KARAR
Müstehcenlik suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda Gölbaşı (Adıyaman) Cumhuriyet Başsavcılığı'nca düzenlenen 18/01/2018 tarihli ve 2018/1 soruşturma, 2018/35 esas, 2018/35 sayılı iddianamenin iadesine dair Gölbaşı (Adıyaman) Asliye Ceza Mahkemesi'nin 29/01/2018 tarihli ve 2018/56 sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 23/02/2018 tarihli ve 2018/477 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın, 16/05/2018 gün ve 41383 sayılı istem yazısıyla Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi.
İstem yazısında; "Her ne kadar şüpheli hakkında düzenlenen iddianamenin," ..iddia konusu CD'de küçük yaştaki çocuklara ait cinsellik içeren veya müstehcen olarak değerlendirilebilecek görüntüler olup olmadığı, başka bir ifadeyle cinsel konuları, kaba iğrendirici şekilde konu alıp almadığının tespit edilmesi amacıyla, dosya arasında bulunan CD üzerinden Yargıtay 14. Ceza Dairesi'nin 2016/7705 E., 2017/59 K. sayılı ve 10/01/2017 tarihli kararı doğrultusunda Başbakanlık Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulundan rapor alınması ve sonucuna göre iddianame tanzimi yoluna gidilmesi gerekmekteyken CMK'nın 174/1-b maddesine uygun olmayan şekilde suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut deliller toplanmadan..." gerekçesiyle iadesine karar verilmiş ise de,
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170. maddesinde, iddianamede bulunması gereken hususların neler olacağının gösterildiği, aynı Kanun'un 174/1. maddesinde ise iddianamenin hangi hâllerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, anılan Kanun’un 174/2. maddesinde suçun hukuki nitelendirilmesi sebebiyle iddianamenin iade edilemeyeceğinin düzenlendiği, yine söz konusu Kanun'un 170/2. maddesinde yer alan "Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." hükmü uyarınca Cumhuriyet Savcısı'nın dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukukî nitelendirilmesinin de Cumhuriyet Savcısına ait olduğu,
Şüpheli ...'nın olay tarihinde çocukların yer aldığı müstehcen içerikli görüntüyü kullanmış olduğu sosyal paylaşım sitesi üyeliği ile internet üzerinden paylaşmak suretiyle üzerine atılı işlediği iddia olunan müstehcenlik suçu yönünden yapılacak yargılama sırasında davayı gören mahkeme tarafından dosya arasında bulunan CD üzerinden Başbakanlık Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu'ndan raporun aldırılabileceği, kaldı ki mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği, mahkemenin takdirinde olan bilirkişi raporu alınması hususunun iade sebebi olamayacağı nazara alındığında, mevcut delillerin kamu davası açılması için yeterli olduğu, gerek görüldüğünde mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırılabileceği cihetle, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
Hukuksal değerlendirme:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun iddianamenin iadesine ilişkin 174. maddesi;
"1- Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a)170. maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b)Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
c)Ön ödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde ön ödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığı'na iadesine karar verilir.
2-Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.
3-En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.
4-Cumhuriyet Savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.
5-İade kararına karşı Cumhuriyet Savcısı itiraz edebilir." biçiminde düzenlenmiştir.
5271 sayılı CMK'da düzenlenen iddianamenin iadesi kurumu, uzun süren yargılama süreçlerinin önüne geçilebilmesi ve davaların “tek oturum”da bitirilebilmesini temin amacıyla getirilen düzenlemelerden biridir. Bunun gerçekleştirilebilmesi için de soruşturma safhasında tüm delillerin toplanmış olması gerekmektedir.
5271 sayılı CMK’nın 2/e maddesinde “kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evre” olarak tanımlanan soruşturma safhasında asıl görevli ve yetkili makam Cumhuriyet Savcısıdır.
Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.
İncelenen dosyada, şüpheliye ait facebook sayfasında müstehcen içerikli paylaşım yapıldığının iddia edildiği, şüpheli ...'nın 10/01/2018 tarihinde emniyet görevlileri huzurunda vermiş olduğu ifadesinde, ihbara konu paylaşımı kendisinin mizah amaçlı yaptığını beyan ettiği, suça konu bu paylaşıma ilişkin görüntülerin dosya arasına alındığı anlaşılmaktadır.
Ceza Muhakemesi Hukuku'nun temel amacı olan maddi gerçeğe ulaşılmasıdır. İddianamede belirtilen suç vasfı değerlendirildiğinde, suçun takibinin şikayete bağlı olmadığı ve uzlaşma ile ön ödeme hükümlerinin uygulanma imkanının bulunmadığı, şüphelinin suça konu paylaşımın kendisi tarafından yapıldığını beyan ettiği, dosya kapsamındaki kanıtların kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturduğu tartışmasızdır. Suça konu görüntüyü içeren CD üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması hususunun mahkeme aşamasında değerlendirilebileceği gibi bahse konu işlemin yaptırılmaması açısından CMK'nın 170. maddesi kapsamında bir zorunluluk da bulunmamaktadır.
Bu itibarla, iddianamenin iadesi kararına yapılan itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken, ret kararı verilmesi hukuka aykırıdır.
Sonuç ve karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1) Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 23/02/2018 tarihli ve 2018/477 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2) Aynı Yasa maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, 15/01/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.