(5271 S. K. m. 193, 196, 309) (5237 S. K. m. 43, 125)
Hakaret suçundan sanık ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125/1 ve 43/1. maddeleri gereğince 7 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Alaşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 15/05/2014 tarihli ve 2012/209 esas, 2014/69 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
İstem yazısında; "Dosya kapsamına göre, karar tarihi itibariyle, Burdur E tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda başka suçtan hükümlü olduğu anlaşılan sanığın 13/11/2012 tarihli oturumda savunmasının alınması sırasında duruşmadan vareste tutulmak isteyip istemediği sorulmaksızın, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 11/07/2019 tarihli ve 2019/10480 esas, 2019/15239 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 193/1. maddesinde yer alan "Kanunun ayrık tuttuğu hâller saklı kalmak üzere, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz. Gelmemesinin geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir." şeklindeki ve 196/5. maddesinde yer alan "Hastalık veya disiplin önlemi ya da zorunlu diğer nedenlerle yargılamanın yapıldığı yargı çevresi dışındaki bir hastahane veya tutukevine nakledilmiş olan sanığın, sorgusu yapılmış olmak koşuluyla, hazır bulundurulmasına gerek görülmeyen oturumlar için getirilmemesine mahkemece karar verilebilir." şeklindeki düzenlemelere aykırı olarak, son oturumda hazır bulundurulmadan yokluğunda yargılamaya devam edilip, savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle, yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilmektedir.
Hukuksal Değerlendirme:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Sanığın duruşmada hazır bulunmaması" başlıklı 193. maddesinin ilk fıkrası; "Kanunun ayrık tuttuğu hâller saklı kalmak üzere, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz. Gelmemesinin geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir." biçiminde, "Sanığın duruşmadan bağışık tutulması" başlıklı 196. maddesi ise; " (1) Mahkemece sorgusu yapılmış olan sanık veya bu hususta sanık tarafından yetkili kılındığı hâllerde müdafii isterse, mahkeme sanığı duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutabilir. (2) Sanık, alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere, istinabe suretiyle sorguya çekilebilir. Sorgu için belirlenen gün, Cumhuriyet Savcısı ile sanık ve müdafiine bildirilir. Cumhuriyet Savcısı ile müdafiin sorgu sırasında hazır bulunması zorunlu değildir. Sorgusundan önce sanığa, ifadesini esas mahkemesi huzurunda vermek isteyip istemediği sorulur. (3) Sorgu tutanağı duruşmada okunur. (4) (Değişik: 15/8/2017-KHK-694/147 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/142 md.) Hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda, aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğinin kullanılması suretiyle yurt içinde bulunan sanığın sorgusu yapılabilir veya duruşmalara katılmasına karar verilebilir. (5) Hastalık veya disiplin önlemi ya da zorunlu diğer nedenlerle yargılamanın yapıldığı yargı çevresi dışındaki bir hastahane veya tutukevine nakledilmiş olan sanığın, sorgusu yapılmış olmak koşuluyla, hazır bulundurulmasına gerek görülmeyen oturumlar için getirilmemesine mahkemece karar verilebilir. (6) Yurt dışında bulunan sanığın, belirlenen duruşma tarihinde hazır bulunmasının zorluğu halinde, bu tarihten önce duruşma açılarak veya istinabe suretiyle sorgusu yapılabilir." şeklindedir.
İncelenen dosyada; sanığın savunmasının alındığı 13/01/2012 tarihinde, başka suçtan Gölhisar Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda tutuklu olduğu anlaşılan sanığa, duruşmadan vareste tutulma haklarının hatırlatılmadığı ve sanığın da bağışık tutulma talebi bulunmadığı halde, hükmün açıklandığı 15/05/2014 tarihli son oturumda, hazır bulundurulmadan hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı CMK'nın 196. maddesine aykırı davranılarak sanığın savunma hakkının kısıtlandığı ve bu nedenle Alaşehir Ağır Ceza Mahkemesi'nin 15/05/2014 tarihli ve 2012/209 esas, 2014/69 sayılı kararının hukuka uygun olmadığı kanaatine ulaşılmıştır
Sonuç ve Karar: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1) Hakaret suçundan, sanık ... hakkında, Alaşehir Ağır Ceza Mahkemesi'nin 15/05/2014 tarihli ve 2012/209 esas, 2014/69 sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nın 309.maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2) Aynı Kanun maddesinin 4-b fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Yüksek Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 24/06/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)