(634 S. K. m. 42)
Dava: Dava dilekçesinde, karar iptali istenilmiştir. Mahkemece, davanın kabulü cihetine gidilmiş; hüküm, bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra, dosyadaki bütün kağıtlar okunup, gereği düşünüldü:
Karar: Davada, mevcut merkez sistem ısınma biçimi muhafaza edilmek koşulu ile doğalgaza geçildikten sonra, anagayrimenkulde doğalgaz muhafaza edilmekle beraber, ferdi ısınmaya geçilmesine, ancak buna muhalefet eden bağımsız bölüm maliklerinin merkezi sistemle ısınmalarına devam etmelerine dair, 4.4.1993 tarihli kat malikleri kurulu kararının iptali istenmiş olup, mahkemece dava kabul edilmiştir.
Dosya incelendiğinde, kat malikleri kurulunun 15.6.1991 tarihli kararı ile merkezi sistemde kullanılan yakıttan vazgeçilerek doğalgaza geçilmesine, ancak buna muhalefet eden davacıların mevcut merkezi sistemi masrafları kendilerine ait olmak üzere kullanmalarına devam etmelerine karar verilmiştir.
Mahkemece, merkezi sistemde doğalgaz kullanılmaya başlandıktan sonra doğalgaz ile de olsa ferdi ısınmaya geçilemeyeceği kabul edilerek, Dairemizin bir kararına da yollamada bulunulmak sureti ile dava kabul edilip iptal kararı verilmiştir.
Konu ile ilgili Kat Mülkiyeti Kanununun 42. maddesine, 10.12.1990 gün ve 431 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen fıkra hükmüne göre, ortak kaloriferle olan ısınmanın doğalgaz kullanılmak maksadıyla ferdi ısınmaya dönüştürülmesi için kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu yeterli görülmüştür. Bu hükmün amacının doğalgazın kullanılması yaygınlaştırmak ve kolaylaştırmak olduğu açık olmakla beraber, esasen merkezi ısıtmada doğalgaz kullanılan yapılarda bu gaz kullanılmak üzere ferdi ısınmaya geçilemeyeceği sonucuna varmak Yasanın yalnız amaçsal yönden dar bir yorumla uygulanmasına yol açar. Böyle bir yorum, Büyükşehirlerde hava kirliliğini önlemek için, şehir yöneticilerinin vatandaşlara, diğer yakıt türlerini adeta yasaklayan bir tutum ve davranış içerisine girmeleri nedeniyle zorlayarak ve gerekli mali olanaklara sahip olmadan yakıtlarını doğalgaza çeviren kat maliklerinin, ferdi ısınmaya, geçmek için yeterli mali olanaklara sahip olduklarında, bu haktan yararlanmalarını önlemek anlamında olup bunun hakkaniyete uymadığı açıktır. Yasada, doğalgazda merkezi ısınmaya geçildikten sonra ayın yakıtla ferdi ısınmaya geçilmesi için tüm kat maliklerinin oybirliği ile karar almaları zorunlu kılan bir özel hüküm de bulunmamaktadır. O nedenle, yasa hükmünün, ferdi ısınmaya, doğalgaz kullanılmak üzere geçilmek istendiği sürece, ek fıkradaki pay ve paydaş çoğunluğu ile alınacak kararın yeterli olacağı şeklinde yorumlanması, yasanın amacına aykırı olmayacaktır. Çünkü, sözü edilen ek fıkra, ferdi ısınmaya geçmeye karar verilmeden önce kullanılmakta olan yakıt türünü önemsememiş, sadece önceki "ortak kaloriferle olan ısınma"dan söz etmiş, ferdi ısınmaya geçmenin doğalgaz kullanmak maksadına yönelik olmasını yeterli görmüştür.
O halde, merkezi ısınmada kullanılmakta olan yakıtın türüne ve daha önce merkezi sistemde doğalgaza geçilmiş olup olmadığına bakılmaksızın doğalgazın kullanılması koşulu ile ferdi ısınmaya geçmek için, pay ve paydaş çoğunluğu ile alınacak karar yeterli olacaktır.
Mahkeme kararında, yollamada bulunulan Dairemizin kararı her ne kadar merkezi sistemde doğalgaza dönüşüm yapıldıktan sonra, doğalgaz ile de olsa ferdi ısınmaya geçilemeyeceğine ilişkin ise de, aynı karara karşı yapılan karar düzeltme isteği üzerine anılan karar, Dairenin 29.6.1995 gün ve 1995/6210-7784 sayılı Kararı ile kaldırılmış ve aksine hüküm kurulmuş olan mahkeme kararı yukarıdaki gerekçeyle onanmış bulunmaktadır. Bu durumda, yasa hükmüne uygun çoğunluk ile alınmış bulunan doğalgaz ile ferdi ısınmaya geçişe ilişkin kat malikleri kurulu kararının iptaline karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Ancak; aynı kararın 3 nolu bendinde, davacılar yönünden merkezi ısınma sisteminin devam etmesine dair fıkra hükmü aynı anagayrimenkulde iki tür ısınma sisteminin (merkezi sistem-ferdi sistem) bulunamayacağı cihette kat malikleri kurulu kararının buna yönelik mahkeme kararı doğrudur.
Bu durumda mahkemece yapılacak iş, kat malikleri kurulu kararının tamamının iptali davacılar tarafından istendiğine göre, yukarıda açıklandığı gibi kararın ferdi ısınmaya geçilmeyi içeren 2 nolu bendi ile ilgili davanın reddine; bir kısım bağımsız bölüm malikleri yönünden, merkezi ısınma sisteminin devamına dair 3 nolu bendi ile ilgili davanın ise kabulü ile iptaline karar vermek olmalıdır.
Sonuç: Bu itibarla, yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince (BOZULMASINA), temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 21.09.1995 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 42. maddesine göre, kat malikleri ortak yerlerin düzgün veya bunları kullanmanın daha rahat ve kolay hale konmasına veya bu yerlerden elde edilecek faydanın çoğaltılmasına yarayacak bütün yenilik ve ilaveler, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapılır.
Bu maddeye göre, ana taşınmazdaki merkezi ısıtma sisteminin, sisteme dokunmaksızın yakıt cinsinin değiştirilmesi (katı, sıvı, doğalgaz, hava gazı veya güneş enerjisi gibi) mümkündür. Bu değişme ekonomik durumlar (ucuzluk) neden olabileceği gibi, çevre kirliliği, yokluk veya hukuki zorunluluklarda sebep olabilir. Bu durumda merkezi sistem değişmediği ve binanın ısı projesine bir müdahale olmadığı için yasa koyan kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğunu yeterli görmüştür.
Aksi durumda, yani merkezi ısıtmadan, ferdi ısınmaya geçmede veya ferdi ısınmadan, merkezi ısıtma sistemine geçmede bir proje değişikliği söz konusu olduğu için Yasanın 42. maddesinin değil 19. maddesinin tatbiki söz konusu olup, bu durumda da bütün kat maliklerinin rızası gerekir.
42. madde, önce 431 sayılı Kanun hükmünde kararname ile (RG., 13.2.1991-10785) sonra da 5.2.1992 gün ve 3770 nolu Kanunla (RG., 11.2.1992-21139) aynı mahiyette değiştirilmiş ve ortak kaloriferle olan ısınmanın "doğalgaz kullanmak maksadıyla" "ferdi ısınmaya" dönüştürülmesi kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri kararla yapılacağı kanunla belirlenmiştir. Kanun koyucu doğulgaza geçişi ve ferdi ısınmaya geçmeyi teşvik etmek istemiştir. Onun için kat maliklerinin geçiş kararlarında bu iki unsurun bulunması gerekir. Yasa bu unsurların varlığı halinde ve sadece ferdi ısınmaya geçerken 19. maddeye bir istisna getirerek, ısı sistemi ve ısı projesinin değişmesindeki bütün kat maliklerinin rızasının alınması şartını kaldırmıştır.
Olayda ise, ana bina merkezi ısı sistemini 42. maddeden faydalanarak daha önceki bir kat malikleri kararı ile doğalgazla çalışır hale dönüştürdükleri halde bazı kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile aldıkları karar ile doğalgazlı ferdi ısınmaya dönüştürmek istemektedirler. Isıtma sistemi zaten doğal gazla çalıştığı için olayda "doğal gaz kullanmak" unsuru yoktur ve yasanın değişik 42. maddesinin değil, 19. maddesinin şartlarının aranması ve ısı projesinin iptali konu olduğu için tüm kat maliklerinin rızasının varlığı gerekir.
K
at maliklerinin dönüşüm kararının iptali isteğinin mahkemece kabulü bu sebeple doğru olup, sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.
M. Adnan SELÇUK
Üye
KARŞI OY YAZISI
Kat Mülkiyeti Yasasının 42. maddesinin 3. fıkrasına göre; "ortak kaloriferle olan ısınmanın doğalgaz kullanılmak maksadıyla ferdi ısınmaya dönüştürülmesi, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapılır". Fıkrada "doğalgaz kullanmak maksadıyla" denilmek suretiyle, amacın doğalgaza dönüşümü teşvik olduğu belirtilmiştir. Ferdi ısınma ön planda tutulmak istenseydi, diğer yakıt türleriyle de bu tür ısınmaya aynı kolaylığın sağlanması gerekirdi. Asıl amaç doğalgaza dönüşümü sağlamak olduğuna göre bu tür yakıtla ortak ısınma sisteminden doğalgazla ferdi ısınmaya dönüşümün fıkra kapsamı dışında kalması gerekir.
Kat Mülkiyeti Yasasının 42. maddesinin 3 ve 4. fıkralarıyla, aynı Yasanın tüm kat maliklerinin rızası olmadan projeye aykırı değişiklikler yapılamayacağını öngören 19 ve yönetim planının değiştirilmesine ilişkin 28. maddesine istisna getirilmiştir. Bu istisna hükmünün daha da geniş yorumu, bir anayasal hak olan sözleşme özgürlüğüne ölçüsüz müdahale niteliğine dönüşür.
Doğalgazla ortak ısınma sistemine kısa süre önce geçmiş belki masraflarını henüz ödeyememiş dar gelirli kat maliklerini yeni bir mali yük altına sokacak böyle bir uygulamanın, hakkaniyet kavramıyla ve bazı hallerde iyiniyet kurallarıyla da bağdaşmayacağı açıktır.
Daha uzun yıllar kullanılabilecek ortak ısıtma tesislerinin ferdi ısınma sistemine dönüşümü sonucu hurdaya çıkarılması, milli ekonomiye de zarar verecektir.
Belirtilen nedenlerle sayın çoğunluğun kararına katılmıyorum.
Alpaslan NAZLIOĞLU
Üye
Full & Egal Universal Law Academy