5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'a aykırı davranmaktan kabahatli Milangaz LPG Dağıtım Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi hakkında, anılan Kanun'un 4/4-ğ ve 16/2-b-4. maddeleri uyarınca 339.814,00 Türk Lirası İdarî para cezası uygulanmasına, aynı Kanun'un 17/2. maddesi gereğince LPG depolama lisansının iptal edilmesine dair Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 12/11/2013 tarihli ve 4696-79 sayılı kararını müteakip, kabahatli şirketin ilgili tesisindeki LPG'nin değeri kadar para tutarının müsadere edilmesinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu vekilince talep edilmesi üzerine, söz konusu müsadere talebinin kabulünün reddine dair Adana 9. Sulh Ceza Mahkemesinin 23/01/2014 tarihli ve 2014/509 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın kabulü ile idari para cezasına konu Lpg'nin para tutarının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 54/2. maddesi uyarınca müsaderesine ilişkin mercii Adana 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 27/02/2014 tarihli ve 2014/228 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 18/02/2015 gün ve 11455 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 03/03/2015 gün ve KYB. 2015-71563 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
Adana 2. Asliye Ceza Mahkemesinin itiraz üzerine verdiği 27/02/2014 tarihli ve 2014/228 değişik iş sayılı kararının kesin nitelikte olduğu dikkate alındığında, bu karara karşı yapılan itirazın usulden reddine dair Adana 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 29/04/2014 tarihli ve 2014/341 değişik iş sayılı karar ile Adana 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 23/05/2014 tarihli ve 2014/154 değişik iş sayılı kararı kanun yararına bozma istemine konu edilmediği gibi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 259/1. maddesinde yer alan ''Suç konusu olmayıp sadece müsadereye tâbi bulunan eşyanın müsaderesine sulh ceza hâkimi tarafından duruşma yapılmaksızın karar verilir'' hükmü dikkate alındığında yapılan müsadere yargılamasının usulüne uygun olduğu düşünüldüğünden bu konudaki kanun yararına bozma talepleri dikkate alınmaksızın yapılan incemede,
Konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile birlikte somut dosyanın tetkikinde; 25754 sayılı ve 13/03/2005 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5307 sayılı Kanun'un; 4/4-ğ. maddesinde yer alan “Bu Kanuna göre faaliyette bulunanlar; ..Piyasa faaliyetlerinde, teknik düzenlemelere uygun LPG sağlamak,.. İle yükümlüdür.”, 16/2-b-4. maddesinde yer alan “Aşağıdaki hâllerde sorumlulara ikiyüzellibin Türk Lirası İdarî para cezası verilir: .. Son fıkrası hariç 4 üncü madde hükümlerinin ihlâli..” ve aynı Kanun'un 17/2. maddesinde yer alan “..Teknik düzenlemelere uygun olmayan LPG mahkeme kararı ile müsadere edilir..” şeklindeki hükümler dikkate alındığında, kabahatli şirketin eyleminin karşılığı olarak idari para cezası öngörüldüğü ve teknik düzenlemelere aykırı LPG'nin mahkeme kararı ile müsadere edileceğinin hüküm altına alındığı, buna karşılık 01/06/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Kanun'un 5/1. maddesinde yer alan “ 1) Bu Kanun'un genel hükümleri, özel ceza kanunları ve ceza içeren kanunlardaki suçlar hakkında da uygulanır.” ve yine aynı Kanun'un 54/1-2. maddesinde yer alan “(1) İyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur. Suçun işlenmesinde kullanılmak üzere hazırlanan eşya, kamu güvenliği, kamu sağlığı veya genel ahlâk açısından tehlikeli olması durumunda müsadere edilir. (2) Birinci fıkra kapsamına giren eşyanın, ortadan kaldırılması, elden çıkarılması, tüketilmesi veya müsaderesinin başka bir surette imkânsız kılınması hâlinde; bu eşyanın değeri kadar para tutarının müsaderesine karar verilir “ şeklindeki hükümler gereğince, 5237 sayılı Kanun gereğince bir eşyanın veya kaim değerinin müsadere edilebilmesi için öncelikli şartın, müsadereye konu eşyanın “kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşya” olması gerektiği gibi 5237 sayılı Kanun'un genel hükümlerinin ancak özel ceza kanunları ve ceza içeren kanunlardaki suçlar hakkında uygulanabileceği, ve yine 01/06/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3/1 -b maddesinde yer alan “(1) Bu Kanunun;.......b) Diğer genel hükümleri, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır.”; aynı Kanun'un 42. maddesinde yer alan “ (2) Kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarı, ancak kanunla belirlenebilir “; aynı Kanun'un 16/1-2. maddesinde yer alan “(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımlar, idari para cezası ve idari tedbirlerden ibarettir. (2) İdari tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir.” ve yine aynı Kanun'un 18/1-6. maddesinde yer alan “ (1) Kabahatin konusunu oluşturan veya işlenmesi suretiyle elde edilen eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine, ancak kanunda açık hüküm bulunan hallerde karar verilebilir.... (6) Kaim değerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine de karar verilebilir “ şeklindeki hükümler gereğince ise, kabahat niteliğindeki eylemler bakımından 5326 sayılı Kanun’un genel kanun niteliğinde olduğu ve kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarının, ancak kanunla belirlenebileceği, somut dosyada mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve dolayısıyla kaim değerin mülkiyetinin kamuya geçirilebilmesi düşünülebilse de, bu konuda 5307 sayılı Kanun ile herhangi bir kanuni düzenleme yapılmadığından ve Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasasında Yapılacak Denetimler İle Ön Araştırma Ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 15/6. maddesinde yer alan düzenlemenin kanunun aradığı usul ve şartlardaki yasal düzenleme yerine geçmeyeceğinden yapılan itirazın reddi yerine kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararının kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;
Dosya kapsamında yapılan incelemede; kabahatli Milangaz LPG Dağıtım Tic. San. A.Ş. hakkında Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 12/11/2013 tarihli ve 4696-79 sayılı kararı ile 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazlan (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'a aykırı davranmak eyleminden, anılan Kanun'un 4/4-ğ ve 17/2. maddeleri delaleti ile aynı Kanun'un 16/2-b-4 maddesi uyarınca 339.814,00 Türk Lirası idarî para cezası uygulanmasına, yine aynı Kanun'un 17/2. maddesi gereğince LPG depolama lisansının iptal edilmesine, denetim tarihi itibariyle numune alınan tankta bulunan ürün miktarı esas alınarak bu miktar üzerinden yapılacak müsadere işlemlerinin Hukuk Dairesi Başkanlığı tarafından başlatılmasına karar verildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu vekili 08.01.2014 tarihli dilekçesi ile yapmış olduğu müsadere talebinin Adana 9. Sulh Ceza Mahkemesinin 23/01/2014 tarihli ve 2014/509 değişik iş sayılı kararı ile reddedildiği, bu karara yönelik itirazın ise Adana 2. Asliye Mahkemesinin 27/02/2014 tarihli ve 2014/228 değişik iş sayılı kararı ile kabulüne karar verilerek idari para cezasına konu Lpg'nin para tutarının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 54/2. maddesi uyarınca müsaderesine kesin olarak karar verdiği anlaşılmıştır.
13/03/2005 tarih ve 25754 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 02/07/2012 tarih ve 6352 sayılı Kanun’un 68. maddesiyle değişik 18. maddesinin üçüncü fıkrasında “İdari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir. Kurul kararlarına karşı açılan her türlü dava öncelikli işlerden sayılır.” hükmü ile 5307 sayılı Kanun kapsamında verilen idari yaptırım kararlarına karşı itirazların idari yargı yerinde çözümleneceği hususunun düzenlendiği, aynı Kanun’un 17. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Kaçak veya menşei belli olmayan veya teknik düzenlemelere uygun olmayan LPG ile piyasa faaliyetinde bulunan lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Teknik düzenlemelere uygun olmayan LPG mahkeme kararı ile müsadere edilir. Bu LPG'yi ikmal edenler zararı tazmin etmekle yükümlüdür.” şeklindeki hüküm uyarınca da, idari yaptırım kararına bağlı olarak mahkemeden idari yaptırım konusu olan LPG hakkında müsadere kararının isteneceğinin düzenlenmesine karşın kararın hangi mahkemece(adli veya idari) verileceği hususunda bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmaktadır.
Yine, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “başvuru yolu” yolu başlıklı 27. maddesinin 8. fıkrasında yer alan “İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür.” şeklindeki düzenleme uyarınca idari yaptırım kararı verilen işlem kapsamında idari yargının görev alanına giren kararların verilmesi halinde idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının idari yargı merciinde çözümlenmesi amaçlanmıştır.
Açıklanan nedenlerle, idari yaptırıma bağlı ve idari tedbir niteliğinde bulunan mülkiyetin kamuya geçirilmesi anlamındaki müsadere hususunda idari yargı merciince bir karar verilmesinin gerekmesi karşısında görevsizlik kararı verilmesi hususunda kanun yararına bozma yoluna gelinip gelinmeyeceğinin takdiri için dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 29/05/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy