Sürücü belgesiz araç kullandırma ve araç sigortası yaptırmama eylemleri sebebiyle kabahatli ... hakkında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 36/3-a ve 91. maddeleri uyarınca ... İlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Büro Amirliğinin 02/05/2015 tarihli ve HK-343683 sayılı trafik idarî para cezası karar tutanağı ile verilen 1.609,00 ve 88.00 Türk Lirası trafik idarî para cezasına karşı yapılan başvurunun reddine dair ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 19/06/2015 tarihli ve 2015/237 değişik iş sayılı kararı aleyhine... Bakanlığının 20/11/2015 gün ve 76344 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 25/12/2015 gün ve KYB. 2015-385450 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
Dosya kapsamına göre; mahkemesince, aracın malikinin itiraz eden ... olduğu, ehliyetsiz kişiye araç kullandırttığının ve araç sigortası yaptırmadığının anlaşıldığından bahisle itirazın reddine karar verilmiş ise de, itiraz edenin başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü ... Noterliğinin 17/02/2010 tarihli ve 1499 yevmiye numaralı satış sözleşmesi ile aracı Cengiz Keni’ye sattığı hususunun araştırılmadığı gibi, bu konunun ... Kaymakamlığı Emniyet Müdürlüğünün 17/06/2015 tarihli yazısından da anlaşıldığı cihetle, noterden yapılan satış sözleşmesinin, aracın tescil plakasına işlenmemesinden dolayı kabahatli ...’un sorumlu tutulamayacağı gözetilmeksizin itirazın kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;
Kanun yararına bozma talebi hakkında bir karar verilebilmesi için, öncelikle kabahatli adına tescilli bulunan ...plakalı aracın noter tarafından satışının yapıldığı 17/02/2010 tarihi ile kabahat ve mahkeme karar tarihinde yürürlükte olan mevzuatın incelenmesi gerekir.
Aracın noter vasıtasıyla satış tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre, 06/06/2008 tarih ve 26898 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanıp 01/08/2008'de yürürlüğe giren 04/06/2008 tarih ve 5766 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle değişik 2918 sayılı Kanun'un 20. maddesinin “ d) Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, satış ve devri yapılacak araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi borcu bulunmadığının tespit edilmesi halinde araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak trafik tescil şube veya bürolarındaki ilgili memurlar tarafından siciline işlenmek suretiyle yapılır. Trafik tescil şube veya büroları tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir. ....Satış üzerine trafik tescil şube veya bürolarında alıcı adına tescil belgesi veya geçici tescil belgesi düzenlenir. Ayrıca, tescil edilmiş araçların satış ve devir işlemlerine ilişkin bilgiler işlemin tamamlanmasını müteakip en geç onbeş işgünü içinde ilgili vergi dairesi müdürlüklerine bildirilir. ....Haciz, müsadere, zapt, buluntu, trafikten men gibi nedenlerle; icra müdürlükleri, vergi dairesi müdürlükleri, milli emlak müdürlükleri ile diğer yetkili kamu kurum ve kuruluşları tarafından satışı yapılan araçların satış tutanağının bir örneği aracın kayıtlı olduğu trafik tescil şube veya bürolarına üç işgünü içerisinde gönderilir. Aracı satın alanlar gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak ilgili tescil kuruluşundan bir ay içerisinde adlarına tescil belgesi almak zorundadırlar. Alıcıların tescil belgesi almak için süresinde başvurmamaları halinde bu araçları alıcıları adına re’sen kayıt ve tescil ettirmeye Emniyet Genel Müdürlüğü yetkilidir. ....Bu madde uyarınca trafik tescil şube veya büroları tarafından yapılacak satış, devir ve tescil işlemlerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte belirlenir. .... e) Araç satın alıp, bu maddenin birinci fıkrasının (a)
bendinin (1) numaralı alt bendi ile (d) bendinin dördüncü paragrafı hükümlerine uymayanlara 115 YTL idari para cezası verilir.” hükmü ile 2918 sayılı Kanun'a dayanılarak çıkarılan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 18/07/2008 tarih ve 26940 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanıp 01/08/2008'de yürürlüğe giren değişik 36. madesinin " Resmi araçların satış ve devirleri ait oldukları kurum veya kuruluşun tabi oldukları mevzuata göre; diğer araçların her çeşit satış ve devirleri, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak, trafik tescil şube veya bürolarındaki ilgili memurlar tarafından siciline işlenmek suretiyle yapılır. Trafik tescil şube veya büroları dışında yapılan her türlü satış ve devirler geçersizdir." hükmü ve aynı yönetmeliğin 37. maddesinin " Tescilli araçların alıcı adına tescil işlemi, aracın satış ve devir işleminin gerçekleştirildiği trafik tescil şube veya bürosunca satış işlemi ile aynı anda yapılır. ....Tescilli araçları; trafik tescil şube veya büroları haricindeki kamu kurum veya kuruluşlarınca düzenlenen satış belgesi veya haciz, müsadere, zapt, buluntu, trafikten men gibi nedenlerle; icra müdürlükleri, vergi dairesi müdürlükleri, milli emlak müdürlükleri ile diğer yetkili kamu kurum veya kuruluşlarınca yapılan araç satışlarına ilişkin düzenlenen satış belgesi ile satın alanların, gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak trafik tescil şube veya bürolarından bir ay içerisinde adlarına tescil belgesi almaları zorunlu olup, alıcıların bir ay içerisinde tescil belgesi almamaları halinde, aracın tescil kaydının bulunduğu trafik tescil kuruluşu tarafından satış tarihi itibariyle alıcısı adına resen tescil işlemi yapılır. " hükmü yer almaktadır.
Kanun yararına bozmaya konu mahkemenin karar tarihi ve kabahat tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre ise, 31/12/2009 tarih ve 27449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanıp 01/05/2010'da yürürlüğe giren 24/12/2009 tarih ve 5942 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değişik araçların satış, devir ve tescili ile bu işlemlerle ilgili yetki ve sorumluluk başlıklı 2918 sayılı Kanun'un 20. maddesinin " d) Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, satış ve devri yapılacak araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu bulunmadığının tespit edilmesi ve taşıt üzerinde satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmaması halinde, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi veya trafik tescil kayıtları esas alınarak noterler tarafından yapılır. Noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir. ....Satış ve devir işlemi, siciline işlenmek üzere üç işgünü içerisinde ilgili trafik tescil kuruluşu ile vergi dairesine bildirilir. Bu bildirimle birlikte alıcı adına trafik tescil işlemi gerçekleşmiş sayılır. Satış ve devir tarihi itibariyle, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca eski malikin vergi mükellefiyeti sona erer, yeni malikin vergi mükellefiyeti başlar. ....Yapılan satış ve devir işlemi üzerine noterler tarafından yeni malik adına bir ay süreyle geçerli tescile ilişkin geçici belge düzenlenir. ....Satış ve devir işlemlerinin bildiriminden itibaren bir aylık süre içerisinde ilgili trafik tescil kuruluşu veya Emniyet Genel Müdürlüğünün uygun gördüğü kamu kurum veya kuruluşları tarafından yeni malik adına tescil belgesi düzenlenerek elden veya posta aracılığıyla teslim edilir. Tescil belgesinin bir ay içerisinde teslim edilememesi halinde yeni malike sorumluluk yüklenemez. ....e) Araç satın alıp, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendine uymayanlar ile (d) bendinin sekizinci paragrafı hükümlerine göre bir ay içerisinde tescil belgesi almayan alıcılara 130 Türk Lirası, (d) bendi hükümlerine uymayan noterlere ise her bir işlem için 1.000 Türk Lirası idari para cezası verilir. Tescil yapılmadan trafiğe çıkarılan araçlar, tescil yapılıncaya kadar trafikten men edilir.” hükmü ile 2918 sayılı Kanun'a dayanılarak çıkarılan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 36. maddesinin " (Değişik birinci fıkra:RG-19/2/2014-28918) Resmi araçların satış veya devirleri ait oldukları kurum veya kuruluşların tabi oldukları mevzuata göre; diğer araçların her çeşit satış ve devirleri ise satış veya devri yapılacak araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası, mülga 11/2/1950 tarihli ve 5539 sayılı...Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 21 inci maddesi ile 25/6/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30 uncu maddesine göre verilen idari para cezaları ile geçiş ücreti borcu bulunmadığının tespit edilmesi ve taşıt üzerinde satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmaması ve trafikten çekilmiş veya çekilecek araçlar hariç olmak üzere geçerli bir araç muayenesi bulunması halinde, araç sahibi adına düzenlenmiş araç tescil belgesi veya tescile ilişkin geçici belge esas alınarak, bu belgelerin zayi olduğunun anlaşılması halinde ise trafik tescil kayıtları esas alınarak noterler tarafından yapılır. Noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve
devirler geçersizdir. ....Satış veya devir işlemi, siciline işlenmek üzere elektronik sistemle ilgili trafik tescil kuruluşu ile vergi dairesine bildirilir. Elektronik sistemle bildirimin mümkün olmaması halinde ise üç iş günü içerisinde yazılı bildirimde bulunulur. Bu bildirimle birlikte alıcı adına trafik tescil işlemi gerçekleşmiş sayılır." hükmü ve aynı yönetmeliğin 37. maddesinin " (Değişik birinci fıkra:RG-19/2/2014-28918) Noterler tarafından yapılan satış veya devir işlemlerinin bildiriminden itibaren bir aylık süre içerisinde ilgili trafik tescil kuruluşu tarafından yeni malik adına araç tescil belgesi düzenlenir. Trafikten çekilmiş veya çekilecek araçlar hariç olmak üzere, araç tescil belgesinin düzenlenebilmesi için yeni malik adına geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunması zorunludur. ....Tescil belgesinin bir ay içerisinde teslim edilememesi halinde yeni malike sorumluluk yüklenemez. ....1/5/2010 tarihinden önce noterler tarafından satış veya devri yapılan araçların bir ay içerisinde alıcıları adına tescili için başvurulmaması halinde, önceki malikinin noter satış sözleşmesi ile birlikte müracaatı üzerine, bu araçlar alıcıları adına re’sen kayıt ve tescil edilir." hükmü yer almaktadır.
Mevzuat açıklamalarından sonra somut olayımıza gelince;
Dosya içerisinde sureti bulunan...Noterliğinin 17/02/2010 tarihli ve 1499 yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile 17/02/2010 tarihinde kabahatli adına tescilli bulunan ... plakalı 1975 model ford marka kamyoneti satın alan ... isimli kişinin satış tarihinde yürürlükte olan mevzuat uyarınca satışı yapılan aracı, bir ay içerisinde ilgili trafik kuruluşuna başvurarak, adına devir ve kayıt işlemlerini yaptırıp tescil ve trafik belgesi alması gerektiği ve aracı satıp alıcıya teslim eden kabahatliye bir sorumluluk yüklenemeyeceği anlaşılmakla;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 19/06/2015 tarihli ve 2015/237 değişik iş sayılı kararının CMK'nın 309/4-d maddesi uyarınca BOZULMASINA, kabahatli hakkındaki idari para cezasının kaldırılmasına, 26/05/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy