18. Hukuk Dairesi 2010/12145 E., 2011/1184 K.
"İçtihat Metni"
Davacı M.... Ç..... ile davalı Nüfus Müdürlüğü arasındaki davada Büyükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen ve Yargıtay'ca incelenmeksizin kesinleşmiş bulunan 12.02.2010 günlü ve 2009/1134-2010/111 sayılı kararın yürürlükteki hukuka aykırı olduğu savıyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 22.10.2010 gün ve 2010/248454 sayılı yazısıyla kanun yararına temyiz edilerek bozulması istenilmiş olmakla, dosyadaki tüm kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı M.... Ç.....'ün Nüfus Müdürlüğüne karşı açtığı soyadı değişikliği davasında "Ç....." olan soyadının Büyükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin anılan hükmü ile "Erciyes" olarak değiştirilmesine karar verildiği ve hükmün temyiz edilmeksizin kesinleştiği, dosya içinde bulunan Kadıköy 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.09.1979 tarih ve 1979/356 Esas, 1979/537 Karar sayılı hükmü ile davacının babası Alaattin Çelikgöz'ün soyadının "Çelikgürz" olarak değiştirilmesine karar verildiği, karar tarihinde ergin olmayan davacının da babasına bağlı olarak soyadının "Ç....." olarak değiştiği anlaşılmaktadır.
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde: "Aynı konuya ilişkin olarak nüfus kaydının düzeltilmesi davası ancak bir kere açılabilir" hükmüne yer verilmiştir.
5490 sayılı Kanun'un anılan hükmü uyarınca bir kişinin soyadına ilişkin kaydın ancak bir kez düzeltilebileceği gözönünde bulundurularak, daha önce soyadı mahkeme kararı ile babasına bağlı olarak düzeltilmiş olan davacının soyadının ikinci kez düzeltilmesine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.
Bu itibarla yukarıda açıklanan nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün HUMK.'nun 427. maddesi gereğince sonuca etkili olmamak kaydıyla kanun yararına BOZULMASINA ve gereği yapılmak üzere kararın bir örneği ile dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, 03.02.2011 gününde oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY:
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Yasasının 36/1-b madde ve bendinin birinci cümlesinde aynı konuya ilişkin olarak nüfus kaydının düzeltilmesi davasının ancak bir kere açılabileceği, aynı bendin son cümlesinde ise Nüfus Müdürlüğünün soyadı değişikliğinde eş ve ergin olmayan çocukların soyadını da düzelteceği öngörülmüştür. Dosya içindeki Kadıköy 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.09.1979 gün 1979/356-537 sayılı kararı ve nüfus kaydından, davacının babası Alaattin Çelikgöz'ün açtığı dava sonunda karar tarihinde ergin olmayan davacının soyadının idari olarak Çelikgöz iken Çelikgürz olarak değiştiği anlaşılmaktadır.
Davacının babası tarafından açılmış dava sonunda soyadının Nüfus Müdürlüğü tarafından yukarıda sözü edilen madde hükmü gereğince değiştirilmiş olması halinde davacı tarafından açılmış bir davadan sözedilemez. İdari nitelikteki soyadı değişikliğinin, aynı konuya ilişkin nüfus kaydının düzeltilmesi davasının ancak bir kere açılabileceği hükmü kapsamında değerlendirilmesi, haklı nedenlerin varlığı halinde davacının dava açma hakkını engellemesi sonucunu doğuracağından, çoğunluğun davacının babası tarafından dava açmak suretiyle yapılmış bir kayıt düzeltmesi bulunduğu takdirde davanın reddi gerektiği yolundaki görüşüne katılmıyoruz. Bu halde mahkemenin soyadı değişikliği davasını kabul etmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından kanun yararına temyiz isteminin reddi gerektiği görüşündeyiz.