(2942 S. K. m. 11) (3194 s. İmar K. m. 18)
Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir.
Şöyle ki;
1-Kamulaştırma evrakının davacılara tebliğ edilip edilmediği ilgili idareden sorulup, tebliğ edilmiş ise tebliğ belgelerinin ilgili noterlikten getirtilip davanın süresinde açılmış olup olmadığının araştırılmamış olması,
2-Somut emsal alınan taşınmazın, satış tarihi, satış bedeli ve taraflarını gösteren tapu kayıt örneğinin getirtilip raporun denetlenmemiş olması,
3-Somut emsal alınan taşınmazın imar düzenlemesi sonucunda oluşmuş bir parsel olup olmadığının belediye İmar ve Tapu Sicil Müdürlüklerinden sorulup (satış tarihi itibariyle) imar parseli olduğunun saptanması durumunda, bu nitelikte olmayan kamulaştırılan taşınmazın belirlenen m2 değerinden İmar Kanununun 18/2 maddesi gereğince, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması için bilirkişi kurulundan ek rapor alınması gerektiğinin düşünülmemiş olması,
4-2942 Sayılı Yasanın 11.maddesinin (d) bendinde vergi beyanı, kıymet takdirinde gözönünde tutulması gereken esaslar arasında sayılmıştır. Bu tür nesnel öğeler sayesinde bilirkişilerin öznel değerlendirmelerini denetleme olanağı elde edilmiş olur. Vergi beyanları ve resmi makamlarca yapılan kıymet takdirleri, genellikle taşınmazın gerçek değerini tam olarak yansıtmamakta, gerçek değerinden daha düşük değerler belirlenmektedir. Ancak bu husus, dava konusu taşınmaz için olduğu kadar emsal için de geçerlidir ve emsal karşılaştırması yapılırken dikkate alınması yasa gereğidir. Bu nedenle dava konusu taşınmazın ve emsal alınan taşınmazın değerlendirme tarihindeki beyan edilen vergi beyanları ile bu taşınmazların bağlı bulundukları cadde veya sokak için belediyelerce emlak vergisine esas olmak üzere belirlenen m2 fiyatları ilgili belediyeden getirtilerek bu değerlere göre verilen m2 fiyatının mukayese edilmesi gerekir.
Emsalin ve dava konusu taşınmazın emlak vergisine esas değerlerinin birbirine oranı ile bilirkişi raporlarında emsal karşılaştırması sonucu değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı ise, mahkemece bu farklılık ve çelişki bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak mutlaka giderilmelidir.
Bu hususlar yerine getirilmeden değerlendirme yapılan raporlara göre hüküm kurulmuş olması,
Doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 8.4.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy