(743 S. K. m. 73, 74, 81/A) (4721 S. K. m. 101, 102, 104, 116)
Dava: Dava dilekçesinde vakfın tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, ayrıca temyiz incelemesi duruşmalı olarak talep edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve pul eklenmediğinden duruşma talebinin reddedilmesinden sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Vakfın tescil istemi, Vakıflar Genel Müdürlüğünün vakıf kurucuları olarak gösterilen kişilerin milli güvenlik yönünden sakıncalı faaliyetlerde bulundukları, bölücü terör örgütü ile ilişkileri bulunduğu şeklindeki uyarısı üzerine bu gerekçeye dayanılarak reddedilmiştir. Türk Medeni Kanununun 74. maddesinin 2. fıkrası ve Türk Medeni Kanununa Göre Kurulan Vakıflar Hakkındaki Tüzüğün 6. maddesi uyarınca, kanuna ahlak ve adaba veya milli menfaatlere aykırı olan veya siyasi düşünce veya belli bir ırk veya cemaat mensuplarını desteklemek gayesi ile kurulmuş olan vakıfların tesciline karar verilemez. Vakıfnamenin, amacı ve faaliyetleri ile ilgili hükümleri incelendiğinde yasak kapsamındaki herhangi bir amaca ve faaliyete yer verilmediği görülmektedir.
Tescil isteminde bulunanların geçmişteki hal ve tavırları ve siyasi zihniyetleri itibariyle kanunla yasaklanan faaliyetlerde bulunma temayülleri içinde bulunmaları, yasa hükümlerine göre vakıf kurmaya engel değildir. Kurucuların veya genel olarak vakfın kurulduktan sonra bu şekilde bir faaliyette bulundukları tesbit edildiği takdirde vakfın, Medeni Kanunun 81/A maddesinin 3. fıkrası uyarınca dağıtılması esasen yasa gereğidir.
Hakim, Anayasanın 138. maddesi hükmüne göre Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm vereceğinden ve davada taraf olan kişinin (tescil isteyen) talebi ile ilgili verilecek kararın gerekçesini ve hukuki dayanağını bilmek durumunda olduğundan kanunda yer almayan bir kısıtlamaya ve açıklanmadığı da bildirilen yazıya dayanarak hüküm kuramaz. Bu nedenle, mahkeme kararındaki gerekçe doğru değildir.
Keyfiyet bu olmakla beraber, vakfedilen 5.000 ABD Dolarının Türk parası ile ifade ettiği meblağ (Bir Milyar civarında), vakfın amacını ve faaliyetlerini düzenleyen 2 ve 3. maddelerde sözü edilen üniversite dahil olmak üzere çok yüksek meblağlara ulaşan maliyetleri bulunan müesseselerin kurulmasına hiçbir şekilde başlangıçta hazırlık faaliyetlerine dahi yeterli değildir. Vakıf Medeni Kanunun 73. maddesine göre, başlı başına mevcudiyeti haiz olmak üzere belli bir malın bir gayeye tahsisi olduğuna göre tahsis edilen malın da bu gayenin tahakkuku için öngörülen faaliyetlerin en az bir bölümüne yetecek miktarda olması gerekir.
Sonuç: Bu itibarla mahkemece ileri sürülen gerekçe yerinde değil ise de, açıklanan bu gerekçe ile, tescil isteminin reddi gerektiği cihetle HUMK. nun 438. maddesinin son fıkrası hükmü dikkate alınarak gerekçe değiştirilerek ve düzeltilerek, verilen hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 03.02.1998 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy