(2942 S. K. m. 11/f)
Dava: Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin ( f ) bendi hükmüne göre arazi niteliğindeki taşınmazın kamulaştırma tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle değerlendirilmesi gerekir.
Yargıtay uygulamalarına göre üzerinde verim çağına gelmiş yetişkin zeytin ağaçlarının bulunduğu taşınmazın değerlendirilmesinde bu ağaçların normal sıklıkta kaplayacağı alanın kapama zeytinlik kabul edilip zeytin ürünün o yerdeki tarım müdürlüğü resmi verilerine göre dekar başına ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatı üzerinden net gelir belirlenmelidir.
Zeytin ürününün dekar başına ortalama verimi yerine ağaç sayısı esas alınarak verim hesabı yapılması çoğu kez yanıltıcı sonuçlara götürebileceği gibi sağlıklı bir şekilde Yargıtay denetimi de mümkün olmayacaktır.
Ülkemizin zeytin üretiminin en çok yapıldığı Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde dekar başına zeytin veriminin var yılı ve yok yılı da gözetildiğinde genelde 400-500 kg, civarında olduğu yıllardır Yargıtay'a gelen kamulaştırma dosyalarından bilinmektedir. Hal böyle iken üzerindeki ağaçların sayısı itibariyle taşınmazların tamamının kapama zeytinlik olarak nitelendirilmesi uygun ise de, değerlendirmede ağaç başına üretim miktarının ağaç sayısıyla çarpılması suretiyle ulaşılan ve ülke genelindeki ortalamanın üstünde olan verim miktarı üzerinden yüksek değer belirleyen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Buna göre mahkemece bilirkişi kurulundan dekar başına zeytin verimini azami 500 kg üzerinden hesaplama yapan ek rapor alınıp hasıl olacak duruma göre karar verilmelidir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 27.2.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy