(743 S. K. m. 628) (634 S. K. m. 1, 10, 12)
Dava: Dava dilekçesinde ortaklığın satış suretiyle giderilmesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı M. Faruk vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan M. Faruk un davacıya olan borcundan dolayı dava konusu Kemalpaşa Mah. 162 Ada 74 parsel numaralı taşınmazdaki miras payına haciz konulduğunu, haczin paraya çevrilmesi için İ İcra Tetkik Mercii Hakimliğinden ortaklığın giderilmesi davası açmak için yetki belgesi aldıklarını, taşınmazın aynen taksimi mümkün olmadığından, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesini istemiş, bir kısım davalılar da taşınmaz üzerinde bina olduğunu, ortaklığın kat mülkiyeti kurulmak suretiyle giderilmesinin mümkün bulunduğunu iddia etmişler, mahkemece taşınmazda kat mülkiyeti kurulmasının mümkün olmadığı belirtilerek ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.
Ortaklığın giderilmesi davalarında dava tarihinde yürürlükte bulunan Medeni Kanununun 628/2. maddesi hükmü gereği istek olduğu takdirde asıl olan, taşınmazın aynen taksimi suretiyle ortaklığın giderilmesine karar vermektir. Kat mülkiyetine konu olmaya elverişli bir taşınmazla ilgili olarak ortaklığın giderilmesi davası açılmışsa ve bu davada paydaşların en az bir tanesi paylaşmanın kat mülkiyeti kurularak yapılmasını istemişse, Kat Mülkiyeti Yasasının 10/son maddesi gereğince hakim, o taşınmazın mülkiyetinin aynı kanunun 12. maddesinde yazılı belgelere dayanarak bağımsız bölümlerin ortaklara ayrı ayrı özgülenmesine karar verecektir. Ayrıca Kat mülkiyeti Yasası hükümlerine uygun olarak ortak taşınmazda kat mülkiyetine geçilebilmesi için, üzerindeki yapının mimari projesine uygun biçimde tamamlanmış olması ve bağımsız bölümlerin başlı başına kullanılmaya elverişli bulunması (Kat Mülkiyeti Kanununun m. 1), yapının tümünün kargir olması (m. 50/2) ve her bir paydaşa en az bir bağımsız bölüm düşmesi, yine 12. maddede yazılı belgelerin (belediyeden onaylı proje, yapı kullanma izin belgesi, belediye onaylı fotoğraf, noterden onaylı malik listesi ve yönetim planı) tamamlattırılması gerekmektedir. Bu koşulların gerçekleşmesi durumunda anılan Kanunun 10. maddesi gereği kat mülkiyetine geçilebilecek ve açılan davada ortaklık bu yolda giderilecektir.
Dosyadaki belgelere ve bilirkişi raporuna göre; ana taşınmaz üzerinde mevcut olan asma katlı zemin kat, iki normal kat ve bir çekme kattan ibaret betonarme kargir bina, bir adet işyeri ve iki adet mesken nitelikli bağımsız bölüm ile bilirkişinin raporlarında niteliği tam olarak açıklamamış çekme kat daireden oluşmaktadır. Çekme katın da bağımsız bölüm olarak nitelendirilmesi halinde her bir paydaşa bir bağımsız bölüm düşebilecek ve dava konusu taşınmazda bu özellikleri bakımından kat mülkiyeti kurulması mümkün olabilecektir. Ancak kat mülkiyetine geçiş için bu koşulların varlığı yanında yukarıda açıklanan diğer koşullarında varlığı gerekmektedir.
Bu bakımdan öncelikle onaylı projenin veya bu projede sonradan değişiklik yapılmışsa buna dair tadilat projesinin olup olmadığının araştırılması, yoksa yapının fenne ve imar mevzuatına aykırı olmadığının ve onay verilebileceğinin ilgili merciden sorulup saptanması durumunda fiili durumunu yansıtan projenin hazırlattırılıp, ilgili imar müdürlüğünün onayının ve oturma izin belgesinin alınması, Kat Mülkiyeti Yasasının 12. maddesinde sayılan diğer belgelerin tamamlanması için, kat mülkiyetine geçiş suretiyle ortaklığın giderilmesini isteyen davalı tarafa yetki ve yeterli süre verilmesi, bu hususlar eksiksiz yerine getirildiği takdirde dava konusu taşınmaz üzerindeki yapıda her bir bağımsız bölümün konumu, yüzölçümü, kullanım amacı göz önünde bulundurulmak suretiyle değerinin tespiti ve bu değere göre özgülenecek arasa payı da saptanarak varsa fiili taksime göre, olmadığı takdirde çekilecek kur'a ile her bir paydaşa birer bağımsız bölüm özgülendikten sonra gerekiyorsa bedel farkı nedeni ile ödenecek ivaz da belirlenmek suretiyle payların denkleştirilmesi, fotoğraf, malik listesi ve yönetim planı gibi belgeleri, paydaşların tanınan süreye rağmen imzalamaktan kaçınmaları halinde bunlarında imzalanmış sayılmasına karar verilmesi, böylece kat mülkiyetine geçilmek suretiyle ortaklığın giderilmesi gerekmektedir. Bu koşulların oluşmaması halinde satış yoluna gidilecektir.
Mahkemece, dava konusu ana taşınmaz üzerindeki binaya ait onaylı proje olup olmadığı araştırılmadan, davalılardan Mehmet Faruk'a verilen kesin süreye rağmen zemin katın ikiye bölünmesi ile ilgili tadilat projesi için müracaatta bulunulmadığından, kat mülkiyetine çevrilme yönündeki talebin ve taşınmazın değerine ilişkin itirazların davayı uzatmaya yönelik olduğu sonucuna varılarak taşınmazın satışı suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 06.03.2003 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy