(5237 S. K. m. 43, 58, 62, 125) (5275 S. K. m. 108) (5271 S. K. m. 309) (YCGK 08.04.2008 T. 2008/1-57 E. 2008/74 K.)
Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçundan sanık ...'in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125/1, 125/3-a, 43/1 ve 62/1. maddeleri gereğince 1yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanığın cezasının aynı Kanun’un 58. maddesi uyarınca ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine dair Amasra Asliye Ceza Mahkemesinin 20/02/2018 tarihli ve 2017/350 esas, 2018/124 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
İstem yazısında; “Dosya kapsamına göre, sanık hakkında ikinci defa tekerrüre esas alınan Amasra Asliye Ceza Mahkemesinin 05/02/2015 tarihli ve 2014/94 esas, 2015/22 sayılı kararı ile 1.500,00 Türk lirası, Amasra (kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesinin 17/02/2012 tarihli ve 2010/161 esas, 2012/22 sayılı kararı ile 2.000,00 Türk lirası adlî para cezalarına hükmedilmiş olup ilk defa tekerrür hükümlerinin uygulandığına ilişkin ibare bulunmadığı, dolayısıyla sanığın mükerrir olduğu sabit olmakla beraber sanık hakkında ikinci kez tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağı, kaldı ki sanık hakkında tekerrüre esas birden fazla hüküm bulunması halinde her birinin değil ağır olanın uygulanması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
Hukuksal Değerlendirme:
5237 sayılı TCK'nın “suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular” başlıklı 58. maddesinde;
“(1) Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi hâlinde, tekerrür hükümleri uygulanır. Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.
(2) Tekerrür hükümleri, önceden işlenen suçtan dolayı;
a) Beş yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl,
b) Beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına mahkûmiyet hâlinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl,
Geçtikten sonra işlenen suçlar dolayısıyla uygulanmaz…
(5) Fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış olan kişilerin işlediği suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmaz.
(6) Tekerrür hâlinde hükmolunan ceza, mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilir. Ayrıca, mükerrir hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanır.
(7) Mahkûmiyet kararında, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı belirtilir...” hükümlerine yer verilmiştir.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirleri ve İnfazı Hakkındaki Kanun'un 108. maddesinin 3. fıkrasında; "İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda, hükümlü koşullu salıverilmez." hükmüne yer verilmiştir.
Ceza Genel Kurulu'nun 08/04/2008 gün ve 57-74 sayılı kararında da belirtildiği üzere; 5237 sayılı TCK’nın 58. maddesi uyarınca kişinin mükerrir sayılması için ilk hükmün kesinleşmesinden sonra ikinci suçun 1 Haziran 2005 tarihinden sonra işlenmesi yeterli olup, ilk suçun 1 Haziran 2005 tarihinden önce veya sonra işlenmesinin herhangi bir önemi bulunmamaktadır.
Tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmesinin sonucu olarak; mükerrir sanık hakkında, sonraki suç nedeniyle kanun maddesinde seçimlik ceza olarak hapis veya adli para cezası öngörülmüşse hapis cezasına hükmolunması, hükmolunan cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesi ve hükümlü hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanması gerekmektedir.
İnceleme konusu somut olayda; mahkemece sanık hakkında tekerrür hükümleri uygulanırken en ağır cezayı içerir ilam yerine birden fazla ilam tekerrüre esas alınmış ve tekerrüre esas alınan ilamlardan, Amasra Asliye Ceza Mahkemesi'nin 05/02/2015 tarihli ve 2014/94 esas, 2015/22 karar sayılı ilamdaki mahkumiyetin kesin nitelikteki adli para cezası olduğu ve tekerrüre esas alınamayacağı anlaşılmıştır. Tekerrüre esas alınan diğer ilam olan Amasra (Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesi'nin 17/02/2012 tarihli ve 2010/161 esas, 2012/22 karar sayılı ilamın kesinleşme tarihinden itibaren sanığın 3 yıl içinde dosyaya konu suçu işlediği, bu nedenle tekerrüre esas olduğu konusunda tereddüt yoktur. Ancak bu ilamda adli para cezasına hükmedilmesine karşın tekerrür hükümlerinin uygulanması hatalı olmuştur. Nitekim Yargıtay 18. Ceza Dairesi'nin 22/06/2016 tarih 2015/32582 Esas, 2016/13992 Karar sayılı ilamında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına ilişkin kısımların hükümden çıkartılarak hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. Bu nedenle inceleme konusu dosyada tekerrür şartları bulunmakta ancak ikinci kez tekerrür hükümlerinin uygulanması hukuka aykırıdır.
Sonuç ve Karar:
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1- Hakaret suçundan sanık ... hakkında, Amasra Asliye Ceza Mahkemesi'nin 20/02/2018 tarihli ve 2017/350 esas, 2018/124 sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2- Karardaki hukuka aykırılığın CMK'nın 309. maddesinin 4/d fıkrası gereğince Yargıtay tarafından giderilmesi gerektiğinden; hüküm fıkrasında yer alan “ikinci defa mükerrir olan sanık hakkında 5275 sayılı Yasa'nın 108/3. maddesinin uygulanmasına” ilişkin kısmın hükümden ÇIKARILMASINA, karardaki diğer hususların olduğu gibi bırakılmasına, dosyanın Yüksek Adalet Bakanlığı'na sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 17.06.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)