(6102 S. K. m. 1467) (YHGK 18.02.2020 T. 2016/21-817 E. 2020/167 K.)
Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacılar vekili; 13.05.2012 günü meydana gelen kazada müvekkillerin müşterek çocukları 02.04.2012 doğumlu .....’nın vefat ettiğini, müvekkile ait aracında kazada pert olduğunu, davalı ....'nin 28.02.2012-2013 tarihlerini kapsar Kasko Sigorta Poliçesi ve 29.02.2012-28.02.2013 tarihlerini kapsar Kredi Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile teminat verdiğini, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ise 01.03.2012-2013 tarihlerini kapsar ZMMS poliçesi ve 28.02.2012-2013 tarihlerini kapsar Bireysel Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat verdiğini, kaza sonrası her iki şirketin de sorumluluk üstlenmeyip müvekkili diğer şirkete yönlendirerek zararı tazmin etmediklerini, pert olan araç için 19.400,00 TL kasko bedelinin ve ayrıca davacıların her biri için şimdilik 5.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Japan Sigorta A.Ş vekili; ZMMS yönünden müvekkil şirketin ... vefatı nedeniyle anne olan davacıya 1.980,57 TL ödeme yapmayı teklif ettiğini ancak
kabul edilmediğini, davacı babanın aracın işleteni olduğundan Genel Şartlar A.3b maddesi gereğince tazminat talep hakkı bulunmadığını, davaya konu aracın ... Katılım Bankasına rehinli olduğunu, muvafakat alınmadan dava açıldığını, aracın daha önceden ... tarafından kasko poliçesi ile sigortalanmış olduğunu, bu nedenle müvekkili şirket tarafından yapılan poliçenin TTK'nın 1467. maddesi gereğince geçersiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili; araç hasar bedeli açısından müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, araca ... Sigorta A.Ş. tarafından 24.02.2012/13 vade tarihli kasko poliçesi düzenlendiği, müvekkili şirket nezdinde düzenlenen poliçenin ise 28.02.2012 tarihinde düzenlendiğini, çifte sigorta söz konusu olması nedeniyle TTK'nın 1467. maddesi gereğince sorumluluğun ... Sigorta A.Ş.'de olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatı sorumluluğunun ZMMS poliçesini düzenleyen şirkette olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalı ... aleyhine davacı ... tarafından açılan davanın kısmen kabulü ile 14.000,00 TL hasar bedelinin dava tarihinden itibaren değişen ve değişecek yasal faiz oranları uygulanmak suretiyle hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine, aşan istemlerin reddine, davacı ...'ın davalı ... aleyhine açtığı davanın reddine, davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine davacı ... tarafından açılan davanın kısmen kabulü ile 36.680,45 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren değişen ve değişecek olan yasal faiz oranları uygulanmak suretiyle hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine, aşan istemlerin reddine, davacı ...'ın davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine açtığı davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Daire’nin 16.05.2018 gün ve 2016/10978 E.-2018/5122 K. sayılı ilamında özetle, ”Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; taraflar arasındaki ilişki, TTK.’nda düzenlenen sigorta sözleşmesinden kaynaklandığından ve bu tür sözleşmeler TTK.’nun 3. ve 4. maddeleri hükmü uyarınca, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, mutlak ticari işler kapsamında bulunmasına göre, talep gibi avans faizine hükmedilmesi gerekirken, yasal faize hükmedilmesi doğru görülmemiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; desteğin 18 yaşından sonra gelir elde etmeye başlayacağı varsayılarak tazminat hesabı yapılması gerekirken, 12 yaşından itibaren destek zararı hesabının yapılması doğru görülmemiştir.” gerekçeleri ile hükmün bozulmasına karar verilmiş, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamına göre davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 14.000,00 TL hasar bedelinin dava tarihi olan 01/07/2013 tarihinden itibaren artan ve azalan oranlarda uygulanacak avans faizi ile birlikte davalı ...’den tahsili ile davacı ...'a verilmesine, aşan istemlerin reddine, davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın reddine, davacı ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş’ye açılan davanın kısmen kabulü ile 36.680,45 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 01/07/2013 tarihinden itibaren artan ve azalan oranlarda uygulanacak avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş’den tahsili ile davacı ...'a verilmesine, aşan istemlerin reddine, davacı ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine açılan davanın reddine, karar verilmiş, hüküm davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve araç hasar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkeme tarafından, bozmamızdan önce yürütülen yargılamada alınıp hükme esas kabul edilen 01.07.2015 tarihli aktüerya raporunda, 2015 yılı verilerine göre davacı ... için 36.680,45 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış; mahkemece bu miktara karar verilmiş, bozma sonrası yürütülen yargılamada alınıp hükme esas kabul edilen 21.10.2019 tarihli aktürya raporunda 2019 verilerine göre davacı ... için 68.684,06 TL destek zararı hesaplanmış, davacı taraf, 36.680,45 TL için talepte bulunmuş, mahkemece taleple bağlılık ilkesi gereğince bu miktar üzerinden maddi tazminata hükmedilmiştir. Davalıların kararı temyizi üzerine, Dairemizin bozma ilamında, maddi tazminatın hesabının uygun olmadığı, desteğin 18 yaşından sonra gelir elde etmeye başlayacağı varsayılarak tazminat hesabı yapılması gerekirken, 12 yaşından itibaren destek zararı hesabının yapılmasının doğru olmadığı gerekçesi ile hüküm davalı ... Japan Sigorta A.Ş yararına bozulmuştur.
Bozma kapsamında yürütülen yargılamada; bozmadan önce hükme esas alınan hesap raporunun üzerinden zaman geçtiği ve kamu düzenine ilişkin olan asgari ücrette değişiklik olduğu, işlemiş/ işleyecek devrenin değiştiği gerekçesiyle (hesabı yapacak olan bilirkişiye, rapor tarihi verileriyle hesaplama yapılması talimatı da verilerek) yeniden hesap raporu alınmış; 21.10.2019 tarihli rapor ile (2019 verileriyle hesaplama yapan) belirlenen miktarlar kabul edilerek hüküm tesis edilmiştir.
Oysa; sadece, davalı ... Sigorta A.Ş lehine ilk hükmün bozulduğu ve bozma ilamının kapsamı; davacı tarafın ilk hükmü temyiz etmediği ve ilk hükme esas alınan 01.07.2015 tarihli hesap raporuna itirazının bulunmadığı; bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında 01.07.2015 tarihli raporda hesaplamaya esas alınan veriler yönünden davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınmalıdır. İlk hükmü temyiz etmeyen davacı lehine olacak biçimde, asgari ücrette gerçekleşen artışın, kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle uygulanmasıyla yeniden hesap yaptırılıp, tazminatın ilk hükümdeki miktarı dahi aşacak biçimde belirlenmesi, davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakları ihlal edecektir (HGK'nun 18.02.2020 tarih, 2016/21-817 Esas ve 2020/167 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir).
Açıklanan ilkeler karşısında mahkemece; bozma öncesindeki ilk hükme esas alınan 01.07.2015 tarihli rapordaki tazminat hesabında esas alınan veriler yönünden davalı lehine oluşan kazanılmış hakkın korunmasını temin etmek üzere, önceki bozma ilamımızda belirtilen desteğin 18 yaşından sonra gelir elde etmeye başlayacağının kabulü ile 2015 yılı verilerinin esas alındığı önceki bilirkişiden ek rapor alınarak, oluşacak sonuca göre (davacı lehine davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Sigorta A.Ş.'ye geri verilmesine 04/03/2021 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)