(2942 S. K. m. 11)
Dava: Davacı Müşerref ile davalı Karayolları Genel Müdürlüğü aralarındaki kamulaştırma bedelinin artırılması davasına dair B 6.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 3.12.2001 günlü ve 2001/510-878 sayılı hükmün bozulması hakkında Dairece verilen 7.5.2002 günlü ve 2002/3862-5395 sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.
Düzeltme isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra, düzeltme istemine ilişkin dilekçe ile dosya içindekiler okunup incelendi.
Dava konusu taşınmaz arazi niteliğinde olup, Kıymet Takdir Komisyonu ve bilirkişi kurulu raporlarına göre üzerinde 20 yaşında bir zeytin ve bir incir ağacı ile 2 yaşında 140 adet incir fidanı bulunmaktadır. Yerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonunda düzenlenen bilirkişi kurulu raporunda, taşınmazın üzerindeki 140 adet incir fidanı esas alınarak kapama incir bahçesi olarak getireceği net gelire göre bilimsel yolla kamulaştırma bedeli belirlenmiş, mahkemece de bu rapor doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekilinin temyizi üzerine mahkeme kararı Dairece "incir ürününün dekar başına ortalama verim miktarının olması gerekenden az alındığı" gerekçesiyle bozulmuş ve bilirkişi kurulundan "incirin dekar başına yıllık üretim miktarının 2000 kilogramı geçmeyecek biçimde değerlendirme yapan ek rapor alınması ve oluşacak sonuca göre hüküm kurulması" öngörülmüştür. Bozma ilamı, mahkemenin kabul biçimi itibariyle kapama incir bahçesi açısından ilke olarak doğru ise de; iki yaşındaki incir fidanlarının henüz ürün verme çağına gelmedikleri, bu yaş ve nitelikteki incirlerin kayda değer verim gelirinin bulunmadığı gözden kaçmış olmakla, davalı vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme istemi yerinde görülmüştür.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı idare vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 7.5.2002 gün ve 2002/3862-5395 sayılı bozma kararının kaldırılmasına ve yerinde görülmeyen sair istemlerinin reddine karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belge ve kayıtların yeniden incelenmesi sonunda gereği düşünüldü:
Karar: Dava konusu taşınmaz mal arazi niteliğindedir. 2942 sayılı Kamulaştırma Yasasının 11.maddesinin üçüncü fıkrasının ( f ) bendi uyarınca taşınmaz malın kamulaştırma ( değerlendirme ) günündeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelire göre değerinin biçilmesi gerekir. Kıymet Takdir Komisyonu raporuna ve bilirkişi kurulunca düzenlenen rapora göre, dava konusu taşınmaz üzerinde 20 yaşında 1 zeytin ve 1 incir ağacı ile 2 yaşında 140 adet incir fidanı bulunmaktadır. Yetişkin incir ve zeytin ağaçlarının sayısı ile henüz ürün verme çağına gelmeyen incir fidanlarının yaşı ve niteliği dikkate alındığında, bu ağaç ve fidanlar taşınmaza kapama bahçe niteliği vermez. O nedenle taşınmazın kapama incir bahçesi kabulü ile kamulaştırma bedelini buna göre belirleyen bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Mahkemece yukarıdaki hususlar dikkate alınarak, taşınmazın tarla niteliğinde kabulü ile yörede ekilmesi mutad ürünlere ilişkin dekar başına ortalama verim ve üretim giderleri ile ortalama toptan satış fiyatlarını gösteren veri cetvelinin Tarım Müdürlüğünden getirtilmesinden sonra, münavebeye alınacak ürünlerin getireceği net gelire göre bilimsel yolla taşınmazın zemin değerinin belirlenmesi ve üzerindeki incir fidanlarının mal sahibi tarafından götürülmediği saptandığı takdirde yaş ve cinsine göre değerlerinin tespiti ile yetişkin olan 1 zeytin ve 1 incir ağacının tespit edilecek değerinden enkaz bedelinin düşülmesi suretiyle tarla zemin bedeline eklenmesi için bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalı ve oluşacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, karar düzeltme red harcının istek halinde düzeltme isteyene iadesine, 10.10.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy