(2942 S. K. m. 11)
Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
1-Kamulaştırma Yasasının 11.maddesinin 3.fıkrası (f) bendine göre, arazilerin değerinin, kamulaştırma tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden ve anılan maddede sayılan diğer unsurlar da gözetilmek suretiyle belirlenmesi gerekir.
Yargıtay uygulamalarında üzerinde kapama bahçe olarak değerlendirmeye yeter sayıda meyve ağacı ve değişik türden meyve ağaçları bulunan taşınmazların öncelikle baskın sayıda olan meyve ağacı cinsine göre bunların normal sıklıkta kaplayacağı alanın kapama bahçe, kalanının da karışık meyve bahçesi olarak değerlendirilmesi gerekir.
Somut olayda, takdir komisyonu raporunda taşınmaz üzerinde 20 adet zeytin ağacının olduğu yine dava dilekçesinde de taşınmazın üzerinde 7 adet incir, 10 adet erik, 50 adet asma ve 10 adet ayva ağacı olduğu belirtilmiştir. Buna göre, 20 adet zeytin ağacının normal sıklıkta kaplayacağı alanın kapama zeytinlik (zeytin ürününün ülke genelinde ortalama veriminin dekar başına en çok 500 kg olabileceği gözetilerek), 77 adet değişik türden meyve ağacının da normal sıklıkta kaplayacağı alanın karışık meyve bahçesi olarak değerlendirilmesi gerekirken bilirkişi kurulları tarafından ağaç başına verim miktarı üzerinden değerlendirilmesi ile birinci bilirkişi kurulunca değişik türde meyve ağaçlarının zeminden ayrı olarak değerlerinin bulunup zemin değerine eklenmesi,
2-Bilirkişi kurullarının raporlarında taşınmazın kıraç arazi olduğu belirtildiği halde kapitalizasyon faizi %5 uygulanmıştır.
Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre, iklim şartları, arazinin toprak ve topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı v.b.) dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan, ülkemizin değişik yörelerindeki kuru tarım arazilerinin değerlendirilmesinde, (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir faktör bulunması hali hariç) kapitalizasyon faiz oranı %6 olarak alınmaktadır. Hal böyle iken, taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faizi oranının %6 yerine %5 oranı uygulanmak suretiyle fazla bedele hükmedilmesi,
3-Kuru tarım arazisi niteliğinde olduğu saptanan taşınmazın üzerinde bulunan zeytin, incir, üzüm ve ayvanın 2000 yılı itibarıyla değerlendirmeye esas olan dekar başına ortalama verim miktarlarının üretim giderlerinin ve kg toptan satış fiyatlarının İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilip raporların denetlenmemesi,
Doğru görülmemiştir.
Mahkemece (3) nolu bentteki bozma doğrultusunda işlem yapılıp, (1.) ve (2.) bentteki bozma nedenleri doğrultusunda bilirkişi kurullarından ek raporlar alınıp bu raporların verilere uygunluğu denetlendikten sonra davalı idare lehine kazanılmış haklarda gözetilmek suretiyle karar verilmelidir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 17.6.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy