(2942 S. K. m. 11)
Dava: Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Kanununun 4650 S. Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Karar: Temyiz isteminin süresi içerisinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki tüm kağıtlar okunarak gereği düşünüldü:
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasal gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporu ve ek rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.
Şöyle ki;
1- 2942 s. Kanunun 4650 S. Kanun ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda bedelin tespitinde etkili olacak tüm nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanı dikkate alınarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir. Mahkemece, değerlendirmeye ve hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporu ve ek raporunda, taşınmazın kamulaştırma bedelinin saptanmasında Çanakkale İl Tarım Müdürlüğünün 1.4.2005 günlü yazısındaki elma, armut ve kayısı ürünü verim miktarının esas alındığı belirtilmiş ise de adı geçen müdürlükten getirtilip dosyaya konulmuş bulunan 1.4.2005 gün, 2164 ve 2163 s. yazıdaki verim miktarlarının il bazında olmayıp dava konusu taşınmazın bulunduğu beldeye özgü olduğu anlaşılmaktadır. Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında ise tarım arazilerindeki değerlendirmenin, taşınmazın yer aldığı il dahilinde ekilmesi mutad olan ve bilirkişi kurulunca -taşınmazın sulu ya da kuru niteliğine göre- münavebeye alınan ürünlerin dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg başına ortalama satış fiyatlarını -doğru istatistiki bilgilere dayandığı bilinen- içeren veri cetvellerinin Tarım Müdürlüğünden getirtilip, değerlendirmenin bu verilere uygun şekilde yapılması ilkesi benimsenmiştir.
Mahkemece yukarda açıklanan kanun maddesi ve Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamaları doğrultusunda bilirkişi kurulunca değerlendirmeye alınan (15-16 yaş) elma, (10-12 yaş) kayısı ve (15-16 yaş) armut ürününün değerlendirme tarihi (2004 yılı) itibariyle dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg başına ortalama satış fiyatlarını gösteren veri cetvellerinin İl Tarım Müdürlüğünden getirtilmesinden sonra bu verileri esas alarak taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi için bilirkişi kurulundan ek rapor alınması, raporun bozma gereklerine uygunluğu da denetlendikten sonra oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmesi gerekirken taşınmazın bulunduğu ilin verileri yerine belde verilerini esas alan bilirkişi kurulu raporuna dayanılarak hüküm kurulmuş olması,
2- Kabule göre de; bilirkişi kurulunca değerlendirmeye alınan kayısı, armut ve elma ürününün İl Tarım Müdürlüğünce bildirilen ortalama satış fiyatı yerine, Çanakkale Belediyesi Hal Müdürlüğü fiyatının dikkate alınması suretiyle yüksek değer belirlenmesi,
Doğru görülmemiştir.
Mahkemece yukarda değinilen hususlar eksiksiz yerine getirilmeli, bu bağlamda bilirkişi kurulundan açıklanan hususlara uygun ve denetime elverişli ek rapor alınmalı, oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.
Sonuç: Bu itibarla yukarda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı biçimde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu sebeplerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 23.01.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy