(2942 S. K. m. 11)
Dava: Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporları hükme yeterli değildir.
Şöyle ki;
1- Bilirkişi kurullarının emsal olarak incelediği Bahçe Mahallesi 511 ada 33 parsel sayılı taşınmazın 97 m2'si 15.5.1996 tarihinde 8.247.422 TL/m2 bedelle, 249 m2'si 23.5.1996'da 4.016.064 TL/m2 bedelle, 161 m2'si 5.6.1996'da 5.279.503 TL/m2 bedelle, kalan93 m2'si de 12.6.1996'da 15.913.978 TL/m2 bedelle İ...İlaç Matbaacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine satıldığı anlaşılmaktadır. Aynı taşınmazın payları, bir aylık süre içerisinde, biri birinden çok farklı fiyatlarla aynı şirkete satılmış olmasına, bu hususun dosyadaki tapu kaydından açıkça anlaşılmasına, özellikle arsanın büyük bölümünü almış bulunan anonim şirketin ne pahasına olursa olsun almak zorunda olduğu 93 m2'lik sonuncu hisse satışının özel satış niteliğinde olduğunun aşikar bulunmasına rağmen bilirkişi kurulları yalnızca bu sonuncu satışı değerlendirmelerine esas almışlar, böylece dava konusu taşınmaza, fahiş bedel takdir edilmiştir.
2- Bilirkişi kurullarının somut emsal olarak inceledikleri taşınmazların satış tarihlerinden önce davaya konu edilen kamulaştırılan taşınmazın değerlendirmeye esas alınan tarihten önce belediye yapılmış bir imar düzenlemesi sonucunda oluşmuş parseller (İmar Kanunu hükümlerine göre bu parsellerin yol, park, bahçe, kamu hizmet binası gibi kamu ihtiyaçları için yüzölçüm kaybına uğramış parseller) olup olmadıklarının araştırılmamış ve bu araştırma sonunda dava konusu parselin düzenleme görmemiş, emsalin düzenleme görmüş parsel olduğu anlaşıldığı takdirde, dava konusu taşınmazın belirlenen değerinden, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması hususunda bilirkişi kurullarından ek raporlar alınması gerektiğinin dikkate alınmamış olması doğru görülmemiştir.
3- Davacı şehir merkezinde yer alan taşınmazı için 14.000.000 TL/m2 talepte bulunmuş olup, kendisi taşınmazın değerini en iyi bilmesi gereken malikin bu talebine karşılık, taşınmazlara bilirkişi raporlarında 49.000.000 TL. ve 37.163.287 TL./m2 değer belirlenmiş olması (taleple bağlı kalınarak hüküm kurulmuş olmasına rağmen) bilirkişilerin doğru bir karşılaştırma yapmadıkları ve bu sebeple abartılı bir sonuca vardıkları izlenimini vermektedir.
Kamulaştırılan taşınmazın dosyada mevcut kadastro krokisinde çıkmaz sokağa cepheli olduğu görülmekte olup civarında bilirkişi raporlarında belirtilen (İstiklal Caddesi ve Burhan Felek Caddeleri) caddelerin bulunmaması da bu izlenimi güçlendirmektedir.
4- Bundan ayrı kamulaştırılan taşınmazın tapu kaydında mevcut olan ipotek şerhinin, artırılan bedele yansıtılmamış olması da usul ve yasaya aykırıdır.
Mahkemece resen yapılacak araştırma sonucu tespit edilecek yeni emsallere ait tapu kayıtları getirtilerek bilirkişi kurullarından yeni emsalleri incelenmek suretiyle değerlendirme yapan 2 nolu bentteki açıklama doğrultusunda yapılacak araştırmanın sonucuna göre düzenleme ortaklık payı hususunu da inceleyen ve taşınmazın makul ve gerçek değerini belirleyen ek rapor alınmalı ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmeli, ipotek şerhi arttırılan bedele yansıtılmalıdır.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 22.03.1999 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy