2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/1- c maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı İzmir Cumhuriyet Savcısı ... hakkında düzenlenen 02/06/2015 tarihli trafik kural ihlali tespit tutanağının 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 93. maddesi uyarınca Karşıyaka Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine ilişkin Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının 25/06/2015 tarihli ve 2015/53 kabahat, 2015/36 sayılı gönderme kararını müteakip, Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının idari yaptırım uygulanmasına dair talebinin kabulü ile kabahatli hakkında 2918 sayılı Kanun'un 47/1-c maddesi uyarınca 88,00 Türk lirası idari para cezası verilmesine dair Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 09/09/2015 tarihli ve 2015/1049 değişik iş sayılı kararına kabahatli tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 12/11/2015 tarihli ve 2015/1926,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/1- c maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı İzmir Cumhuriyet Savcısı ...'e ait aracın tescil plakasına İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 28/10/2015 tarihli ve MA 11939198 sıra nolu trafik idari para cezası karar tutanağı ile düzenlenen 88,00 Türk lirası idari para cezasına yönelik başvurunun kabulü ile anılan idari para cezasının iptaline dair İzmir 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 02/12/2015 tarihli ve 2015/3223,
Değişik iş sayılı kararlarını kapsayan dosyalar incelendi.
Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 12/11/2015 tarihli ve 2015/1926 değişik iş sayılı kararı yönünden, hâkim veya mahkemelerce verilen karar veya hükümlerle ilgili olarak, eksik inceleme, delillerin değerlendirilmesi ve mahkemenin takdirine ilişkin hususların kanun yararına bozma konusu yapılamayacağı cihetle, anılan karar aleyhine kanun yararına bozma yoluna başvurulmayarak yapılan incelemede,
İzmir 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 02/12/2015 tarihli ve 2015/3223 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 15/03/2017 gün ve 1840 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27/03/2017 gün ve KYB 2017/18821 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
Dosya kapsamına göre, İzmir Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapan kabahatli hakkında 2802 sayılı Kanun'un 93. maddesi uyarınca işlem yapılması gerektiğinden bahisle başvurunun kabulü ile idari para cezasının iptaline karar verilmiş ise de,
Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 22/03/2011 tarihli ve 2008/8692 esas, 2011/2918 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, idari para cezasını gerektiren eylemin 2802 sayılı Kanun’un 93. maddesi kapsamında kişisel suç olduğunun anlaşılması halinde, anılan Kanun’un “kişisel suçlarda soruşturma ve kovuşturma” kenar başlıklı 93/1. maddesinde yer alan “Hakim ve savcıların kişisel suçları hakkında soruşturma, ilgilinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcısına ve son soruşturma o yer ağır ceza mahkemesine aittir.” şeklindeki düzenleme uyarınca, muterizin Cumhuriyet savcısı olduğunun anlaşılması sebebiyle, başvurunun kabul edilerek idari para cezası karar tutanağının iptali ile gereğinin takdir ve ifası için evrakın ilgilinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet savcılığına gönderilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde sadece itirazın kabulü ile idari para cezası karar tutanağının iptaline karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;
01.03.1926 tarihli (Mülga) 765 sayılı Türk Ceza Kanunu 1. maddesi;
"Kanunun sarih olarak suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilmez. Kanunda yazılı cezalardan başka bir ceza ile de kimse cezalandırılamaz.
Suçlar; cürüm veya kabahattir..."
24.02.1983 tarihli 2802 sayılı Kanun'un en son 02.01.2017 tarihinde 680 sayılı KHK ile (yetki yönünden) değişen "Kişisel suçlarda soruşturma ve kovuşturma" başlıklı 93. maddesi;
"... Hâkim ve savcıların kişisel suçları hakkında soruşturma ve kovuşturma yapma yetkisi, ilgilinin görev yaptığı yerin bağlı olduğu bölge adliye mahkemesinin bulunduğu yerdeki il Cumhuriyet başsavcılığı ve aynı yer ağır ceza mahkemesine aittir.
Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarındaki hakim ve savcıların kişisel suçları hakkında soruşturma ve kovuşturma Ankara Cumhuriyet Başsavcısı ve ağır ceza mahkemesine aittir..."
30.03.2005 tarihli 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Başvurunun incelenmesi" başlıklı 28. maddesi;
"...Başvuru üzerine mahkemece yapılan ön inceleme sonucunda;
a) Yetkili olmadığının anlaşılması halinde dosyanın yetkili sulh ceza mahkemesine gönderilmesine,
b) Başvurunun süresi içinde yapılmadığının, başvuru konusu idarî yaptırım kararının sulh ceza mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadığının veya başvuranın buna hakkı bulunmadığının anlaşılması halinde, bu nedenlerle başvurunun reddine,
c) (a) ve (b) bentlerinde sayılan nedenlerin bulunmaması halinde başvurunun usulden kabulüne,
Karar verilir..."
"Genel kanun niteliği" 3. maddesi;
"...Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır..."
hükümlerini amirdir.
Dairemizin 05.06.2017 tarihli 2016/12987E-2017/5337K, 30.11.2016 tarihli 2016/14666E.-2016/22827K., 10.10.2016 tarihli 2016/10403E.-2016/21226K., 26.05.2016 tarihli 2016/5907 E:-2016/18563K., 12.05.2016 tarihli 2016/51E.-2016/17921K.,14.05.2015 tarihli 2015/2556 E.-2015/1529K., 09.04.2015 tarihli 2015/76E.-2015/161K. sayılı kararları ve Yargıtay 7. Ceza Dairesinin, 03.03.2014 tarihli 2014/2963E:-2014/3184K., 26.02.2014 tarihli 2013/23580E.-2014/3023K., 09.07.2013 tarihli 2013/3386E:-2013/16525K., 22.03.2011 tarihli 2008/8692E:-2011/2918K., 22.11.2006 tarihli 2006/7416E.-2006/17584K. sayılı emsal kararlarında değinildiği ve istikrar kazandığı üzere;
Hakim ve savcılar da diğer bireyler gibi suç veya kabahat işleyebilirler. Keza hakim ve savcıların, tüm bireyler gibi işleyebileceği suç veya kabahatler dolayısıyla kanun ve hukuk gereği cezalandırılmaları, hukuk devleti olmanın bir gereğidir.
Ancak, hakim ve savcıların, diğer kamu görevlileri ve bazı meslek sahipleri gibi statülerinden kaynaklı olarak, işledikleri kabahat veya suçlar yönünden tabi oldukları özel soruşturma ve kovuşturma usulleri vardır ve haklarında mevcut özel kanun hükümlerinin uygulanması da hukuk devletinin bir başka gereğidir.
Kabahatler karşısında uygulanan idari para cezalarına karşı başvurulara bakmakla görevli Sulh Ceza Hakimliklerinin uygulamakla yükümlü olduğu 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28. maddesi, özel kanunlarda hüküm olmayan hallerde bu hakimlikleri usulen görevli ve yetkili kılmaktadır. Dolayısıyla, başvuruyu incelemeye yetkili merci tarafından yapılacak ilk iş, başvuran kişi, uygulanan idari yaptırım veya dosyanın özelliğinden kaynaklı olarak diğer yasalarda özel bir hüküm olup olmadığının tespiti ve buna göre gecikmeksizin başvurunun usulden kabul veya reddine karar vermektir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunundan önce de yürürlükte bulunan 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda "görev suçu" - "kişisel suç" ayrımına gidildiği, o tarihte yürürlükte bulunan 765 sayılı (mülga) TCK'da "suç" kavramının ve tanımının "cürüm ve kabahatler"den oluştuğu, 2802 sayılı yasada kastedilen "kişisel suç" deyiminin, hakimlerin görevleri sırasında veya görevleriyle ilgili işledikleri suçlar dışındaki tüm "cürüm ve kabahatleri" kapsadığı, 5326 sayılı kanun ile kabahate konu fiillerin değil kabahat fiili karşılığında öngörülen yaptırımların değiştiği, keza 2802 sayılı Kanunda eskiden suç kapsamında olan ve kabahatten ayrı bir kavram olan cürümlere özgü bir soruşturma ve kovuşturma usulü getirilmediği gibi, bu hususta cürüm ve kabahat ayrımına da gidilmediği, dolayısıyla 2802 sayılı kanunda bu tanımla eski kanundaki tüm suçlar yönünden, cürüm ve kabahat ayrımı yapılmaksızın ve her iki eylemi de içine alacak şekilde, hakimlerin işlediği iddia edilen kahabatlerin de "kişisel suç" tanımı içinde değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle idari para cezasına karşı başvurunun usulden reddine, dosyanın incelemeyi yapmakla görevli ve yetkili merciiye gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 28/10/2015 tarihli ve MA 11939198 sıra nolu trafik idari para cezası karar tutanağı ile düzenlenen 88,00 Türk lirası idari para cezasına yönelik başvurunun kabulü ile anılan idari para cezasının iptaline dair İzmir 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 02/12/2015 tarihli ve 2015/3223 değişik iş sayılı kararının usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden ve trafik idari para cezası da İzmir 3. Sulh Ceza Hakimliğince kaldırıldığından, İzmir 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 02/12/2015 tarihli ve 2015/3223 değişik iş sayılı kararının CMK'nın 309/4-c maddesi uyarınca aleyhe tesir etmemek üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, 01/10/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy