(818 S. K. m. 44)
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hüküm davalılar vekilince temyiz edilmiş, davalı ... Akaryakıt Servis İst. Ekip Tech. Temz. İşl. İnş. Eml. ve Oto Alım Satım İşleri Oto Kirala. Tur. Nakl. Telekomünikasyon San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 09.02.2021 Salı günü davacı Av. ... geldi. Davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı vekili dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR
Davacı vekili, davacıya ait olup davalı ... Ltd. Şti. tarafından kurulumu yapılan akaryakıt istasyonundaki iki adet yakıt tankının sızdırma yapması nedeniyle davacının zarara uğradığını, bu sızıntının tankların altındaki mekanik aksamda yer alan pres kafalarının kırılmasından kaynaklandığını, oluşan zararın tazmini için davalı sigortacıya başvurulmuş olmasına rağmen sigortacının poliçe ile teminat altına alınan rizikolardan birinin gerçekleşmediği gerekçesiyle talebi reddettiğini belirterek, davacının uğradığı 75.000,00 TL'lik zararın yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, davacının iki yıl boyunca sürdüğünü bildirdiği sızıntının doğmasına yol açacak ve poliçe kapsamında teminat verilen risklerden hiçbiri gerçekleşmediği ve boruların uygun yapıda olmayışı nedeniyle hasar doğduğundan zarardan sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Ltd. Şti. vekili, davalının işini eksiksiz yaptığını ve kurulumun denetlenip resmi makamlarca onay verildiğini, davalının zarardan sorumluluğunu gerektirir kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davalı sigortacının poliçede belirtilen rizikolardan birinin gerçekleşmesi halinde meydana gelen zarardan sorumlu olacağı, poliçede sayılan rizokolardan birinin (deprem, yer kayması, araç çarpması ve sözleşmede sayılan diğer rizikolar) gerçekleştiğinin ispat edilemediği, davalı ... şirketinin poliçe kapsamında sorumluluğunun bulunmadığı; davacıya ait istasyondaki yakıt tanklarından sızıntıya yol açan parçaların verilen kesin sürede mahkemeye sunulmaması nedeniyle, teknik bilirkişilerce incelenmesinin mümkün olmadığı ve bu nedenle diğer davalının sorumluluğu konusunda tespit yapılamadığı gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen hükmün, davacı vekili tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 05.06.2017 tarih, 2014/24298 Esas 2017/6370 Karar sayılı ilamı ile karar bozulmuştur.
Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılamada toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile 72.506,84 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ...Ş. vekili ve davalı ... Akatyakıt Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince toplanan delillerin takdirinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davaya konu edilen yakıt sızıntısının sebebinin, konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporla tespit edilmiş ve bu raporun hükme esas alınmış olmasına göre; davalı ... Akaryakıt Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, davalı ... Akaryakıt Ltd. Şti. tarafından kurulumu yapılan akaryakıt istasyonundaki yakıt tanklarının sızdırma yapması nedeniyle uğranıldığı iddia olunan zararın, davalı sigortacıdan poliçe kapsamında, diğer davalıdan sözleşme hükümleri kapsamında tazmini istemine ilişkindir.
Dairemizin önceki bozma ilamı doğrultusunda mahallinde yapılan keşif üzerine alınan 21.01.2019 tarihli kök ve 30.08.2019 tarihli ek raporla, yakıt sızıntısının sebebinin kurulum aşamasındaki işçilik hatası olduğu gerekçeli biçimde tespit edilmiş ve bu rapor hükme esas alınarak, davalı ...
Ltd. Şti'nin zarardan sorumluluğuna karar verilmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti'nin zarardan sorumlu olduğuna ilişkin mahkeme kabulü yerinde olmakla birlikte, hükme esas alının bilirkişi heyeti raporunda da tespit edildiği üzere, davacıya ait akaryakıt istasyonunda "tank otomasyon sistemi" ve "kaçak dedektörü"nün bulunduğu anlaşılmaktadır. Davalı ... Ltd. Şti'nin sadece akaryakıt tanklarının yerleştirilip bağlantı ve kontrollerinin yapılması işini gerçekleştirdiği; davacının, tank otomasyon sistemine ilişkin hizmeti ise dava dışı ... Otomasyon Sistemleri Ltd. Şti'den aldığı dosya kapsamında anlaşılmaktadır. Adı geçen şirket tarafından 01.12.2010 tarihinde yapılan raporlama ile, davacı istasyonundaki 4 nolu tankta, Temmuz 2009 ile Ekim 2010 tarihleri arasında 32.579 litrelik kaçak tespiti yapıldığı ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda da bu tespit üzerinden hesaplamaların yapıldığı görülmektedir.
Tank otomasyon sistemi bulunan istasyondaki tanklardan birinde 16 aylık süre boyunca gerçekleşen sızıntının davacı tarafından tespit edilemeyişinde davacının kusurlu olduğu, davalı ... Ltd. Şti. tarafından savunulmuştur. Teknik belgelerde tank otomasyon sistemlerinin, akaryakıt tanklarındaki yakıt, sıcaklık, su durumunu ölçtüğü ve anlık takip imkanı sağlayıp, kullanıcıya da rapor verdiği açıklanmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tank otomasyon sisteminin davacıya sağladığı kontrol imkanları, anılan sistemin işlevi, bu sitem sayesinde davacının davaya konu sızıntıyı daha önce tespit etmesinin mümkün olup olmadığı gibi konularda değerlendirme yapılmadığı görülmektedir. Rapor bu yönüyle yeterli bir rapor olmadığı gibi, davalının bu savunmalarını tartışmayan mahkemece yapılan inceleme de eksiktir.
Açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; davacı istasyonundaki tank otomasyon sisteminin işlevi, davacıya sağladığı kontrol imkanının derecesi, 16 ay gibi uzun bir süre boyunca 32 ton civarında yakıt sızıntısının bu sistem sayesinde daha önce tespitinin mümkün olup olmadığı konularını teknik verilerle açıklayan ek bilirkişi raporu alınması; sızıntının daha önce saptanmasının mümkün olduğunun tespiti halinde, bu durumun davacı bakımından BK'nun 44. maddesi gereği zararın doğması ya da artmasında müterafik kusur teşkil edip etmeyeceği ve tazminattan hakkaniyete uygun (Dairemiz uygulamaları ile % 20 oranında) indirim gerekip gerekmeyeceğinin hükümde tartışılması gerekirken, eksik incelemeyle, davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi bozmayı gerektirmiştir.
3-Davalı ...Ş. tarafından düzenlenen "Akaryakıt İstasyonu Paket Poliçesi"nde, davacıya ait akaryakıt istasyonunda gerçekleşecek rizikolardan hangileri için teminat verildiği poliçenin ilk sayfasında tek tek sayılmıştır. Poliçede; yangın, hırsızlık, makine kırılması, yakıt sızıntısı vs. rizikolar için teminat verilmiş ve her bir riziko için de farklı sigorta bedelleri belirlenmiştir.
Dairemizin önceki bozma ilamında, yakıt sızıntısının gerçekleşme nedenine ilişkin yapılacak tespite göre davalı sigortacının sorumluluğunun değerlendirilmesi gerektiği açıkça vurgulanmış olmasına rağmen, davalı sigortacının sorumluluğunun poliçedeki hangi rizikoya dayandırıldığı konusunda gerekçelendirme de yapılmadan, sigortacının diğer davalı ile birlikte zararın tamamından müteselsilen sorumluluğuna karar verilmiştir.
Mal sigortaları kapsamında davacıya ait işyerini sigortalayan davalı sigortacının, ancak poliçede yazılı rizikolardan birinin gerçekleşmesi halinde ve yine poliçedeki teminat limitleriyle sınırlı biçimde zararı giderim borcu altında olduğu da gözetilerek, davalı ...Ş'nin sorumluluğunun sigorta poliçesindeki hangi rizikoya ilişkin teminat kapsamında kabul edildiğinin, gerekçeleriyle birlikte kararda tartışılması gerekirken, gerekçesiz biçimde sigortacının tüm zarardan sorumlu olduğuna karar verilmesi doğru değildir.
Kabule göre; davaya konu zararın yakıt sızıntısına ilişkin olduğu kabul edildiğinde, poliçedeki "yer altı tankı sızıntı mal kaybı" klozunda, ancak poliçede teminat verilen rizikolardan birine bağlı olarak gerçekleşen yakıt sızıntısından doğacak zarar için teminat verildiği, bu zarara ilişkin teminatın 25.000,00 TL. ile sınırlı olduğu ve her bir hasarda % 10 muafiyet öngörüldüğünün dikkate alınmayışı da hatalıdır.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... Akaryakıt Ltd. Şti. vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE; hükmün, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... Akaryakıt Ltd. Şti. yararına ve (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ...Ş. yararına BOZULMASINA duruşmada vekille temsil olunmayan davalılar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalılara geri verilmesine 15/02/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)