(2942 S. K. m. 11) (818 S. K. m. 284, 440)
Davacı Arar Akaryakıt Tic. Ltd. Şti. ile davalı Karayolları Genel Müdürlüğü aralarındaki kamulaştırma bedelinin arttırılması davasına dair Karşıyaka 3. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 21.3.2001 tarihli ve 1998/1063-2001/219 s. hükmün bozulması hakkında dairece verilen 11.6.2001 tarihli ve 2001/5118-5941 s. ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.
Düzeltme isteğinin süresi içerisinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki tüm kağıtlar okunarak gereği düşünüldü.
Düzeltme isteğinin süresi içerisinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak gereği düşünüldü:
Bilirkişi kurullarınca değerlendirme yapılırken, dava konusu akaryakıt istasyonundaki tesisattan eskimişlik veya başka teknik sebeplerle sökülüp başka yere nakli mümkün görülmeyenlerin 1988 yılında monte edildiği ve buna göre değerlendirme tarihi itibariyle 10 yıldan fazla bir süre kullanılıp yıpranmış olduğu gözetilip, ayrıca bu tesisatın normal kullanım ömrünün kaç yıl olduğu da araştırılıp saptanmak suretiyle yıpranma oranının belirlenmesi gerekir. Sair yandan, kıymet takdir komisyonu raporunda, sökülüp götürülebilir olduğu saptanıp mal sahibine bırakılan araç ve gereçlerin de, sökülüp başka yere montajlarının mümkün olup olmadığının, (özellikle yer üstünde olan pompa ve benzerlerinin sökülüp takılabileceği gerçeği de gözönünde tutularak)bilimsel ve inandırıcı gerekçelere dayalı biçimde bilirkişi kurullarına tespit ettirildikten sonra, nakli mümkün görülenlerin montaj ve demontaj bedellerinin belirlenip bu miktara, sökülme sırasında uğrayabilecekleri kaçınılmaz hasar veya kayıp varsa karşılığının eklenerek kamulaştırma bedeli tesbit edilmelidir.
Hal böyle iken birinci ve ikinci bilirkişi kurularınca, akaryakıt istasyonundaki bütün araç ve gereçlerin piyasa değerlerine göre hesaplama yapılarak bedellerinin belirlenmesi ve ön görülen yıpranma yapı oranının, bilimsel ve haklı bir dayanağının gösterilmemesi; dördüncü bilirkişi kurulunca da, aynı yöntemle bedel tespiti ile %15 değer kaybının, tesislerin yıpranmış olmalarından değil, sökülmeleri sırasında tahrip ve zarara uğrayacakları için verilmiş bulunması, üçüncü bilirkişi kurulunca ise bu tesisata yıpranmış haliyle bedel biçildiği belirtilmiş olmasına karşın yıpranma payının ne oranda olduğunun ve nedeninin açıkça gösterilmemesi, sonuç olarak bilirkişi kurullarınca yukarda açıklanan esaslar ve Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamaları gözetilmeden rapor düzenlenmesi ve mahkemece bu yetersiz raporlar doğrultusunda hüküm kurulması doğru görülmemiş olmakla davacı vekilinin diğer karar düzeltme istemlerinin reddine,
Ancak; düzeltilmesi istenilen Daire bozma ilamında, dava konusu tesisattan başka yere nakli mümkün bulunanlar yönünden yapılacak işin yeterli açıklıkta gösterilmemesi; nakli imkansız olanlar için de en az %70 oranında yıpranma payı düşülmesine ait saptama, yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, yanılgıya dayalı bulunduğundan davacı vekilinin bu hususla ilgili düzeltme isteminin kabulüne ve buna göre bozma ilamının beşinci paragrafının metinden çıkartılarak yerine, (kabul edilen hususları da kapsayacak şekilde) Mahkemece, bilirkişi kurullarından, dava konusu akaryakıt istasyonundaki tesisattan sökülüp başka yere nakli mümkün görülenlerin usulen saptanacak montaj ve demontaj giderlerine varsa söküm sırasında uğrayabileceği kaçınılmaz hasar veya kayıp karşılıklarının da eklenerek bulunacak bedellerini gösteren; söküldüklerinde yeniden amaca uygun kullanılmaları (gerekçesi gösterilerek) imkansız bulunanların da normal kullanım ömürleri belirlenip, monte edildikleri tarihten değerlendirme tarihine kadar (10) yılı aşkın bir süre kullanılmış oldukları da gözetilerek -kullanma ömrünün süresi ile kullanılan süre arasındaki oran paralelinde- yıpranma payı oranının saptanıp bunların ilgili kurum ve kuruluşlardan sorulmak suretiyle tespit edilecek piyasa fiyatlarından, bu oranda indirim yapan ve katma değer vergisi eklenmeyen ek raporlar alınmalı, raporların bozma gereklerine uygunluğu denetlenmeli, bilirkişilerin görüşlerinde ısrar etmeleri halinde, gerekirse yeniden bilirkişi kurulları oluşturularak hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir. Paragrafının yazılmasına ve düzeltilmiş bu şekliyle mahkeme hükmünün BOZULMASINA, 30.10.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy