MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli ... İlçesi ... Köyü 131 ada 143 parsel ve 154 ada 32 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili, davalı ... vekili ile davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.
Şöyle ki;
1-Mahkemece verilen ilk karar Dairemizce, 2012 yılı itibariyle sulu şartlarda değerlendirmeye alınan çileğin ilk yıl ortalama verimi 200 kg, ilk yıl üretim masrafı 1949 TL/da olduğu halde, hükme esas alınan bilirkişi raporunda sırasıyla 1200 kg ve 912,66 TL/da alınmak suretiyle bedel tespit edilmesinin doğru görülmediği belirtilerek bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyulduğuna göre, bozma gerekleri yerine getirilmeli ve bu bağlamda bozma kapsamı dışına çıkılmamalıdır.
Bozma ilamında, taşınmazın değerlendirilmesinde esas alınan birinci yıl buğday, ikinci yıl taze fasulye ve beş yıl çilek münavebesi yönünden herhangi bir bozma nedeni belirtilmemiş olduğuna göre, bozma öncesi hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen münavebe değiştirilmeksizin, salt bozmada belirtilen veriler esas alınmak suretiyle hesaplama yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, mahkemece uyulan bozma ilamında değinilen husus dışına çıkılarak, buğdayın münavebeden çıkartılarak münavebenin birinci yıl taze fasulye ve beş yıl çilek olarak değiştirilmesi ve sulamanın kendi cazibesi ile yapıldığı gerekçesiyle giderler içerisindeki sulama masrafı düşülmek suretiyle değerlendirme yapan bilirkişi kurulu raporuna göre karar verilmesi,
2-Taşınmaz üzerinde bulunan meyve ağaçlarının sayısı, cinsi ve yaşına göre gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğünden gerektiğinde çevrede bulunan ilgili kuruluşlardan (... .... Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitü Müdürlüğü'nden) 2012 yılı rayiç değerleri sorularak buna göre değerlendirme yapılması gerekirken, .... Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü'nden gelen cevabı yazıda ağaç değerleri ile ilgili bir bilgiye rastlanmadığı gerekçesiyle bozma öncesi ağaç bedelini aynen alan denetime elverişsiz rapora göre hüküm kurulmuş olması,
3-İdarece fazla yatırılan bedelin davalılar tarafından bankadan çekilmesine kadar varsa işlemiş mevduat faizi ile birlikte davacı idareye iadesi yerine fazla yatırılan bedelin bankadan çekildiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmiş olması,
4-Anayasa Mahkemesi 1. Bölümünün 19.12.2013 tarih ve 2013/817 sayılı kararında, kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davada uzun süren bir yargılama sonunda, dava tarihi itibarıyla belirlenen bedele hükmedilmesinin Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiği kabul edilerek mal sahibine tazminat ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yasa koyucu da, bu hak ihlalini dikkate alarak, 6459 sayılı Kanunun 6. maddesiyle 2942 sayılı Kanunun 10. maddesine eklenen fıkrada (yürürlük tarihi 30.04.2013) kamulaştırma bedelinin tesbiti için açılan davanın dört ay içinde sonuçlandırılmaması halinde, tespit edilen bedele bu sürenin bitiminden itibaren faiz uygulanmasına ilişkin düzenleme getirmiştir.
Her ne kadar, getirilen bu faiz hükmü maddi hukuka ilişkin olup, aynı yasanın 29. maddesi gereğince yayımı tarihinden sonra açılacak davalara uygulanması gerekir ise de; 30.04.2013 tarihinden sonra açılacak davalar için yapılan bu düzenleme ile Anayasa Mahkemesi'nin makul süreyi aşan yargılamanın hak ihlali oluşturduğuna ilişkin kararı birlikte değerlendirildiğinde, 30.04.2013 tarihinden önce açılmış ve henüz kesinleşmemiş kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davalarında öngörülen dört aylık yargılama süresinin makul süre kabul edilerek, hakkaniyet gereğince taşınmaz malikinin zararının giderilmesi amacıyla dava tarihinden itibaren dört aylık sürenin bittiği tarihten karar tarihine kadar tespit edilen kamulaştırma bedeline faiz uygulanması gerektiğinden bu yönden de mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlerden davalı ..., davalı ... ve davalı ...'a iadesine, 01.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy