(2942 S. K. m. 11)
Dava: Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
1- Dosyaya getirtilen İl Tarım Müdürlüğü veri listesinde ayçiçeğinin dekar başına verimi 169 kg, Şeker Fabrikası Müdürlüğünden getirtilen veri listesinde ise şeker pancarının dekar başına verimi 5.165 kg. olduğunun bildirilmesine rağmen birinci bilirkişi kurulunca verimlerin bunun üzerinde alınmış olması,
2- Bilirkişi kurullarınca münavebeye alınan buğday, ayçiçeği ve şeker pancarının değerlendirme tarihi olan 1999 yılı itibarıyla toptan satış fiatlarına ilişkin veri listesinin İl Tarım Müdürlüğü, Toprak Mahsülleri Ofisi ve Şeker Fabrikası Müdürlüğünden getirtilmeyerek bilirkişi raporlarının denetlenmemiş olması,
3- Bilirkişi raporlarında objektif arttırıma konu edilen hususlar nedeniyle bir artış söz konusu olabilir ise de; Daireye intikal eden dosyalardan benzer kamulaştırmalar dikkate alındığında belirtilen bu nitelikler itibarıyla, bu oranın en fazla %15 olması gerektiğinin dikkate alınmamış olması,
Doğru görülmemiştir.
4- İrtifak hakkı tesis edilmek amacıyla yapılan kamulaştırma işleminde bedel, irtifak hakkı tesisinde önceki değer ile irtifak hakkı tesis edildikten sonraki değer arasındaki farktan ibarettir. Taşınmazın niteliğine göre Kamulaştırma Kanunu'nun 11. maddesinin 3. fıkrası hükmü gereğince taşınmazın tamamının bir bütün olarak değeri tespit edildikten sonra, aynı maddenin son fıkrası uyarınca irtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oranı, taşınmazın cinsi, niteliği, kullanım şekli, irtifak hakkının niteliği (boru hattı, enerji nakil hattı vs.) taşınmazda kapladığı alan ve yeri, istikameti dikkate alınarak belirlenir.
Bu esaslar dikkate alındığında tarım arazisi olarak kullanılan taşınmazda değer kaybının %4ü aşmaması gerekir.
Mahkemece yapılacak iş; eksik belgeler getirtildikten sonra, yukarıda belirtilen bozma sebepleri doğrultusunda bilirkişi kurullarından ek raporlar almak ve hasıl olacak sonuca göre karar vermek olmalıdır.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 26.09.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy