MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli ... İlçesi .... Köyü 347 ada 23 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Mahkemece yapılan inceleme ve araştırma ile hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.
Şöyle ki;
Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğine göre Kamulaştırma Kanununun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin 1.fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tespiti ve bedelin tespitinde etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir.
Dosyada bulunan 1.bilirkişi raporunda 7 adet ayrı emsal incelemesi yapılarak emsallerin üst emsal oldukları belirtilmekle yetinilmiş, taşınmazla eksik üstün yönleri açıklanmadan düzenleme ortaklık payı indirimi yapılmadan arsa m² birim değeri 45,00 TL olarak tespit edilmiştir. 2. bilirkişi raporunda ise yine aynı emsaller incelenip her birinin karşılaştırılması yapılarak (%18- %2,7-%3,8 vb) taşınmazın arsa m² birim değeri 75,00 TL olarak tespit edildikten sonra emsallerin imar parseli taşınmazın kadastro parseli olması nedeniyle %40 oranında düzenleme ortaklık payı indirimi yapılarak 45,00 TL üzerinden hesaplama yapılmıştır. Mahkemece her iki bilirkişi raporunun birbirini doğruladığı ve uygun bulunduğu belirtilerek hükme esas alınmış ise de 1. bilirkişi raporu; somut emsal alınarak taşınmazla üstün eksik yönleri açıklanmadan ve kıyaslama yapılarak bir oran belirtilmeden sonuç bölümünde genel nitelikte değerlendirme yapılmak suretiyle bedel tespit edilmesi, 2.bilirkişi raporu ise incelenen emsallerin ve dava konusu taşınmazın emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerleri yönünden karşılaştırma yapılmaması nedeniyle yeterli değildir.
Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda ve taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar gösterilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri tespit edilmelidir.
Emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten sonra bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptanmalıdır. İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası'nın 18.maddesinin 2. fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.
2942 sayılı Yasa'nın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereği emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Buna göre dava konusu taşınmaz ve emsallerin değerlendirme yılı itibariyle emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından getirtilerek karşılaştırılması ve değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir.
Yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda uygun bir taşınmaz satışı somut emsal alınarak, imar durumları ve vergi m² değerleri de karşılaştırılmak suretiyle bilirkişi kurullarından ek rapor alınması ve imar durumları ile vergi m² değerlerine ilişkin belgelerin dosyaya getirtilerek bilirkişi raporunun denetlenmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı tarafa iadesine, 13.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy