(2942 S. K. m. 23)
Dava: Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Kamulaştırma Kanununun 23. maddesi hükmüne göre geri alma hakkının doğabilmesi için anılan maddede öngörülen sürelere ilaveten taşınmaz üzerinde kamulaştırma ve devir amacına uygun hiçbir işlem veya tesisatın yapılmamış olması taşınmazın olduğu gibi bırakılması gerekli olup, ayrıca aynı amaç için birden çok taşınmaz kamulaştırılmış ise bu taşınmazların bir bütün oluşturduğu kabul edilerek hem yasal sürelerin geçmediği hem de bunlarla ilgili herhangi bir işlemin yapılmamış olduğunun belirlenmiş olması gerekir.
Dosya kapsamından karayolu güzergahı üzerinde birden çok sabit ön ihbar sistemli elektronik ağırlık istasyonu kurulmak üzere kamulaştırmalar yapıldığı anlaşılmakta olup, Devlet Planlama Müsteşarlığının dosyaya getirtilen 22.12.1989 tarih ve 8448 sayılı yazısında bunların inşa ve işletilmesi için gerekli paradan 32.000.000.000 TL'lik bölümün cari bütçeden karşılanmak üzere ihaleye çıkarılmasına izin verildiği de yazılıdır.
Kamulaştırma amacına uygun inşaat ve tesis yapılmak üzere ödenek tahsisi, ihaleye çıkarma gibi faaliyetler dahi 23. maddenin 1. fıkrasında sözü edilen "işlem" niteliğinde olup, yukarda açıklandığı gibi aynı amaçla kamulaştırılan birden çok taşınmaz var ise bu taşınmazlardan herhangi birine bu şekilde bir ödenek tahsis edilmiş olması halinde veya tesisin ihaleye çıkarılmış bulunması durumunda sözü edilen olumsuz koşulun gerçekleştiğinin kabulü gerekir.
Bu hususlar dikkate alınarak mahkemece yapılacak iş, öncelikle davacıların dava yeteneğinin saptanması açısından taşınmaza ait kamulaştırmadan önceki tapu kaydının getirtilmesi, kaza çevresi içerisinde aynı amaçla başkaca taşınmazların kamulaştırılıp kamulaştırılmadığının araştırılıp saptanması özellikle yukarda sözü edilen 22.12.1989 tarihli yazıda öngörülen ihaleye çıkarma ve para tahsisi üzerine yapılan işlemlerin belirlenmesi ve aynı amaçla kamulaştırılan taşınmazların herhangi biri üzerinde sözü edilen tesisin kurulup kurulmadığının tespiti ile hasıl olacak sonuca göre karar vermek olmalıdır. Eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 17.02.1995 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy