(2004 S. K. m. 67)
Dava: Dava dilekçesinde eğitim ve öğretim borcunu ödemeyen davalılar hakkında yapılan icra takibine karşı ileri sürülen itirazın iptali istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve duruşma istemi pul yokluğu nedeniyle reddedildikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı Hayrettin Güçlü İnsel'in doktora çalışmasına yönelik olarak bilimsel çalışmada bulunmak üzere yurtdışına gönderildiğini, bu sırada kendisinden yüklenme senedi alındığını, senet gereğince bilimsel çalışmaları tamamlanması halinde burs verilen sürenin iki katı kadar ülke üniversitelerinden birinde veya Türkiye'de herhangi bir kuruluşta eğitim gördüğü alanda araştırma yapmakla yükümlü olacağını kabul ettiğini, bu doğrultuda davalıya Yurtiçi-Yurtdışı Bütünleştirilmiş Doktora Burs Programı kapsamında 1 Eylül 1998-6 Ekim 2001 tarihleri arasında destekte bulunulduğunu ve Mart-Eylül 2001 tarihleri arasında 7 ay süreyle yurtdışı bursu verildiğini, araştırma süresinin çeşitli kereler uzatıldığını, en son uzatılan sürenin 6 Şubat 2003 tarihinde dolmasına rağmen davalının yurda dönmediğini ve kendilerine de haber verilmediğini, böylece taahhüdün ihlal edildiğini, davalı programı için 7738 ABD doları ödeme yapıldığını, bu miktarın ödenmesinin istenmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığından davalılar hakkında Ankara 16. İcra Müdürlüğünün 2004/1252 sayılı dosyası ile takip yapıldığını, itiraz ettiklerini, itirazlarının iptali ile takibin devamına ve talep edilen 10.235.524.618 TL asıl alacak, 671.000.000 TL faiz olmak üzere toplam 10.906.524.618 TL alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve %40 icra inkar tazminatı ile birlikte tahsili istenilmiştir.
Davalı yanında müdahil olmak üzere 13.12.2004 havale tarihli dilekçe veren İstanbul Teknik Üniversitesi Rektörlüğü vekili, davalının İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Çevre Mühendisliği bölümünde araştırma görevlisi olarak çalışırken TÜBİTAK-Bütünleştirilmiş Burs Programından aldığı 7 aylık bursla bilimsel konuda çalışma yapmak üzere Üniversitelerinin bilgi ve onayı ile Belçika'ya gönderildiğini, davalıdan kaynaklanmayan sebeplerden dolayı doktora çalışmasının uzadığını, her seferde TÜBİTAK'tan uzatma için izin alındığını, yurtdışında bulunduğu sürece -Şubat 2001-Ağustos 2003- özlük haklarının ait olduğu İstanbul Teknik Üniversitesinin izni ve onayını aldığını, tüm hukuki prosedürleri yerine getirdiğini, doktora eğitimini tamamlayarak üniversitelerine döndüğünü ve taahhütnamede belirtildiği üzere bir devlet üniversitesi olan kurumlarında çalışmaya devam ettiğini ve mecburi hizmetini yerine getirdiğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Yargılama aşamasında davalıların sorumlu olup olmadıklarının tespiti için alınan bilirkişi raporlarında davalı Hayrettin Güçlü İnsel'in çalışmaları hakkında bilgi vermediğini, taahhüdünü ihlal ettiğini böylece taahhütname gereğince sorumlu olacağını beyan etmişler, mahkemece davalıların itirazlarının iptaline karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelere, özellikle davalı tarafından yurtdışına çıkışı sırasında verilen ve Beyoğlu 36. Noterliğince 13. Şubat 2001 tarihinde 9870 yevmiye ile düzenlenen yüklenme senedi içeriğine göre davalı ...Biyoteknoloji alanında yurt içinde doktora eğitimimi sürdürürken 9 (dokuz) ay süreyle Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından gönderilmekte olduğum Belçika'da doktora derecesine yönelik bilimsel çalışmalarımı tamamladıktan ve doktora öğrenimimi bitirdikten sonra; aynı alanda tarafıma yurt dışında burs verilen sürenin iki katı ülkemiz üniversitelerinden birinde çalışmakla veya Türkiye'de herhangi bir kuruluşta eğitim gördüğüm alanda araştırma yapmakla yükümlü olduğumu taahhüt ederim şeklinde beyanda bulunmuştur. Yine dosya içerisinde bulunan ve davalı Hayrettin Güçlü İnsel'in yurtdışındaki görev süresinin uzatılması ile ilgili yazışmaların İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim görevlilerinden Prof. Dr. Derin Orhan vasıtası ile yapıldığı, davacı kurumun 23.3.2003 tarih, 380/1127 sayılı ve 08.06.2003 tarih, 602 sayılı yazılarında davalı hakkındaki bilginin aynı öğretim görevlisinden istendiği anlaşılmaktadır. Müdahil üniversite ise davalının yurtdışında kalmasının kendi bilgileri dahilinde olduğunu bildirmiştir. Davalının doktora öğrenimini müdahil üniversite adına yaptığı, bu öğrenimi sebebiyle yurtdışı bilimsel çalışmalarının ise Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından desteklendiği ve yurtdışında bulunduğu sürenin sadece 7 ayı için burs verildiği anlaşılmaktadır. Davalının doktora çalışmalarından dolayı asıl sorumluluğu müdahil üniversiteye karşıdır. Davacı kuruma vermiş olduğu taahhütte ise, doktora çalışmalarının tamamlanması halinde burs aldığı sürenin iki katı kadar yurtiçinde bir üniversitede veya yurtiçinde bir kuruluşta çalışmayı taahhüt etmiştir. Davalının yurtdışındaki doktora eğitimini tamamladığı ve özlük haklarının ait olduğu üniversiteye dönüp çalışmalarına devam ettiği tespit edildiğine göre, davacı kurumun davalıya bilimsel çalışmalar karşılığında vermiş olduğu bursun amacının yerine geldiği anlaşılmaktadır. Mahkemece bu durum dikkate alınmadan yerinde olmayan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 09.10.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy