(2942 S. K. m. 11, 12, 15)
Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili, karşılık dava ile bedelin indirilmesi istenilmiştir. Mahkemece artırım davasının kabulü, indirim davasının reddi cihetine gidilmiş, hüküm davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
1-Kıymet takdir komisyonu raporunda dava konusu taşınmaz üzerinde 7-8 yaşlarında 1000 kavak bulunduğu belirtilmiş olup, davacı vekili dava dilekçesinde maddi hata iddiasında bulunmadığı halde ikinci bilirkişi kurulunca taşınmaz üzerinde 2850 adet kavak bulunduğunun kabul edilmesi ve taşınmaz üzerindeki 1000 ağacın taşınmazın bütününe kapama kavaklık niteliği vermeyeceğinin düşünülmemesi,
2-Bilirkişi kurullarınca taşınmazın üzerindeki kavakların taşınmaza kapama kavaklık niteliği verdiği açıklanmış ve buna göre düzenlenen rapor doğrultusunda bedel artırımına hükmedilmiş ise de, yeterli bilgi toplanılmadan ve Yargıtay'ca benimsenen yönteme uygun düşmeyen şekilde kapama kavaklık geliri saptayan bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması,
Doğru görülmemiştir.
Mahkemece öncelikle, Elazığ merkez veya çevre illerdeki kavakçılık Enstitüsü, mevcut değilse tarım müdürlüğünden yörede ekilmesi mutad kavak cinsine göre kesim çağı belirlenmeli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/f maddesi uyarınca, tamamı kavaklık olan dava konusu taşınmazın olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yolla değeri tespit edilmelidir.
Bunun için, kavakların bir yılda hasat edilemeyeceği gözönünde tutularak, kaç yılda kesim durumuna geleceği bilimsel yöntemlerle ortaya konup, brüt geliri bulunup, kamulaştırma gününden (değerlendirme tarihi) kesim gününe kadar yapılması
gerekecek masraflar da düşülerek kavakların kesim durumuna geldiği gündeki net değeri bulunup bu değer, kavakların kesim durumuna gelmesi için geçecek yıl sayısına bölünmeli ve bu suretle bir yıllık net gelir bulunduktan sonra bilimsel formül uygulanmak suretiyle (tarım arazisi formülü) kamulaştırma parasının saptanması gerekir.
3-Kıymet takdir komisyonunca enkaz mal sahibine bırakıldığına göre taşınmaz kapama kavaklık kabul edildiği cihetle kavağın kereste olarak kullanılmak üzere yetiştirildiği gözetilerek ve mevcut kavakların yaş ve cinsi dikkate alınıp, kabul edilebilir oranda (Yargıtay uygulamalarına göre en az %40) enkaz bedeli düşülmesi gerektiği düşünülmeden raporlarda %20 gibi düşük oranda enkaz bedeli düşülmesi doğru bulunmamıştır.
Mahkemece, İlçe Tarım Müdürlüğünden ve varsa ilçede veya yöredeki kavak ticareti veya üretimi ile uğraşan kavakçılık enstitüsü veya benzeri kuruluşlardan, dava konusu taşınmaz üzerinde kıymet takdir komisyonunca varlığı tespit edilen kavak ağaçlarının kereste niteliğine göre verimi, üretim giderleri ve kesim yaşı konusunda alınacak bilgilerin ışığında yukarıda açıklanan yönteme uygun şekilde ve taşınmazın takdir komisyonunda belirlenen sayıda kavağın normal sıklıkta kaplayacağı alanının kapama kavaklık, kalanını da tarım arazisi kabul ederek değerlendirme yapmak üzere bilirkişi kurullarından ek raporlar alınmalı ve varsa davalı yararına kazanılmış hak durumu da gözetilip hasıl olacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 26.3.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy