(2942 S. K. m. 11)
Dava: Dava dilekçesinde kamulaştırmasız el koyma sebebiyle 300.000.000.000 TL.nın tahsiline veya idarenin müdahalesinin men'i ile yaptığı binaların kal'ine, birleştirilen dosyada ise aynı yer için sonradan yapılan kamulaştırma nedeniyle kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece bu dosyada karar ittihazına yer olmadığına, birleştirilen dosyada ise davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm dahili davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Mahkemece üç kez bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de, bilirkişi raporları hüküm kurmaya elverişli değildir.
Şöyle ki;
1- Taşınmaz 8.11.2000 tarihinde kamulaştırılmış olup tebligat davacılardan Osman ve Fatma'ya 8.1.2001, Halime'ye 4.1.2001 tarihinde yapılmıştır. Bu durumda, kamulaştırma tarihinden itibaren bir yıllık süre geçmeden tebligatların yapılmış olması karşısında, değerlendirmede, Kamulaştırma Yasasının 15.maddesinin 13.fıkrası hükmü gereğince kamulaştırma tarihinin esas alınması gerekirken, bilirkişi kurullarınca tebliğ tarihinin esas alınarak değerlendirme yapılmış olması,
2- Mahkemece üç kez bilirkişi incelemesi yaptırılmış, birinci ve ikinci bilirkişi kurulu raporlarında emsal alınan taşınmazların satış tarihindeki m2 değerini bulduktan sonra değerlendirme tarihine kadar geçen süre için nasıl bulunduğu anlaşılamayan ve Devlet İstatistik Enstitüsü kat sayısı olduğu belirtilen 2, 72, 2.40, 1.2 gibi rakamları esas almak suretiyle değerlendirme tarihi itibariyle emsallerin değerini bulmuş, üçüncü bilirkişi kurulu raporunda ise endeksleme doğru yapılmasına rağmen değerlendirme tarihi yanlış tespit edilmiştir.
Yargıtay uygulamalarına göre kamulaştırma tarihinden önceki satışlar emsal alındığında, kamulaştırma tarihine kadar geçen süre içerisinde Devlet İstatistik Enstitüsünce yayınlanan toptan eşya fiyatları aylık ortalama endeksi dikkate alınarak emsal taşınmazın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki değeri belirlenir. Mahkemece, Devlet İstatistik Enstitüsünden yıllara göre toptan eşya fiyat endeksini gösteren endeks tabloları getirtilip bilirkişi kurullarının raporlarının bu endekslere uygunluğunun denetlenmemiş olması,
3- Davacılar tarafından kamulaştırmasız el koyma sebebiyle tazminat, tescil, el atmanın önlenmesi ile kal davasının açılmasından sonra dava konusu taşınmazdaki davacıların hisselerinin kamulaştırılması sebebiyle, davanın niteliği itibariyle bedel artırım davasına dönüşmesi dikkate alınarak davacı vekili lehine bir tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, konusu kalmaması sebebiyle karar ittihazına yer olmadığına karar verilen kamulaştırmasız el atma davası içinde vekalet ücretine hükmedilmesi,
Doğru görülmemiştir.
Mahkemece, yukarıda açıklanan bozma gerekleri doğrultusunda ve davalı lehine kazanılmış hakları gözetecek şekilde bilirkişi kurullarından ek raporlar alınmalı, raporların bozmaya uygunluğu denetlenmeli ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 23.05.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy