(634 S. K. m. 18, 19, 33)
Dava: Dava dilekçesinde projeye aykırı değişikliklerin eski hale iadesi istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Dava dilekçesinde, kat mülkiyetli anayapının bodrum katına iniş merdivenlerinin iptal edilmesi ile bu katta bulunan ve bağımsız bölümlere ait olan kömürlüklere el atılmak suretiyle kullanımının engellendiği ve merdiven sahanlığına projede yer almayan bir kapı açıldığı öne sürülerek, söz konusu müdahalelerin önlenmesi ile projeye aykırılıkların eski haline getirilmesi istenilmiş; davalı taraf ise, yapının projeye aykırı olarak inşa edildiğini ve bu haliyle satın alındığını savunmuştur.
Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonrasında düzenlenen raporda ve itiraz üzerine alınan ek raporda; projeye göre bodrum katta bulunması gereken 8 adet kömürlük ile sığınakların fiilen bulunmadığı, bodrum kata inişi sağlayan merdivenin inşa edilmemiş olduğu ve bodrumun tek bir hacim olarak davalıya ait bağımsız bölümün deposu olarak kullanıldığı, ayrıca asma katta projede olmayan bir kapının açılmış olduğu saptanmış ve bu aykırılıkların giderilip yapının projeye uygun hale getirilmesinin statik açıdan mümkün olduğu belirlenmiştir.
Bilirkişi raporu ve ek raporuna karşı davalı taraf ısrarla, yapının projeye uygun hale getirilemeyeceği, kolon-kiriş sisteminin de değiştirilerek inşa edilmiş olmasından dolayı bodruma iniş merdivenin projeye uygun olarak yapılamayacağı itirazında bulunmuş, davacıya ait olan kömürlüğün bodrumun kendi kullanımında olmayan kısmında yer aldığını savunmuştur.
Açıklanan bu haliyle dava, Kat Mülkiyeti Yasasının 19. maddesi çerçevesinde çözümlenmesi gereken bir uyuşmazlığa ilişkin olup, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan raporlar hükme yeterli değildir.
Şöyle ki;
1- Bodrum katta yer aldığı öne sürülen ve mimari projeye göre mevcut olduğu halde fiilen inşa edilmemiş olduğu anlaşılan kömürlüklerin (8 adet) anataşınmazın ortak yerlerinden mi yoksa bağımsız bölümlerin eklentileri niteliğinde mi oldukları açıkça belirlenmemiştir. Kömürlükler bağımsız bölümlerin eklentileri niteliğinde ise davacı ancak kendi bağımsız bölümüne ait olan eklenti kömürlüğe vaki müdahalenin önlenmesini ve projedeki haline getirilmesini isteyebilecek, diğer bağımsız bölümlere ait eklenti kömürlüklerle ilgili bir istemde bulunma hakkı olmayacaktır.
Öte yandan, davacıya ait olduğu öne sürülen kömürlüğün eklenti niteliğinde olmakla birlikte davalı tarafından kullanılan bodrum kısmında bulunmayıp yapının diğer cephesinde yer alan bağımsız bölüm maliki tarafından kullanılan kısımda yer aldığının saptanması halinde ise davalı bu kömürlüğe el atan kişi durumunda olmayacağından eski hale getirilmesinden de sorumlu tutulamayacaktır.
2- Bodrum kata inişi sağlayacak olan ve binanın yapımı sırasında dava dışı müteahhit tarafından inşa edilmediği anlaşılan merdivenlerin yapının kolon-kiriş sisteminin de değiştirilmesi suretiyle projesine uygun yapılmaması nedeniyle projeye uygun biçimde inşa edilemeyeceği, projeye göre merdivenin bulunması gereken yerde kolon-kiriş imal edilmiş olduğu, bu taşıyıcı sisteme zarar verilmeden merdivenlerin yeniden yapılamayacağı davalı tarafça savunulduğu cihetle; bu hususların bilirkişi tarafından açık ve net olarak ve krokiye bağlı biçimde irdelenmesi ve merdivenin yeniden yapılmasının yapının statiğini olumsuz yönde etkilemeyeceğinin hiçbir şüphe ve tereddüde yer bırakmayacak biçimde saptanması gerekir. Merdivenlerin projeye uygun biçimde yapılmasının binanın statiğine olumsuz etki edeceğinin tespiti halinde ise davacı da dahil olmak üzere hiçbir kat malikinin böyle bir istemde bulunmakta hukuki yararının olmayacağının kabulü zorunludur. Böyle bir durumun ortaya çıkması halinde, bodrum kattaki ortak yerlere ve eklentilere ulaşılmasını sağlayacak olan merdivenin -projede gösterilenden başka bir yerde- imal edilmesi mümkün ise de bu nitelikte bir tadilat proje değişikliğini ve bu bağlamda tüm kat maliklerinin onayını gerektirecektir.
3- Projesinde bulunduğu halde binanın inşaası sırasında imal edilmeyen sığınaklar ile bodrum kata iniş merdiveninin yeniden yapılmasından ve bunların masraflarından projeye aykırılığı yaratmış olmayan davalı tek başına değil, diğer tüm kat malikleri ile birlikte ve kendi arsa payı oranında sorumlu tutulmalıdır.
Mahkemece, bu hususlar dikkate alınmadan eksik inceleme ile yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 18.3.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy