(2942 S. K. m. 11)
Dava: Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Karar: Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Mahkemece yerinde iki kez bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi kurullarınca taşınmazın tarım arazisi olarak kabulü ile bu niteliğine göre değerlendirme yapılmış olması kural olarak doğrudur.
Ancak;
1- Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının arazilere ilişkin (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle değerinin belirlenebileceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır.
Ayrıca Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında iklim koşulları, arazinin topografik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb.) göz önünde tutulduğunda, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir faktör bulunması hali hariç) sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde kapitalizasyon faiz oranı %5, kuru tarım arazilerinde ise %6 alınmaktadır.
Bilirkişi kurullarınca düzenlenen raporlarda taşınmazın yakınından geçen irili ufaklı derelerden çiftçi imkanları ile sulanabilen bir arazi olduğu belirtilmekle yetinilmiş, dere suyunun taşınmazın tamamının sulanmasında her mevsim için yeterli olup olmadığı, dereden gelen bu suyun kendi doğal akışı ile mi yoksa özel bir pompalama ya da başka bir sistemle mi taşınmaza ulaştığı, dereden sulanamadığı zamanlarda taşınmazın ne şekilde sulandığı hususları ayrıntılı bir biçimde araştırma yapılarak belirlenmeden ve pompayla sulama varsa bunun için yapılacak giderlerin de üretim masraflarına ilave edilmesi gerektiği düşünülmeden taşınmaz sulu arazi kabul edilip %5 kapitalizasyon faizi üzerinden değerlendirme yapılması,
2- Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan kuru fasulyenin 2004 yılı itibariyle sulu şartlarda dekar başına ortalama verim, kilogram başına ortalama satış fiyatı ve dekar başına üretim giderine ilişkin veri listesinin ilçe Tarım Müdürlüğünden getirtilip bilirkişi kurulu raporlarının denetlenmemiş olması,
Doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 02.11.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy