(2942 S. K. m. 11) (1086 S. K. m. 284)
Dava: Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
1- Tarım arazilerinin değeri olduğu gibi kullanılması halinde getirecekleri yıllık net gelir esas alınarak hesaplanır. Bu hesaplamada ciddi, istatistiki çalışmalara dayandığı bilinen tarım müdürlükleri verileri esas alınır. Kayseri Tarım İl Müdürlüğünce hazırlanan listede buğdayın ortalama verimi 215 kg/dekar, nohudunki 106 kg/dekar olmasına rağmen bilirkişi kurullarınca sırasıyla 250 kg/dekar, 150 kg/dekar alınmak suretiyle fahiş bedele ulaşılmış olması,
2- Münavebeye alınan bostanın dekar başına verimine ilişkin veri listesinin İl Tarım Müdürlüğünden getirtilmeyerek bilirkişi raporlarının denetlenmemiş olması,
3- Münavebeye alınan buğday, bostan ve nohudun değerlendirme tarihi olan 1999 yılı itibarıyla toptan satış fiyatlarının İl Tarım Müdürlüğü ve Toprak Mahsulleri Ofisinden getirtilmemiş olması,
4- İrtifak hakkı tesis edilmek amacıyla yapılan kamulaştırma işleminde bedel, irtifak hakkı tesisinde önceki değer ile irtifak hakkı tesis edildikten sonraki değer arasındaki farktan ibarettir. Taşınmazın niteliğine göre Kamulaştırma Kanununun 11. maddesinin 3.fıkrası hükmü gereğince taşınmazın tamamının bir bütün olarak değeri tespit edildikten sonra, aynı maddenin son fıkrası uyarınca irtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oranı, taşınmazın cinsi, niteliği, kullanım şekli, irtifak hakkının niteliği (boru hattı, enerji nakil hattı vs.) taşınmazda kapladığı alan ve yeri, istikameti dikkate alınarak belirlenir.
Bu esaslar dikkate alındığında tarım arazisi olarak kullanılan taşınmazda değer kaybının %1,5'i aşmaması gerekir.
Mahkemece yapılacak iş; eksik belgeler tamamlandıktan sonra, yukarıda belirtilen bozma nedenleri doğrultusunda bilirkişi kurullarından ek raporlar almak ve hasıl olacak sonuca göre karar vermek olmalıdır.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 18.04.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy