6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 30. maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli ... hakkında 58,50 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına ilişkin ....’nin 25/06/2016 tarihli ve 02/07/2013 tarihli ve 350521160625030025 Bildirim Nolu idari para geçişe ait idarî para cezasına karşı yapılan başvurunun kabulü ile anılan cezanın kaldırılmasına dair Bursa 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 07/03/2017 tarihli ve 2016/5112 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 03/07/2017 gün ve 5457 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 10/07/2017 gün ve KYB. 2017-42233 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 2. maddesinde; kabahat deyiminden; Kanunun, karşılığında idarî yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlaşılacağı, 3. maddesinde; bu Kanunun idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı, 4. maddesinde hangi fiillerin kabahat oluşturduğunun kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve hükmün içeriğinin, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle de doldurulabileceği, kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarının ancak kanunla belirlenebileceği, 16. maddesinde; kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibaret olduğu, 17. maddesinde idarî para cezası, maktu veya nispi olabileceği, kanunda alt ve üst sınırı gösterilmek suretiyle de belirlenebileceği, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri tarafından verilen idarî para cezalarının ilgili kanunlarında 01/06/2005 tarihinden sonra belirlenen oranın dışındaki kısmı ile Cumhuriyet başsavcılıkları ve mahkemeler tarafından verilen idarî para cezalarının Genel Bütçeye gelir kaydedileceği, sosyal güvenlik kurumları ile mahalli idareler tarafından verilen idarî para cezalarının kendi bütçelerine gelir kaydedileceği, diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen idarî para cezalarının ise, ilgili kanunlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, Genel Bütçeye gelir kaydedileceği, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının verdiği para cezaları, kendi kanunlarındaki hükümlere tâbi olduğu, 22. maddesinde; kabahat dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye ilgili kanunda açıkça gösterilen idarî kurul, makam veya kamu görevlilerinin yetkili olduğu, kanunda açık hüküm bulunmayan hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşunun en üst amiri bu konuda yetkili olduğu, idarî kurul, makam veya kamu görevlilerinin, ancak ilgili kamu kurum ve kuruluşunun görev alanına giren yerlerde işlenen kabahatler dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye yetkili olduğu, 25. maddesinde; idarî yaptırım kararına ilişkin tutanakta kararı veren kamu görevlilerinin kimliğinin açık bir şekilde yazılacağı, 27. maddesinde; idarî para cezası kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza hâkimliğine başvurulabileceği, 28.
maddesinde; başvurunun usulden kabulü halinde mahkemenin dilekçenin bir örneğini ilgili kamu kurum ve kuruluşuna tebliğ edeceği, ilgili kamu kurum ve kuruluşunun, başvuru dilekçesinin tebliği tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde mahkemeye cevap vereceğinin düzenlendiği,
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 30/1. maddesinde; Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verileceği, aynı maddenin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edileceği, ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödeneceği, işletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edileceği, 7. fıkrasında; geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağının belirtildiği,
Dosya kapsamına göre, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında özel hukuk tüzel kişisi .... tarafından işletilen Gebze-İzmir otoyolundan olay tarihinde muterizin motorsikletiyle geçiş ücreti ödemeden geçiş yaptığından bahisle geçiş ücreti ile on katı ceza tutarı geçiş ihtarnamesi düzenlenerek muterize tebliğ edildiği, muterizin motorsikletin plakasıyla aynı plaka sayılı panelvanı olduğunu, bunu da olay tarihinden çok önce satıp devrettiğini, hiçbir şekilde motosiklet ile olay tarihinde anılan otoyoldan geçiş yapmadığını belirterek cezanın iptali talebiyle başvurduğu Bursa 4. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 07/03/2017 tarihli ve 2016/5112 değişik iş sayılı kararla itiraz konusu idari yaptırım kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de, anılan otoyol geçiş ücreti ve 10 katı cezanın 5326 sayılı Kanun kapsamında itirazı kabil bir karar olmadığı gözetilmeksizin, başvurunun görev yönünden reddi yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;
5326 saylı Kabahatler Kanunu'nun " Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesi " (1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.
(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir." hükümlerini,
Aynı Kanun'un " İdari yaptırım kararı verme yetkisi" başlıklı 22. maddesi "(1) Kabahat dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye ilgili kanunda açıkça gösterilen idarî kurul, makam veya kamu görevlileri yetkilidir.
(2) Kanunda açık hüküm bulunmayan hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşunun en üst amiri bu konuda yetkilidir.
(3) İdarî kurul, makam veya kamu görevlileri, ancak ilgili kamu kurum ve kuruluşunun görev alanına giren yerlerde işlenen kabahatler dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye yetkilidir.
(4) 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun yer bakımından yetki kuralları kabahatler açısından da geçerlidir. " hükümlerini,
Yine aynı Kanun'un " Başvurunun incelenmesi" başlıklı 28/1. maddesi ise, " (1) Başvuru üzerine mahkemece yapılan ön inceleme sonucunda;
a) Yetkili olmadığının anlaşılması halinde dosyanın yetkili sulh ceza mahkemesine gönderilmesine,
b) Başvurunun süresi içinde yapılmadığının, başvuru konusu idarî yaptırım kararının sulh ceza mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadığının veya başvuranın buna hakkı bulunmadığının anlaşılması halinde, bu nedenlerle başvurunun reddine,
c) (a) ve (b) bentlerinde sayılan nedenlerin bulunmaması halinde başvurunun usulden kabulüne,
Karar verilir." hükümlerini amirdir.
3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında özel hukuk tüzel kişisi olan .... tarafından işletilen Gebze-İzmir otoyolundan 25.06.2017 tarihinde ihlalli geçiş yaptığı tespit edilen muteriz hakkında 5,85 Türk Lirası geçiş ücreti ve 58,50 Türk Lirası ceza tutarı olmak üzere toplam 64,35 Türk lirası idari para cezası uygulanması yaptırımına karşı Sulh Ceza Mahkemeleri nezdinde itiraz edilemeyeceği, muteriz hakkında tesis edilen idari yaptırımın 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 22. maddesinde sayılı merci ve makamlar tarafından tesis edilen bir idari yaptırım kararı olmadığının açık olduğu, zira 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun uyarınca otoyol işletme haklarının özel hukuk tüzel kişisine devredilmesinin anılan tüzel kişiyi 5326 saylı Kabahatler Kanunu'nun " İdari yaptırım kararı verme yetkisi" başlıklı 22. maddesinde belirtilen idarî kurul, makam veya kamu görevlileri kapsamına dahil ettiği şeklinde yorumlanamayacağı, taraflar arasındaki husumetin hukuk mahkemeleri tarafından incelenip karara bağlanması gereken bir husus olduğunun kabulü gerekeceği,
Dosyayı itiraz üzerine inceleyen Bursa 4. Sulh Ceza Hâkimliği'nce başvuru konusu idarî yaptırım kararının sulh ceza mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadığı gerekçesi ile başvurunun reddine dair karar verilmesi gerekirken işin esasına girmek suretiyle itirazın kabulü ile idari yaptırımın kaldırılmasına dair verdiği kararın usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği bu nedenle yerinde görüldüğünden, Bursa 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 07/03/2017 tarihli ve 2016/5112 değişik iş sayılı kararının CMK'nın 309/4-c maddesi uyarınca aleyhe tesir etmemek ve yeniden yargılama yapılmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, 24/09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy