(2942 S. K. m. 11)
Dava: Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin artırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Karar: Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
1-Dosya içerisine getirilen Bursa Tarım İl Müdürlüğü yazısındaki veriler, Bursa ili içerisinde ortalama verim ve fiyat değerlerini ifade etmekte olup, taşınmazın değerini bulmakta bu fiyatların esas alınması gerekirken, bu fiyatların bir misline yaklaşan oranda fazlalık gösteren neye istinaden hazırlandığı anlaşılamayan Osmangazi İlçesi Tarım Odası'nın verilerinin değerlendirmede esas alınması,
2-Bir taşınmazdan geçirilen boru hattının bu taşınmazın değerinde bir azalma meydana getireceği gerçek olmakla beraber bu azalma tesis edilen irtifak hakkının niteliği ve taşınmazın olduğu gibi kullanılmasında meydana gelen gelir ve değer eksikliği ile orantılı olmalıdır. Boru hattı üzerinde belli bazı ağaçların dikilmesi halinde istenen verimin elde edilemeyeceği doğru ise de, bu arazinin hiç kullanılmaması (derin köklü olmayan meyve ağaçları, sebze vs.) söz konusu olmadığına göre bu yerlerden gelir de elde edilecektir. Bu nedenle boru hattının geçirilmesinin taşınmazın satışa çıkarılması halinde değerinde bir azalma meydana getireceği olgusu da kabul edilmekle beraber bu kamulaştırma bedelinin yukardaki hususlar da dikkate alınarak makul ölçülerde olması zorunluluğu vardır. İrtifaka, konu yerin yüzölçümü dikkate alındığında bu yerin satış değerine yakın bir değere kamulaştırma bedeli olarak hükmolunmasına neden olacak şekilde değer kaybı oranının yüksek tutulması bozmayı gerektirmiştir.
3-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda Kamulaştırma Kanununun 11. maddesinin i bendi uyarınca objektif artışa yer verilmemiş ise de, bu raporu ortalama kılan diğer raporlar da objektif nedenle artışa yer verilerek taşınmazın değeri daha da arttırılmış, kapitalizasyon faiz oranının belirlenmesinde uygulanan ögeler mükerreren değerlendirilmiştir.
Mahkemece yukardaki hususlar dikkate alınarak ve birinci bentte belirtilen veriler değerlendirmeye esas alınmak sureti ile bilirkişi kurullarından ek raporlar alınmalı ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428nci maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.2.1995 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy