(2942 S. K. m. 4, 11) (3194 s. İmar K. m. 18)
Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Mahkemece iki kez bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de, alınan bilirkişi raporları hüküm kurmaya yeterli görülmemiştir.
Şöyle ki;
1-Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğine göre Kamulaştırma Kanununun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin 3.fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tespiti ve bedelin tespitinde etkisi olan diğer unsurlarda dikkate alınarak 4.fıkra gereğince her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir.
Bunun için tarafların gösterdikleri ve mahkemece resen bulunan emsaller arasından, uygun emsal seçilip, bu emsalin satış fiyatına Devlet İstatistik Enstitüsü toptan eşya fiyatları endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatı bulunmalı, bunun dava konusu taşınmazla, değerini etkileyen bütün nitelik ve özellikler yönünden karşılaştırılıp, irdelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu şekilde yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.
Mahkemece ayrıca, emsal tapu kayıtları getirtildikten ve bunun imar parseli olup olmadığı, Belediye İmar Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğünden sorulup saptandıktan sonra, incelenen emsal, (İmar Kanununun 18/2. maddesine göre düzenlemeye tabi tutulmak veya kamu hizmetine tahsis edilmek üzere terk suretiyle) imar parseli niteliğini kazanmış olupta dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın, yukarıda açıklandığı üzere yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Kanununun 18 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.Bilirkişi raporunda, uygun karşılaştırma yapılmadan ulaşılan değerin tespitinde kullanılan oran ve hesaplama şekli gösterilmeden düzenleme ortaklık payının düşüldüğünün belirtilmesi yeterli değildir.
Emsallerin, satış fiyatlarına endeks uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan bedelleri belirlenmiş ise de, yukarıda açıklanan diğer esaslara uyulmadan değerlendirme yapan bilirkişi raporlarına göre hüküm kurulmuş olması,
2-Enerji nakil hattı geçirmek üzere irtifak hakkı tesisinde irtifakın geçtiği yere ve alanına, taşınmazın yüzölçümüne ve niteliği itibariyle Daireye intikal eden benzer dosyalardan uygulanıp uygun bulunan oranlara göre, irtifak değer kaybının en fazla %8 oranında olması gerekirken daha yüksek oranlarda değer kaybı üzerinden değerlendirme yapılmış olması,
Doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 21.1.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy