(YHGK 18.02.2020 T. 2016/21-817 E. 2020/167 K.)
Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, asıl davanın kısmen kabulüne ve birleşen davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Asıl davada, davacılar vekili; davalıların trafik sigortacısı oldukları motorsikletlerin çarpışmasıyla oluşan kazada, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı araçta yolcu olan davacıların oğlu Aziz'in öldüğünü, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını, davalılara yapılan başvuru üzerine kısmi ödeme yapılmışsa da ödenen bedellerin gerçek zararı karşılamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL. maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 03.07.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle, toplam taleplerini 52.306,22 TL'ye yükseltmiştir.
Bozmadan sonra açılan birleşen davada, davacılar vekili; asıl davada alınan son hesap raporu ile asıl davadaki ıslah miktarını aşan tazminat hesabı yapıldığını, yeniden ıslah
yapılamayacağı için de bu davanın açıldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 11.138,11 TL. ve Nurhan için 11.310,55 TL. olmak üzere toplam 22.448,66 TL. destek tazminatının kaza tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, müterafik kusur ve hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 25.378,62 TL. ve Nurhan için 24.871,24 TL. tazminatın temerrüt tarihi olan 02.07.2013'ten işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline dair verilen hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 09.04.2018 tarih, 2015/9268 Esas ve 2018/3904 Karar sayılı ilamı ile; "gerekli ehliyetnameye sahip olmayan sürücü aracına binmek nedeniyle müterafik kusur indirimi ile hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirim gerekip gerekmediğinin tartışılması gerektiği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.
Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılamada toplanan delillere göre; asıl davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 19.162,74 TL. (davalı ... Sigorta 15.433,21 TL. ile sınırlı sorumlu olmak üzere) ve davacı ... için 18.329,60 TL. (davalı ... Sigorta 14.404,62 TL. ile sınırlı sorumlu olmak üzere) destek tazminatının temerrüt tarihi olan 02.07.2013'ten işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, fazla isteğin reddine; birleşen davanın kabulü ile davacı ... için 11.138,11 TL. ve davacı ... için 11.310,55 TL. destek tazminatının temerrüt tarihi olan 02.07.2013'ten işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Asıl ve birleşen dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkeme tarafından, önceki bozmamızdan önce yürütülen yargılamada alınıp hükme esas kabul edilen 03.11.2014 tarihli aktüerya raporunda, 2014 yılı verilerine göre davacılar için toplam 50.249,86 TL. destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış; davacı taraf, sadece bu raporda aleyhe olan hususları kabul etmediklerini bildirmiş ve rapordaki bedeller üzerinden davasını ıslah etmiş; mahkemece, ıslah doğrultusunda maddi tazminata hükmedilmiştir. Davalıların kararı temyizi üzerine, Dairemizin bozma ilamında, maddi tazminatın hesabının uygun bulunduğu belirtildikten sonra, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi gerekip gerekmediğinin tartışılması için, hüküm davalılar yararına bozulmuştur.
Bozma kapsamında yürütülen yargılamada; bozmadan önce hükme esas alınan hesap raporunun üzerinden zaman geçtiği ve kamu düzenine ilişkin olan asgari ücrette değişiklik olduğu, işlemiş/ işleyecek devrenin değiştiği gerekçesiyle (hesabı yapacak olan bilirkişiye, rapor tarihi verileriyle hesaplama yapılması talimatı da verilerek) yeniden hesap raporu alınmış; 07.01.2019 tarihli ve 07.10.2019 tarihli ek raporlar ile (2019 verileriyle hesaplama yapan) belirlenen miktarlar kabul edilerek hüküm tesis edilmiştir.
Oysa; sadece, davalılar lehine ilk hükmün bozulduğu ve bozma ilamının kapsamı; davacı tarafın ilk hükmü temyiz etmediği ve ilk hükme esas alınan 03.11.2014 tarihli hesap raporuna itirazının bulunmadığı; bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında 03.11.2014 tarihli raporda belirlenen tazminat miktarları için davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınmalıdır. İlk hükmü temyiz etmeyen davacı lehine olacak biçimde, asgari ücrette gerçekleşen artışın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle uygulanmasıyla yeniden hesap yaptırılıp, tazminatın ilk hükümdeki miktarı dahi aşacak biçimde belirlenmesi, davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakları ihlal edecektir (HGK'nun 18.02.2020 tarih, 2016/21-817 Esas ve 2020/167 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir).
Açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; bozma öncesindeki ilk hükme esas alınan 03.11.2014 tarihli rapordaki tazminat miktarları yönünden davalı lehine oluşan kazanılmış hakkın korunmasını temin etmek üzere, anılan raporda usulünce hesap edilen tazminatlardan, sadece önceki bozma ilamımızda belirtilen müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılarak, oluşacak sonuca göre (davacı lehine davalı ... Japan Sigorta A.Ş. yönünden oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.
2-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu davalı yararına BOZULMASINA; (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına; peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Sigorta A.Ş.'ye geri verilmesine 15/02/2021 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)