(2942 S. K. m. 4, 11)
Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
YARGITAY KARARI
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan raporlar hükme yeterli değildir.
Şöyle ki;
1-Dosyaya getirtilen İl Tarım Müdürlüğü resmi verilerine göre münavebeye alınan ürünlerden buğdayın dekar başına ortalama verimi 400 kg, baklanın 200 kg olduğu halde bilirkişi kurulu raporlarında bu verilerden fazla verim miktarları ile (buğday için 500 kg, bakla için 270 kg) değerlendirme yapmak suretiyle net gelirin ve dolayısıyla taşınmazın değerinin yüksek bulunmuş olması,
2-İrtifak hakkı tesis edilmek amacıyla yapılan kamulaştırma işleminde kamulaştırma bedeli, taşınmazın irtifak hakkı tesisinden önceki değeri ile irtifak hakkı tesis edildikten sonraki değeri arasındaki farktan ibarettir. Taşınmazın niteliğine göre Kamulaştırma Kanunu'nun 11.Maddesi'nin 3.Fıkrası hükmü gereğince taşınmazın tamamının bir bütün olarak değeri tespit edildikten sonra aynı maddenin son fıkrası uyarınca irtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oran ve tutarının gerekçeleri ile belirtilmesi gerekir. İrtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oranı, taşınmazın cinsi, niteliği, kullanım şekli, irtifak hakkının niteliği (boru hattı, enerji nakil hattı vs.), taşınmazda kapladığı alan ve yeri, istikameti dikkate alınarak belirlenir. Yargıtay uygulamalarında, taşınmazın niteliğine uygun kullanımını önemli ölçüde etkileyen özel bir durum söz konusu olmaması halinde arazilerde irtifak nedeniyle olabilecek değer kaybının irtifaktan etkilenen alanın mülkiyet değerinin %35 ini aşmaması gerektiği kabul edilmektedir.
Dava konusu taşınmaz üzerinden doğalgaz iletim hattı geçirmek üzere irtifak hakkı tesisinde, irtifakın geçtiği yere ve alanına, taşınmazın yüzölçümüne ve niteliği ile Daireye intikal eden benzer dosyalarda uygulanıp, uygun bulunan oranlara göre bu değer kaybının %1 oranından fazla olamayacağının dikkate alınmaması,
3-Yukarıda 2 nolu bentte açıklanan şekilde hesaplanacak olan kamulaştırma bedelinin, taşınmazdan geçirilecek boru hattı dolayısıyla gerçekleştirilecek kazı ve dolgu çalışmaları sebebiyle meydana gelecek değer düşüklüğünü de kapsadığı düşünülmeden, verim kaybı adı altında hesaplanan ve yasal olmayan bir miktarın kamulaştırma bedeline eklenmesi,
4-Geçici irtifak hakkı tesisi için yapılan kamulaştırma bir haksız eylem olmayıp yasal bir işlem olduğundan, kamulaştırmaya konu irtifak hakkının karşılığı tazminat değil bedeldir. O halde, kısa süreli irtifak kamulaştırmalarında Kamulaştırma Yasasının 11.maddesinin son fıkrası hükmü gereği hesaplanması gereken kıymet düşüklüğü, mahrum kalınan gelir değil taşınmazın bulunduğu yer ve niteliklerine göre getirebileceği kira geliri olması gerekirken net gelire göre hesap yapılması,
Doğru görülmemiştir.
Kabul şekline göre de;
5-Artırılan bedel faizine kamulaştırma işleminin kesinleştiği 16.7.2000 tarihi yerine daha önceki bir tarihten itibaren hükmedilmiş olması da usul ve yasaya aykırıdır.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 14.1.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy