(2942 S. K. m. 11, 15) (1086 S. K. m. 284, 429)
Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da gereği yerine getirilmemiştir.
Şöyle ki;
Mahkemenin daha önceki kararı üzerine yapılan inceleme sonucu verilen bozma ilamında; emsal olarak alınan 1 parsel numaralı taşınmaz üzerinde kat mülkiyetli bina olduğu belirtilerek, bu gibi satışların yanıltıcı sonuçlara götüreceği üzerinde durulmuş, gerekli araştırma yapılıp uygun olan emsallerin tapu kayıtları getirtilip bilirkişi kurullarından ek raporlar alınması gerektiğine değinilmiştir. Bozmadan sonra dosya içerisine getirtilen iki adet emsalin vergiden kaçınmak amacıyla düşük bedelle satıldığı gerekçesiyle Mahkemece değerlendirmeye alınmamış, bozmadan önceki bilirkişi raporlarına göre hüküm tesis edilmiştir.
Kamulaştırma Yasasının 11.maddesinin üçüncü fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre değerinin tespiti ve bedelin saptanmasında etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak dördüncü fıkra gereğince her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle kamulaştırma bedelinin saptanması gerekir.
Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılmış olması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılmış olan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına Devlet İstatistik Enstitüsü toptan eşya fiyatları endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.
Mahkemece, bozma ilamına uyulduğuna göre, gerekleri tam olarak yerine getirilmelidir. Bilirkişi kurullarının bozma dışına çıkarak ya da buna direnir biçimde düzenledikleri ek raporlara dayanılarak hüküm kurulamaz. O halde mahkemece, yukarıda sözü edilen bozma doğrultusunda tarafların bildireceği veya resen saptanacak emsal tapu kayıtları getirtilmeli, bilirkişi kurullarından ek raporlar alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 7.5.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy