(2942 S. K. m. 11, 15) (5018 S. K. m. 45)
Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Kanununun 4650 S. Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içerisinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki tüm kağıtlar okunarak gereği düşünüldü:
1- 2942 s. Kamulaştırma Kanununun 4650 S. Yasayla değişik 11. maddesinin l. fıkrasının (f) bendi hükmü uyarınca tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde sağlayacağı net gelir üzerinden değerlendirilmesinde, değerlendirmeye esas alınan ürünün dekar başına ortalama verimi, üretim gideri ve ortalama kg. satış fiyatı esas alınarak net gelirinin belirlenmesi gerekir.
Dava konusu taşınmazın kapama mandalina bahçesi olarak değerinin tespitinde yukarda açıklandığı üzere değerlendirme tarihi itibariyle mandalina ürününün dekar başına ortalama verimi ve üretim gideri ile kilogram başına ortalama satış fiyatı esas alınması gerekirken ağaç başına verim miktarının taşınmaz üzerindeki ağaç sayısı ile çarpılması suretiyle değerini belirleyen bilirkişi kurulu raporuna itibarla hüküm kurulmuş olması,
2- 2942 S. Kanunun 4650 S. Yasayla değişik 15. maddesinin son fıkrası uyarınca bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idarece belgelerin mahkemeye verildiği tarih (dava tarihi) esas tutulur. Buna göre tarım arazisi olan ve kapama mandalina bahçesi kabul edilen dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi 2005 yılı itibariyle mandalina ürününün dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg. başına toptan satış fiyatlarının esas alınması gerekirken bilirkişilerce düzenlenen raporda, taşınmazın yerinde yapılan inceleme gününde 2005 yılı verileri belirli olmadığından Aydın İl Tarım Müdürlüğünden getirtilen 2004 yılına ait verilere göre hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır. Ancak; mahkemenin karar tarihi dikkate alındığında 2005 yılı resmi verilerinin belirlenmiş olması karşısında, mandalina ürününün sözü edilen yıla ait veri cetvellerinin İl Tarım Müdürlüğünden getirtilmesinden sonra, bu verilere göre kamulaştırma bedelinin tespiti için bilirkişi kurulundan ek rapor alınması gerektiğinin düşünülmemesi,
3- Devlet Su işleri Genel Müdürlüğü 5018 S. Kanuna ekli 1 s. cetvelde genel bütçeye dahil kamu idareleri kapsamına alınmış olup, anılan Kanunun 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazların Hazine adına tapu sicilinde tescil olunacağı gözetilmeden dava konusu taşınmazın doğrudan idare adına tesciline karar verilmesi,
Doğru görülmemiştir.
Mahkemece, mandalina ürününün 2005 yılına ait dekar başına ortalama verim miktarı, üretim gideri ve toptan satış fiyatının İl Tarım Müdürlüğünden getirtilmesinden sonra bilirkişi kurulundan ek rapor alınıp, raporun bozma gereklerine uygunluğu denetlenerek (3) no.lu bozma bendi de dikkate alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Bu itibarla yukarda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı biçimde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu sebeplerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 28.09.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy