(2918 S. K. m. 92, 96)
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacılar vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 23.02.2021 Salı günü davacılar vekili Av. ... ile davalı .... vekili Av. ... geldi. Diğer davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR
Asıl davada, davacılar vekili; davalının trafik sigortacısı olduğu aracın yaptığı tek taraflı kazada, araçta yolcu olarak bulunan davacıların annesi/ eşi/ kızı olan ....'ın öldüğünü, kazanın oluşumunda yol sorunu etkili olduğundan Belediye'nin de kusurlu olduğunu belirterek, belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada şimdilik 4.000,00 TL. destek tazminatının kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
Birleşen davada, davacılar vekili; asıl davanın gerçekleştiği mahalde belediyenin işini ihale ile yürüten davalı şirketlerin de zarardan sorumlu olduklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve davalı ... sadece maddi tazminattan sorumlu olmak kaydıyla davacılar için toplam 20.000,00 TL. destek tazminatı ve toplam 500.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 15.03.2019 tarihli artırım dilekçesiyle, toplam taleplerini 330.269,73 TL'ye yükseltmiştir.
Davalılar, davanın reddini savunmuştur.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 130.885,15 TL, ... için 37.144,32 TL, ... için 67.508,45 TL. ve ... için 94.731,81 TL. destek tazminatının davalı ... için dava ve diğer davalılar için kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline (davalı ZMSS poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olmak üzere); davacılar ... ve ... için 25.000,00'er TL, ... ve ... için 20.000,00'er TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline, fazla isteğin reddine dair verilen hükme karşı, davalı .... vekili ve davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından; davacılar vekili ve davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisine; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 130.885,15 TL destek tazminatının kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline; davacı ... için 37.144,32 TL, ... için 67.508,45 TL. ve ... için 94.731,81 TL. destek tazminatının davalı ... için dava ve diğer davalılar için kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline (davalı ZMSS poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olmak üzere); davacılar ... ve ... için 25.000,00'er TL, ...a ve ... için 30.000,00'er TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiş; karar, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davaya konu tek taraflı kazayı yapan ve davalı ... tarafından trafik sigortalı aracın işleteni ve sürücüsü konumunda olan davacı ...'in zararından, davalı trafik sigortacısının sorumlu olmadığına ilişkin kabulde bir isabetsizlik görülmemesine göre; davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/1. maddesinde "zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur" düzenlemesine yer verilmiştir.
KTK'nun 96. maddesindeki hükme göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.
Somut olayda; ilk derece mahkemesinin hükme esas aldığı 18.12.2018 havale tarihli aktüer raporunda, davacı ... de dahil olmak üzere tüm davacılar için toplam 511.214,92 TL. tazminat hesaplandığı; hak sahibi olduğu kabul edilen tüm davacıların talep edebileceği toplam tazminat miktarının, ZMSS poliçe limiti olan 268.000,00 TL'yi aştığı gözetilerek garame hesabı yapılmak suretiyle tazminatların belirlendiği; ilk derece mahkemesi tarafından, bu belirleme dahilinde tüm davacılar için destek tazminatının kabulüne karar verildiği görülmektedir.
Davalı trafik sigortacısı ... Sigorta A.Ş'nin istinaf başvurusunu haklı bulan İstinaf Mahkemesi tarafından ise; ZMSS Genel Şartları'nın A.3-b maddesi ve KTK'nun 92. maddesi gereği, araç işleteni (davalı ...'nın sigortalısı) konumunda olan davacı ...'in tazminat talebinin teminat dışı olduğu doğru biçimde saptanarak, davacı ... için hesaplanan tazminattan ... Sigorta'nın sorumluluğuna ilişkin ilk derece mahkemesi kararı düzeltilmiş (davacı ...'in destek tazminatından davalı ...'nın sorumsuzluğuna karar verilmiş) ve davacı ... dışındaki diğer davacılar için, ilk derece mahkemesinin hükmettiği tazminatlar aynen hüküm altına alınmıştır. Oysa; ZMSS poliçesi kapsamında destek tazminatı talep hakkı bulunmayan ...'in garame hesabına katılmaması gerektiği gözetilip, garame hesabının yeniden yaptırılmasıyla, davacı ... dışındaki hak sahibi davacıların tazminat alacaklarının yeniden belirlenmesi gerektiği açıktır. Eksik incelemeyle karar verilemez.
Açıklanan hukuki vakıalar karşısında İstinaf Mahkemesi'nce; davacı ...'in araç işleteni olması nedeniyle kendi sigortacısı olan davalı ...'dan tazminat talep hakkı bulunmadığı (trafik sigortacısı karşısında hak sahibi 3.kişi olmadığı); KTK'nun 96/1. maddesi gereği, garame hesabının trafik sigorta poliçesinden tazminat talep hakkına sahip olan davacılar arasında geçerli olacağı hususları gözetilerek, davacı ... dışındaki diğer davacılar için hesap edilen toplam tazminat miktarı üzerinden ve sadece sigortacıdan tazminat talep hakkı olan hak sahibi diğer davacılar arasında garame hesabının yapılmasıyla tazminatların belirlenmesi için, rapor düzenleyen bilirkişiden, denetime elverişli ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik hesaplamalar içeren raporun yeterli görülmesi ve hukukun yanlış uygulanması nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
3-Davacılar vekili, davacı ... için garame hesabı ile tazminatı 68.615,40 TL. olarak belirleyen aktüer raporuna göre, davacı ... için destek tazminatı taleplerini bu miktara yükseltmiştir. Davacı ...'in davalı ...'dan maddi tazminat talebi 68.615,40 TL. olmasına rağmen, davalı ... yararına bu miktar üzerinden red vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken, diğer davalılar (birleşen dava davalıları) için artırılan miktar olan 130.885,15 TL. Üzerinden red vekalet ücretine karar verilmesi de doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının REDDİNE; (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK'nun 371/1-a maddesi gereğince, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına; aynı Kanun'un 373/2. maddesi uyarınca, dosyanın Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine; 3.050,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacılara verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine 01/03/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)