KARAR
Hakaret suçundan suça sürüklenen çocuk ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125/1, 125/4, 62/1 ve 52/1,2,3. maddeleri uyarınca 1.740,00 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair Bor Asliye Ceza Mahkemesinin 01/02/2018 tarihli ve 2017/296 esas, 2018/68 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
İstem yazısında; “Dosya kapsamına göre,
1- İnceleme konusu somut olayda; suça sürüklenen çocuk hakkında düzenlenen 29/03/2017 tarihli iddianamede suça sürüklenen çocuğun kamu görevlisi kabul edilen müştekiye hakareti nedeni ile 5237 sayılı Kanun'un 125/1,3-a ve 31/3. maddelerinden cezalandırılması istenmesine rağmen yargılama safhasında suça sürüklenen çocuğun müştekiye yönelik hakaretinin basit hakaret suçunu oluşturduğu gerekçesiyle anılan Kanun'un 125/1. maddesinin uygulanması ihtimaline binaen ek savunma hakkı tanınmadan mahkûmiyet hükmü kurulmasında,
Kabule göre de;
2- Kayden 10/01/1999 doğumlu olup, suçun işlendiği 24/12/2016 tarihinde 18 yaşını ikmâl etmediği anlaşılan suça sürürlenen çocuk hakkında tayin olunan cezadan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 31/3. maddesi gereğince indirim yapılmamasında,
İsabet görülmemiştir.” denilmektedir.
I- Olay:
Suça sürüklenen çocuk ... hakkında kamu görevlisine hakaret ithamı ile açılan kamu davasının yargılaması sonucunda, suça sürüklenen çocuğun eyleminin kamu görevlisine hakaret olmayıp TCK’nın 125/1. maddesinde belirtilen basit hakaret suçunu oluşturduğu kabulü ile suça sürüklenen çocuğun bu suçtan mahkumiyetine karar verildiği, ancak suça sürüklenen çocuk hakkında TCK’nın 31/3. maddesinin lehe olarak uygulanmadığı ayrıca iddianamede uygulanması istenen kanun maddesinin TCK’nın 125/3-a maddesi olmasına rağmen, suça sürüklenen çocuk hakkında ek savunma hakkı da tanınmadan TCK’nın 125/1. maddesinin uygulandığı gerekçeleri ile kanun yararına bozma talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.
II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:
Suça Sürüklenen Çocuk hakkında yapılan yargılama sonucunda kurulacak mahkumiyet hükmünde, TCK'nın 31/3. maddesi gereğince yaş küçüklüğü indirimi zorunluluğu ile CMK'nın 226. maddesine göre suçun niteliğinin değişmesinden bahisle ek savunma hakkının tanınması zorunluluğuna ilişkindir.
III- Hukuksal Değerlendirme:
A. Ek Savunma Hakkı Bakımından Yapılan Değerlendirme:
5271 sayılı CMK’nın “Suçun niteliğinin değişmesi” başlıklı 226. maddesinde;
“1) Sanık, suçun hukukî niteliğinin değişmesinden önce haber verilip de savunmasını yapabilecek bir hâlde bulundurulmadıkça, iddianamede kanunî unsurları gösterilen suçun değindiği kanun hükmünden başkasıyla mahkûm edilemez.
2) Cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek hâller, ilk defa duruşma sırasında ortaya çıktığında aynı hüküm uygulanır.
3) Ek savunma verilmesini gerektiren hâllerde istem üzerine sanığa ek savunmasını hazırlaması için süre verilir.
4) Yukarıdaki fıkralarda yazılı bildirimler, varsa müdafie yapılır. Müdafii sanığa tanınan haklardan onun gibi yararlanır” düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19/06/2012 gün ve 13/125-236 sayılı kararında da belirtildiği üzere, sanığın ceza yargılamasındaki en önemli haklarından biri yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gereken savunma hakkıdır. Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış olan bu hakkın, herhangi bir nedenle sınırlandırılması olanaklı değildir. Nitekim 1412 sayılı CMUK’nın 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan 308/8. maddesine göre de savunma hakkının kısıtlanması mutlak bozma nedenlerindendir.
Maddenin açık düzenlemesinden de anlaşılacağı üzere, iddianamede gösterilen eylemin hukuki niteliğinin değişmesi ya da cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek hallerin ilk defa duruşma sırasında ortaya çıkması halinde, anılan maddenin birinci fıkrası uyarınca sanık veya müdafiine ek savunma hakkı verilmesi gerekmektedir.
İnceleme konusu somut olayda; suça sürüklenen çocuk hakkında düzenlenen 29/03/2017 tarihli iddianamede suça sürüklenen çocuğun kamu görevlisi kabul edilen müştekiye hakareti nedeni ile TCK’nın 125/1-3.a, 31/3 maddelerinden cezalandırılması istenmesine rağmen yargılama safhasında, suça sürüklenen çocuğun müştekiye yönelik hakaretinin basit hakaret suçunu oluşturduğu gerekçesiyle TCK’nın 125/1. maddesinin uygulanması ihtimaline binaen ek savunma hakkı tanınmadan mahkumiyet hükmü kurulması hukuka aykırıdır.
B. TCK'nın 31/3. Maddesi Bakımından Yapılan Değerlendirme:
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 5377 sayılı Kanun ile değişik 31/3. maddesinde: "Fiili işlediği sırada onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında suç, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde onsekiz yıldan yirmidört yıla; müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde oniki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Diğer cezaların üçte biri indirilir ve bu halde her fiil için verilecek hapis cezası oniki yıldan fazla olamaz." hükmü yer almaktadır.
İncelenen somut olayda; dosyadaki nüfus kayıt belgesine göre, 10/01/1999 doğumlu olup suçun işlendiği 20/09/2016 tarihinde, 15 yaşını bitirip 18 yaşını doldurmayan suça sürüklenen çocuğa verilen adli para cezasının, 5237 sayılı TCK'nın 31/3. maddesi gereğince indirilmediği görülmektedir.
Bu itibarla, suç tarihinde 18 yaşından küçük olan suça sürüklenen çocuk hakkında hüküm kurulurken, TCK’nın 31/3. maddesi uygulanmayarak fazla ceza belirlenmesi hukuka aykırıdır.
IV- Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1. Bor Asliye Ceza Mahkemesinin 01/02/2018 tarihli ve 2017/296 esas, 2018/68 karar sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2. Aynı Kanun maddesinin 4-b fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 25/11/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy