(2547 S. K. m. 33) (818 S. K. m. 19)
Dava: Dava dilekçesinde yüklenme senedinin 6/b maddesinin iptali ile davalıya 27.938.760.000 TL asıl ve 16.783.286.000 TL işlemiş faiz borcunun olmadığının tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkilinin Anadolu Üniversitesince 02.04.2001 tarihinde 2547 Sayılı Yasanın 33. maddesi uyarınca Amerika Birleşik Devletlerinde lisansüstü eğitim yapmak üzere görevlendirildiğini, aradan 20 ay geçtikten sonra 18.12.2002 günü itibariyle Anadolu Üniversitesindeki görevinden ayrıldığını, davalı üniversite tarafından düzenlenip davacıya 15.3.2001 tarihinde imzalattırılan Yurt Dışına Giden Kamu Personeline Mahsus Yüklenme Senedi ve Muteber İmzalı Müteselsil Kefalet Senedi koşulları dayanak gösterilerek 3.1.2003 tarihi itibariyle yurtdışı ödemeler karşılığı 43.927,10 ABD Doları ve yurtiçi ödemeler karşılığı olarak da faiz dahil 44.702.016.000 TL borç tahakkuk ettirildiğini, kadro karşılığı ödenmiş olan yurtiçi aylıklarının müvekkilinden talep edilmesinin mümkün olmadığını, yüklenme senedinin 6. maddesinin b fıkrasının yasaya ve hukuka aykırılığı nedeniyle geçersiz olduğundan hükümsüzlüğüne, Eskişehir 2. İcra Müdürlüğünün 2003/1870 Esas sayılı takip dosyası ile Anadolu Üniversitesi Rektörlüğünce istenen 27.938.760.000 TL'lik asıl alacaktan ve bununla ilgili bulunan 16.783.286.000 TL işlemiş faizden ötürü borçlu olmadığının tespitine, haksız ve yasaya aykırı takipten dolayı bu miktarın %40'ının altında olmamak üzere tazminata hükmedilmesine ve bunun davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, mahkemece; davanın kabulüne dava konusu yüklenme ve müteselsil kefalet senedinin 6/b maddesinin Borçlar Kanununun 19. maddesine aykırı olduğundan bu kısmının geçersizliğine ve iptaline, davacı borçlu aleyhine Eskişehir 2.İcra Müdürlüğünün 2003/1870 esas sayılı icra takip dosyasında yürütülen ve yüklenme senedindeki hesaplama sonucu belirlenen 115.143.400.000 TL'lik borç miktarından yurtiçi ödemelerden kaynaklanan 27.938.760.000 TL asıl alacak ile 16.738.256.000 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 44.702.016.000 TL'lik kısmından ötürü davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve takibin bu miktarlık bölümünün iptaline karar verilmiştir.
Türk Borçlar Kanununun 19. maddesi sözleşme serbestliğini ve bunun sınırlarını belirlemektedir. Sözleşme serbestisinin Borçlar Kanunundaki sınırlamaları; sözleşme konusunun yasanın emredici kurallarına, kamu düzenine, kişilik haklarına, ahlaka ve adaba aykırılık olarak sayılabilir. Yasadaki bu düzenlemeye genel hatlarıyla değinildikten sonra dava konusu edilen yüklenme ve kefalet senedinin 6/b maddesindeki hükme göre; davacının, yurtiçi aylık, ücret, aidat, tazminat, ödenek, sosyal yardımlar ve başka adlar altında (TL) olarak yapılan ödemeleri eksik kalan mecburi hizmet süresi ile orantılı olarak iki kat tutarında ve yasal faiziyle birlikte ödeyeceğini kabul ve taahhüt ettiği anlaşılmaktadır. Kefalet ve taahhüt senedinin söz konusu madde ve fıkrasının iptalini isteyen davacının sözleşmede irade serbestisini ortadan kaldıran hata, hile ve ikraha da dayanmadığı gibi bu tarzdaki bir düzenlemenin yasanın 19. maddesine de aykırılık teşkil etmediği aşikardır. Dava konusu edilen taahhüt ve kefalet senedinin 6. maddesinin b fıkrası hükmünü geçersiz kılan hiçbir haklı nedende bulunmadığına ve davacının serbest iradesiyle düzenlenip imzalandığına göre davacının, kendisine ödenen yurtiçi aylıkları ile bu ödemeye ilişkin işlemiş faizlerden de sorumlu tutulması gerektiği nazara alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 06.12.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy