(2942 S. K. m. 11)
Davacı Elife G. ile davalı K... Genel Müdürlüğü aralarındaki kamulaştırma bedelinin artırılması davasına dair Pozantı Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 22.8.2001 günlü ve 2000/737-2001/252 sayılı hükmün onanması hakkında dairece verilen 6.2.2002 günlü ve 2002/214-1309 sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.
Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporları hükme yeterli değildir.
Şöyle ki;
1-P... Belediye Başkanlığının, kamulaştırılan taşınmazın belediye mücavir alanı dahilinde olup, yapılaşma ve imar planı olmadığından belediye hizmetlerinden faydalanmadığı, ancak yapılaşma ve imar planı yapıldıktan sonra belediye hizmetlerinden faydalanacağına dair 19.12.2000 tarih ve 1324 sayılı cevabi yazısı bulunduğundan bahisle ve bilirkişilerin buna dayalı mücerret açıklamalarıyla yetinilmek suretiyle taşınmaz arsa niteliğinde kabul edilerek ona göre değerlendirme yapan bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulmuş ise de bu araştırma da yeterli değildir.
Bakanlar Kurulunun Yargıtay'ca kısmen benimsenen 28.2.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararı uyarınca, imar planında yer almayan bir taşınmazın, arsa sayılabilmesi için belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye hizmetlerinden (belediyece meskun olduğu için veya meskun hale getirileceği için sunulan yol, su, elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vs.) yararlanması ve meskun olan yerler arasında yer alması gerekir.
Bu hususlar Belediye Başkanlığından ve diğer ilgili mercilerden sorulup alınacak cevap yazılarına göre taşınmazın arsa niteliğinde olup olmadığının saptanmamış olması doğru değildir.
Kabule göre de;
2-Zemini arsa olarak değerlendirilen dava konusu taşınmaz üzerindeki meyve ağaçları için uygulanan ve ağaçların cinsleri ile ekonomik ömürlerini esas alan Junge tabir edilen yöntemle yapılan değerlendirme Yargıtay uygulamalarında kabul edilmemekte, yanılgının asgariye indirilmesi ve istikrar için kaim değer yöntemine göre değerlendirme yapılması aranmaktadır.
Kaim değer yönteminde önce, omcaların normal sıklıkta ne miktar alanı kapama bağ yapmaya yeterli olduğu saptanıp bu alan, bağ olarak değerlendirilir, aynı yer çevrede ekilmesi mutad ürünler münavebesine göre tarla ziraati yapılarak yeniden değerlendirilip tarla ziraatinde bulunan değer bağ olarak bulunan değerden çıkarılarak omcaların bedeli bulunur. Ancak arsalarda bu kaim değer içinde omcaların yetiştiği toprağın da bir unsur olarak yer aldığı gözetilerek zeminin iki kez değerlendirilmesine meydan vermemek için bu unsuru bertaraf etmek, başka bir deyişle değere yansımasını önlemek üzere, bulunan kaim değerden, bu özelliği hesaba katacak oranda indirim yapılması gerekir. Kaim değer saptanırken uygulanan kapama bağ ve tarla ziraatine göre değerlendirmelerde net gelirin, resmi mercilerden getirtilecek ortalama veri rakamlarına göre hesaplaması da mutlaka sağlanmalıdır. Mahkemece bu hususun dikkate alınmamış olması usul ve yasaya aykırıdır.
Yukarıdaki (1) numaralı bent doğrultusunda yapılacak araştırma sonunda taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğunun saptanması durumunda ise, bilirkişi kurullarından Kamulaştırma Yasasının kıymet takdir esaslarını düzenleyen 11.maddesinin üçüncü fıkrasının (f) bendi uyarınca, kamulaştırma tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak bilimsel yöntemle taşınmazın değerlendirildiği ek raporlar alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.
Mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle bozulması gerekirken, onanmış olduğu yeniden yapılan incelemede anlaşılmış olmakla, karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 6.2.2002 tarih, 2002/214-1309 sayılı onama kararının kaldırılmasına ve hükmün yukarıda belirtilen nedenlerle BOZULMASINA, temyiz onama harcının istek halinde düzeltme isteyene iadesine, 20.6.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy