(2942 S. K. m. 11)
Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
YARGITAY KARARI
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Dosyaya getirtilen tapu kaydına göre dava konusu taşınmazın tamamı 20280 m2 olup, 8209 m2'si kamulaştırılmış, üzerindeki ağaç, çiçek ve seralara ayrıca değer verilmiştir. Dosyaya getirtilen ve taşınmazın kamulaştırma sebebiyle ferağından sonra oluşan tapu kaydında kamulaştırmadan arta kalan 12.071 m2'lik bölümünün maliki Adnan Kabakçı'dır. Bu kaydın şerhler bölümünde ise tapu muhteviyatının 11.520 m2'si üzerinde Mehmet Kabakçı'nın 10.5.1996 tarihinde tesis edilmiş intifa hakkı bulunmaktadır.
Dosyadaki belgelere göre kamulaştırma ile ilgili takdir kıymet raporları zemin ve muhtesat olmak üzere ayrı ayrı davacılar Mehmet Kabakçı ve İbrahim Can Kabakçı'ya tebliğe çıkarılmıştır.
Dava dilekçesinde Mehmet Kabakçı ile İbrahim Can Kabakçı vekili, sadece muhtesat (yapı - ağaçlar - çiçek) için arttırım talebinde bulunduğunu açıkça belirtmiştir. Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporlarında, 8209 m2'nin 4084 m2'si mandalina bahçesi, 4125 m2'si de tarla ve çiçek bahçesi olarak değerlendirilmiştir.
Mandalina ağaçları ile kaplı olan yerin dışında kalan 4125'lik bölüm sebze ve bostan net geliri üzerinden %5 kapitalizasyon faizi uygulanmak suretiyle değerlendirilmiş iken, buna ayrıca üzerinde mevcut olan değişik çiçeklerin net geliri hesaplanarak ilave edilmiştir.
Bu suretle taşınmazın yalnız zemin üstü çiçek, seralar ve mandalina ağaçları için dava açıldığına göre bunların kaim değerinin hesaplanması gerekirken 4084 m2 zemini de kapsar biçimde kapama mandalina bahçesi, 4125 m2'si ise yine zemini de kapsar biçimde bostan ve sebze olarak değerlendirilmekle beraber üzerindeki çiçekler de gelirlerine göre fiyatlandırılmıştır.
Bu durumda talebin aşıldığı, (zemin için talep bulunmadığı halde zemin değerini de içerir biçimde) 4125 m2'lik yerin hem kapama bostan, sebze hem de çiçek geliri üzerinden mükerreren değerlendirildiği anlaşılmaktadır.
Oysa mahkemece bu konuda yapılacak iş, sadece zemin üstündeki çiçeklere, ağaçlara ve zemin üstü muhdesata (seralara) değer belirlenmesi; bu değerler belirlenirken de, fiilen mevcut durumun, özellikle çiçeklerin uğranılması kaçınılmaz olan firelerinin de dikkate alınması olmalıydı.
Diğer taraftan Mehmet Kabakçı, getirtilen tapu kaydına göre malik olmadığı gibi, İbrahim Can Kabakçı'nın da taşınmazda olan ilişkisi (malik, kiracı, intifa hakkı sahibi gibi) belirlenip kanıtlanmamıştır. Bu davacılara tebligat çıkarılması, onların dava açmaya hakları olduklarının kanıtlanmasından sarfınazar olunmasını gerektirmez.
Dosya içeriğine göre taşınmaz üzerindeki çiçekler davalı idare tarafından toplanmamış ve taşınmaza fiilen el konulmamıştır. O halde davacılar taşınmaz üzerindeki o mevsime ait çiçeklerini toplama ve satma olanağına ve fırsatına sahip olmuşlardır. Çiçekler bir kaç mevsim toplanan çiçek cinsinden oldukları takdirde de ancak, toprakta kalan kök veya soğanlarının cari piyasa fiyatlarına hükmedilebilir.
Bütün bu hususlar dikkate alınarak eksik belgeler (cari çiçek fiyatları ve kamulaştırmadan önceki tapu kayıtları) getirtildikten ve davacıların taşınmazla olan hukuki ilişkilerine ve dava açma haklarına dair delilleri sorulup toplandıktan sonra bilirkişi kurullarından yukarıdaki esaslara göre taleple de sınırlı olarak ek raporlar alınmalı ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 17.11.1997 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy