(5072 S. K. m. 2, Geç. m. 2)
Dava: Dava dilekçesinde vakıf senedinde yapılan değişikliğin tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içerisinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki tüm kağıtlar okunarak gereği düşünüldü:
Karar: Dava dilekçesinde, Yalova Lisesi Eğitim Vakfı Senedinin maddelerinde yapılan değişikliklerin tescili istenilmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla gerektirici kanuni sebeplere göre diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
Vakıf Senedinin başlangıç bölümünde ve 1. maddesinde Yalova Lisesi Eğitim Vakfı olan adının Yalova Eğitim Vakfı olarak; 6. maddesinde de, vakıf mütevelli heyetinin ekli listede adları yazılı kişilerin ve Yalova Lisesi Müdürü, Yalova lisesi Koruma Derneği Başkanı, Yalova Lisesi Okul aile birliği Başkanı, Yalova Lisesi Mezunları Derneği Başkanının oluşturduğu tabi üyeler, vakfa maddi destek sağlayan üyeler ile Mütevelli Heyetçe kabul edilen şeref üyelerinden meydana geleceği belirtilmiş, bu heyetin oluşumunda kamu ya da özel ayırımı yapılmayarak özel kişilerin yanında vakıf senedinde adları yazılı kamu görevlilerine de yer verilmiş ve bu kamu kurumlarını temsil edenlerin görevden ayrılmaları durumunda onların yerini yeni atananların alacağı öngörülmüş iken; bu maddede ve senet sonundaki listede yapılan değişiklikle yukarda belirtilen görev unvanının kaldırılıp yerine şu anda görevde bulunan kamu görevlilerinin özel adlarının yazıldığı, böylece kamu kuruluşlarının ve kamu görevlilerinin unvanlarının vakfın kuruluş senedinden çıkartılmak suretiyle senet değişikliğine gidildiği anlaşılmaktadır.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, vakıf hukukunda esas olan kuruluş iradesinin -yasaların buyurucu hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla- korunması ve olduğu gibi sürdürülmesidir.
Somut olayda, 5072 s. Kanunun 2. maddesinin (a) bendinin Dernek ve vakıflar, kamu kurum ve kuruluşlarının ismini alamaz (d) bendinin kamu görevlileri görev unvanlarını kullanarak dernek ve vakıf organlarında görev alamaz hükmünü içermesi sebebiyle Vakıf Senedinin yukarda değinilen maddelerinde geçen kamu kurumunun adı ile kamu görevlilerinin görev unvanları kaldırılarak yerine vakfın adının değiştirilmesi ve kamu görevlilerinin doğrudan adlarının yazılması suretiyle senet değişikliğine gidilmiş, mahkemece de bu değişiklikler tescil edilmiş ise de, 21.9.2004 günü yürürlüğe giren 5234 s. Kanunun 24. maddesi ile 5072 s. kanuna eklenen geçici 2. maddede 5072 s. Kanunun yürürlük gününden önce kurulan vakıfların tüzük ve senetlerindeki kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili almış oldukları isimler ile tüzük ve senetlerindeki kamu görevlilerinin unvanlarını kullanma hakları saklı tutulmuştur. Dava konusu vakıf, anılan kanunun yürürlük gününden önce kurulduğu cihetle, senedindeki kamu kurumu adını ve kamu görevlilerinin unvanlarını kullanma hakkının saklı olduğunun kabulü gerekir. Makam unvanı yerine, salt kamu görevlisinin adının yazılması durumunda bu kişi (örneğin okul müdürü) başka bir yere atanmış veya başka bir sebeple görevden ayrılmış olsa da mütevelli heyetindeki görevleri devam edecek, yerine atanan vakıfta görev alamayacak, bu da kurucu iradeye aykırı düşecektir. Oysa kurucu irade, mütevelli heyetin oluşumunda kişiyi değil, unvanını esas almaktadır. 5072 S. Kanuna 5234 S. Yasayla eklenen geçici 2. madde hükmü de bu amaçla düzenlenmiş bulunmaktadır.
Açıklanan bütün bu sebeplerle vakıf senedinin başlangıç ile 1. ve 6. maddelerinde ve senet sonundaki listede yer alan kamu görevlilerinin görev unvanlarının kaldırılması yerine bunların kişisel adlarının yazılması ve vakıf adının değiştirilmesi suretiyle yapılan değişikliklerin tesciline karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı biçimde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu sebeplerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istem halinde temyiz edene iadesine, 13.06.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy