(2942 S. K. m. 11)
Dava: Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davacı vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davacı vekili Av. Yahya İlhan geldi. Davalı adına gelen olmadı. Gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosya eksiğe gönderilmiş olup, dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:
Karar: Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan raporlar hükme yeterli değildir.
Şöyle ki;
1- Araziler, çevrede ekilmesi mutad olan ürünlerin münavebeye alınması suretiyle bulunacak net gelirine, uygun kapitalizasyon faizi uygulanarak değerlendirilir. Münavebeye alınan ürünlerin dekar başına verimi, üretim masrafı ve toptan satış fiyatı, Yargıtay'da yerleşmiş uygulamalara göre ortalama değerleri ifade ettiği bilinen İl veya İlçe Tarım Müdürlüklerinden alınacak verilere göre saptanır. Burada sözü edilen veriler, taşınmazın içinde bulunduğu ilçe veya İl'in tamamına ilişkin ortalamaları gösteren verilerdir. Değerlendirme İlçe veya İl'e ait bu veriler esas alınarak yapılmalıdır.
Taşınmazın üstün olan nitelikleri, kapitalizasyon faizinin belirtilmesinde değerlendirilir.
Dosyaya getirtilen 23.3.2000 tarih 458 sayılı yazı ekindeki veriler yukarıda açıklanan genel ortalamaları gösteren veriler olmayıp kamulaştırılan taşınmaza özgü belirlemeleri içermekte olduğundan değerlendirmeye esas olamaz.
Mahkemece İl tarım müdürlüğünden, il ortalamalarını gösteren resmi veriler getirtilerek raporlar denetlenmeli, aykırılık saptanması halinde resmi verilere uygun değerlendirme yapılacak olan ek raporlar alınmalı ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.
2- Dava konusu taşınmaz ile aynı bölgede bulunan ve Dairece aynı gün incelenen 108 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olan mahkemenin 1999/1072-2000/870 sayılı dosyasında bilirkişi kurulları tarafından 2 yılda 3 ürün münavebesi uygulanarak değerlendirme yapıldığı halde, ikinci bilirkişi kurulu tarafından her yıl tek ürün esası ile değerlendirme yapılması suretiyle, herhangi bir farklı niteliği tespit edilmeyen 108 parsel sayılı taşınmaza nazaran dava konusu taşınmaz için az değer belirlenmiş olması,
Doğru görülmemiştir.
Kabul şekline göre de; artırılan bedel faizine kamulaştırılan taşınmazların mülkiyetlerinin davalı idareye intikal ettiği 28.9.1999 (ferağ verilmediğinden kamulaştırma işleminin kesinleştiği tarih) yerine daha önceki bir tarihten itibaren hükmedilmiş olması da usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davacı yararına takdir edilen 65.000.000 TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 10.12.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy