(1086 S. K. m. 428)
Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili karşılık dava ile bedelin indirilmesi istenilmiştir. Mahkemece artırım davasının kısmen kabulü indirim davasının reddi cihetine gidilmiş, hüküm davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
YARGITAY KARARI
Temyiz isteminin süresi içerisinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki tüm kağıtlar okunarak gereği düşünüldü:
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasal gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
1- Her iki bilirkişi raporunda da dava konusu taşınmaz kısmen 1.sınıf susuz tarla kısmen de kapama bağ niteliğinde kabul edilmiş saptanan net gelire %5 kapitalizasyon faizi uygulanarak m2 değeri bulunmuştur. Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde sağlayacağı net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede, taşınmazın kuru yada sulanabilir niteliği de gözetilerek dekar başına elde edilebilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ait olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki tarım müdürlüğü verilerinin esas alınması gerekmektedir. Dosyada mevcut Elazığ ve maden Tarım Müdürlüğünün veri cetvellerinin incelenmesinden ortalama verim miktarları arasında bariz bir farklılık bulunmamakla birlikte üretim giderleri ile toptan satış fiyatlarının İlçe Tarım Müdürlüğü listesinde daha yüksek gösterildiği saptanmıştır. Münavebeye alınan ürünlerin (karpuz ve arpa) hasadının en bol olduğu aylardaki toptan satış fiyatlarının ortalamaları Toptancı Halinden ve Toprak Mahsulleri Ofisinden sorularak ortalama satış fiyatı saptanıp, İlçe Tarım Müdürlüğü verileri de dikkate alınmalıdır. Mahkemece, bu hususlara riayet edilmeden düzenlenen bilirkişi raporlarına göre hüküm kurulması,
2- İklim şartları, topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb) dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan, ülkemizin değişik yörelerindeki kuru tarım arazilerinin değerlendirilmesinde, (değeri önemli ölçüde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir faktör bulunması hali hariç) kapitalizasyon faizi oranı %6 olarak alınmaktadır. Nitekim aynı bölgeden Dairemize gelen sair dava dosyalarında uygulanan faiz oranı genelde %6'dır. Hal böyle iken, kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faizi oranının %6 yerine %5 oranı uygulanmak suretiyle yüksek değere ulaşılması,
Doğru görülmemiştir.
Mahkemece, bilirkişi kurullarından yukarda belirtilen hususlarda ek raporlar alınmalı, bunların verilere uygunluğu denetlenmeli, davalı yararına oluşabilecek kazanılmış haklar da gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Bu itibarla yukarda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı biçimde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu sebeplerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istem halinde temyiz edene iadesine, 29.04.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy