sebebi ile müvekkili şirketin borçlunun mali durumunu, şayet mevcut ise alacaklıları zarar verme kastını bilmesinin mümkün olmadığını, taşınmazın emlakçı aracılığı ile satın alındığını, müvekkilinin taşınmazı 310.000,00 TL'ye satın aldığını, müvekkili tarafından borçluya tapu dışında 165.000,00 TL ödendiğini, bu ödemenin 90.000,00 TL'sinin banka kanalı ile kalan kısmının 15/04/2013 tarihinde 45.000,00 TL ve 22/4/2013 tarihinde 50.000,00 TL senet ile yapıldığını beyan ederek davacının elinde aciz vesikası bulunmaması nedeniyle usulden reddini, sonrasında haksız ve dayanaktan yoksun davanın esastan reddini savunmuştur.
Davalı ... Fonksiyonel Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, asıl ve birleşen davaların kabulüne, asıl dava konusu olan; Muğla ili, Marmaris ilçesi, Beldibi köyü, Gökbel mevkii, 544 parsel sayılı taşınmazda A/zemin-1/bağımsız bölüm NO: 2 nolu taşınmazın tamamının satışına ilişkin tasarrufun iptali ile bu paylar üzerinde davacıya ... İcra Müdürlüğünün 2013/454 dosyası üzerinden takibe konu edilen, 116.789.55-TL alacak ve fer'ilerine yetecek oranda cebri icra yetkisi tanınmasına, Birleşen dava konusu olan; Muğla ili, Marmaris ilçesi, Beldibi köyü, Gökbel mevkii, 544 parsel sayılı taşınmazda A/zemin-1/bağımsız bölüm No: 2 nolu taşınmazın tamamının satışına ilişkin tasarrufun iptali ile bu paylar üzerinden davacıya ... İcra Müdürlüğünün 2014/89 dosyası üzerinden takibe konu edilen, 211.730,89 TL alacak ve fer'ilerine yetecek oranda cebri icra yetkisi tanınmasına, (toplam takibe konu edilen 328.520.44 TL den icra müdürlüğünün 2013/454 takip sayılı dosyasında ki 116.789.55 TL bedel düşüldükten sonra ortaya çıkan rakam) karar verilmiş; hüküm, Asıl ve birleşen davada davalı ... Petrol Ürünleri Ltd Şti. vekilince süresi içerisinde temyiz edilmiştir.
1-Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davalı ... Petrol Ürünleri Ltd Şti.’nin banka vasıtası(Garanti Bankası aracılığıyla 15/04/2013 ve 22/04/2013 tarihlerinde toplamda 145.000,00 TL’ lik taşınmaza ilişkin yapılmış ödeme mevcut) ile yaptıkları harici ödemeler dahil edildiğinde bu davalının satın aldığı taşınmaz yönünden İİK 278/2. maddesi gereğince bedel farkı oluşmamış ise de, davalı şirketlerin yöneticilerinden İbrahim Gölcük’ün her iki şirketin de ortağı olduğu, bu durumun ticaret sicil müdürlüğünden gelen cevabi yazı ile de ispatlandığı dolayısıyla İİK 280'e göre borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastını bilen veya bilebilecek kişilerden olması nedeniyle iptale tabi olduğunun öngörülmesine göre davalı ... Petrol Ürünleri Ltd. Şti. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, İİK 277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
Bu davalarda amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.
Tasarrufun iptali davalarında 3. kişinin borçludan satın aldığı malı elinden çıkarması ve satın alan dördüncü kişinin davaya dahil edilmemesi ya da davaya dahil edilmekle birlikte iyi niyetli olduğunun anlaşılması halinde İİK’nın 283/2 maddesi uyarınca bedele dönüşen davada üçüncü kişinin dava konusu malı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında bedelle sorumlu tutulması gerekir. Öte yandan dava koşullarından olan taraf teşekkülü yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması gereken bir husustur.
Somut olayda, dosya içeriğinden, dava konusu taşınmazın 05/04/2013 tarihinde davalı ... Petrol Ürünleri Ltd Şti.’ye ancak 08/11/2013 tarihinde de davalı ... Petrol Ürünleri Ltd Şti.temsilcisi ... tarafından dava dışı ...’a devredildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, mahkemece davacıdan, söz konusu taşınmazın davalı ... Petrol Ürünleri Ltd Şti. temsilcisi ... tarafından devredildiği dördüncü kişi konumundaki ...’a davayı yöneltip yöneltmeyeceği ya da bedele dönüştürüp dönüştürmeyeceği sorularak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.
Mahkemece, re’sen dikkate alınması gereken bu durumun göz ardı edilerek, infaz kabiliyeti olmayacak şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.
SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Petrol Ürünleri Ltd Şti. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Petrol Ürünleri Turizm İçecek Dayanıklı Tük. Mad. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye geri verilmesine 05/02/2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)