(2942 S. K. m. 11) (3194 S. K. m. 18)
Dava: Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın yol olarak terkini istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü ile tescile karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: 1- Beşinci bilirkişi kurulundaki İnşaat Mühendisi Ahmet Fatih Akpınar ve Onur Abay tarafından düzenlenen raporda emsal incelemesi ve dava konusu taşınmazla karşılaştırma yapılmaksızın genel nitelikteki değerlendirmelerle yetinilmiş, taşınmazın m2'sine 55 YTL değer belirlenmiş, Ziraat Mühendisleri Mehmet Kocabaş, Kerim Şekerci ve mülk bilirkişisi Ehliman Bozkurt tarafından düzenlenen raporda ise daha önce yapılan bilirkişi incelemeleri sonucunda bulunan taşınmaz değerleri ile son kuruldaki inşaat mühendisince bulunan 55 YTL/m2'nin ortalamaları alınarak 25 YTL/m2 değer saptanmış ve bulunan bu m2 değeri esas alınarak karar verildiğinden bu rapora itibar edilemez.
Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğine göre Kamulaştırma Kanununun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin birinci fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlarda dikkate alınarak ikinci fıkra gereğince her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir.
Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılmış olması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılmış olan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu toptan eşya fiyatları endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.
Mahkemece tarafların vereceği yada resen belirlenecek emsal kayıtlar Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtildikten ve bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptandıktan sonra yukarıda açıklanan esaslara uygun incelemeyi ve sonucunu içeren ek bilirkişi raporları alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.
İncelenen emsal imar parseli olup ta dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Kanununun 18.maddesinin 2.fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.
Mahkemece; Dairemizce daha önce incelenen mahkemenin 2005/388 Esas 2007/715 Karar sayılı, Dairenin 2007/6275-6399 sayılı dosyasında ticari nitelikte olması nedeniyle somut emsal kabul edilemeyeceği belirtilen 1563 sayılı taşınmaz ile kamulaştırma nedeniyle Karayollarına devri yapılan 2373 parsel sayılı taşınmazlar dışında uygun emsal belirlendikten sonra beşinci bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalı raporun bozmaya uygun olduğu denetlendikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.
2- Dava dilekçesinde kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinine karar verilmesi istendiği halde tescili yolunda hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 07.10.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy