(2942 S. K. m. 10, 11, 15)
Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
YARGITAY KARARI
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Kamulaştırma Kanununun 15. maddesinin 11. fıkrası hükmüne göre kıymet takdir komisyonu raporunda belirlenen kıymet ile bilirkişi raporlarının belirlediği kıymet arasında önemli bir oransızlık (Yargıtay uygulamalarına göre bir mislini aşan) görüldüğü takdirde aynı usullerle yeniden bilirkişi kurulu oluşturulması zorunludur. İlk bilirkişi kurulunun belirlediği bedel ile talebin aynı olması ve talebin takdir komisyonunun belirlediği bedelin bir mislinden fazla olmaması bu konuda belirleyici değildir. Hakimin bu dosyada kabul ettiği gibi talep esas alındığı takdirde tüm davalarda bir misli arttırım yoluna gidilebilecek ve bu suretle yasa hükmü ihmal edilecektir. Bu davadaki değerler itibari ile de, yasanın öngördüğü kuralın bu konudaki talebe bakılmaksızın titizlikle uygulanması zorunluluğu vardır. Bu husus dikkate alınmadan tek rapor ile yetinilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.
Diğer taraftan taşınmazın net gelirin bulunmasında, uygulanacak verim, üretim gideri ve satış fiyatlarının esas itibari ile İl veya İlçe Tarım Müdürlüklerinden getirtilmesi uygulama gereği ise de, destekleme konusu da olan ürünlerde tarım kooperatiflerin uyguladıkları fiyatların da dikkate alınması sağlıklı bir sonuca varılması yönünden önemlidir. Marmara Bölgesinde ve Bursa'da zeytin alım satımını faaliyet konusu edilen tarım kooperatif ve birliklerinden de fiyat alınması gerektiği gözönünde bulundurulmalıdır. Dosyada mevcut olup bilirkişi raporuna esas alındığı anlaşılan "İl Tarım Müdürü Hasan Ara" tarafından tasdik edilmiş bir liste mevcut ise de, bu listenin hangi esaslar dairesinde ve kimin tarafından düzenlendiği anlaşılamamaktadır. Yazı örneğinde İl Tarım Müdürünün sıfatı belirtilmemiş olduğu gibi liste tasdike konu olduğuna göre başka bir kişi veya merci tarafından hazırlandığı anlaşılmaktadır. Taşınmazda çok yüksek fiyatlara ulaşılan bu gibi hallerde değerlendirme unsurlarının (verim, üretim gideri ve satış fiyatı) titizlikle denetlenmesi ve özellikle satış fiyatlarında tarlada toptan satış fiyatlarının alınması gerektiği gözönünde bulundurulmalıdır.
Ayrıca kapama meyve veya zeytinlik olarak değerlendirilen taşınmazlarda enkazın kamulaştıran idare tarafından alınacağı veya alındığı komisyon raporunda yada yargılama sırasında belirlenmediği takdirde enkazın da bulunan değerden indirilmesi gerekir. Taşınmaz üzerinde kaç adet zeytin ağacı bulunduğu takdir komisyonu ve bilirkişi raporlarında açıklanmamış ise de, normal bir zeytinliğin dekar başına içerdiği ağaç sayısı ve bu ağaçlardan çıkacak odun miktarının belirlenmesi mümkün olduğundan bulunan değerlerden bu oduna tekabül edecek miktarda bir indirim yapılması gereği vardır.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 22.4.1998 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy