(6245 S. K. m. 29, 34, 37)
Dava: Dava dilekçesinde, eğitim ve öğretim giderlerinden kaynaklanan 17.822,47 Sterlin ve 35.501,50 TL alacağın sarf tarihinden itibaren faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalı C. K. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan C. K.'nın Maliye Bakanlığında başhesap uzmanı iken 07.10.2003-05.10.2004 tarihleri arasında öğrenim görmek üzere İngiltere'ye gönderildiğini, öğrenimini tamamlayıp görevine başlamasından sonra mecburi hizmetini tamamlamadan 14.04.2005 tarihinde istifa ederek görevden ayrıldığını, yüklenme senedine göre döviz olarak yapılan masrafları ve Türk Lirası olarak yapılan ödemeleri kanuni faiziyle geri ödeme borcunun doğduğunu, diğer davalıların müteselsil kefil olduğunu, davalının 5535 Sayılı Kanun hükümlerine göre borcunu ödeme talebinde bulunması üzerine borcunun 17.822,47 Sterlin ile maaş, ek ödeme, yol gideri ve diğer ödemeler karşılığı toplam 17.750,75 TL'nin iki katı ve faizi olarak ödemesi gerektiği tebliğ olunmasına rağmen ödenmediğini belirterek, 17.822,47 Sterlinin fiili geri ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankası'nca tespit edilen efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının ve TL olarak yapılan ödemelere karşılık35.501,50 TL'nin sarf tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, kefillerin kefalet hükümleri ile sınırlı olmak üzere müteselsilen davalılardan tahsilini istemiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece alınan 05.10.2011 tarihli ek bilirkişi raporunda; davalı C. K.'nın 657 Sayılı Kanun hükümlerine göre yurt dışına gönderilmediği, 6245 Sayılı Harcırah Kanununa göre geçici görevlendirme suretiyle gönderildiği, bu nedenle Sterlin cinsinden ödenen yurt dışı harcamalarının geri istenemeyeceği, imzalanan taahhüt gereğince sadece yurt içi aylıklardan sorumlu bulunduğu ve bunun da mecburi hizmet süresinin eksik kalan kısmı ile orantılı tutarının 34.237,43 TL olduğu bildirilmiştir. Her ne kadar mahkemenin gerekçeli kararında bilirkişi raporunda belirtilen görüşe iştirak edilmediği, davalının yurda döndükten sonra iki yıllık mecburi hizmetini tamamlamayarak taahhüdünü ihlal ettiği, ancak 5535 Sayılı Kanun hükümlerine göre TL cinsi maaşın geri istenemeyeceği, Sterlin cinsi ödemenin mecburi hizmet süresinin eksik kalan kısmı ile orantılı olan tutarının 34.237,43 TL olup temerrüt tarihi olan 27.03.2008 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte istenebileceği yazılmış ise de; mahkemece davalılardan tahsiline karar verilen 34.237,43 TL, sözü edilen ek bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davalıya ödenen yurt içi aylıkların mecburi hizmet süresinin eksik kalan kısmına orantılı tutarı olup, mahkemenin gerekçeli kararında yanlış değerlendirildiği üzere Sterlin cinsi ödemenin mecburi hizmet süresinin eksik kalan kısmına orantılı tutarı değildir. Mahkemece, bilirkişi raporunda yurt içi aylıklara ilişkin yapılan hesaplama sonucu bulunan tutar, Sterlin cinsinden ödemelere ilişkin olarak değerlendirilerek buna göre hüküm kurulmuştur.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin, özellikle davalı C. K. tarafından verilen 19.09.2003 tarihli yüklenme senedinin incelenmesinde; yükümlünün, yurt dışında bulunduğu sürenin iki katı kadar süreyle mecburi hizmet yapmayı taahhüt ettiği ve ihlali halinde "... eksik kalan mecburi hizmet süremle orantılı olarak ... yurt dışına gönderilmem nedeniyle, yurt içi aylığı da dahil olmak üzere aylık, ücret, aidat, zam, tazminat, ödenek tayin bedeli gibi adlar altında tarafıma yapılan her türlü ödemeler ile yol ve ikamet giderlerini ... kanuni faiziyle birlikte ... ödeyeceğimi kabul ve taahhüt ederim" şeklinde yükümlülük altına girdiği anlaşılmıştır. Davalının serbest iradesi ile davacı idareye böyle bir yüklenme senedi vermesini yasaklayan yasal bir düzenleme olmadığı gibi, yurt dışına kendi iradesi dışında da gönderilmiş değildir. O halde bu taahhütname davalıyı bağlar niteliktedir. Davalı C. K. mecburi hizmet süresini tamamlamadan istifa etmiş olması nedeniyle taahhüdünü ihlal etmiş, davada davacı kurum da taahhüt kapsamında yapılan harcamaların tahsilini istemektedir. Buna göre, taahhüt ve kefalet senedi kapsamı doğrultusunda işlem yapılması ve davalılardan istenen tazminatın bu doğrultuda hesaplanıp hüküm altına alınması gerekirken, mahkemece davalıların, ek bilirkişi raporunda 34.237,43 TL olarak hesaplanan yurt içi aylıklara ilişkin borçtan sorumlu tutulması ve Sterlin cinsi ödemelere ilişkin borçtan sorumlu tutulmaması suretiyle karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı tarafa iadesine, 19.03.2013 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy